Zichtbaar tevreden staan Boris Nadezjdin en leden van zijn campagneteam bij de ingang van de centrale kiescommissie pal voor de 24 kartonnen dozen die zijn naam dragen. ‘Nadezjdin 2024. Onafhankelijk presidentskandidaat van Rusland’, staat erop, naast frivole schetsjes die hartjes en een poppetje met een kroon voorstellen.
In de dozen liggen de formulieren met 105 duizend handtekeningen die de afgelopen weken overal in Rusland zijn verzameld ter ondersteuning van Nadezjdins kandidatuur.
Over de auteur
Geert Groot Koerkamp is correspondent Rusland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
Tot veler verbazing, niet in de laatste plaats die van hemzelf, stonden tienduizenden Russen ervoor in de rij, soms urenlang, in wat de geschiedenis in zal gaan als de eerste massale uiting van onvrede met Ruslands ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne.
Klokslag twaalf uur worden de dozen een voor een opgelicht en verder het gebouw in gedragen, waar de kiescommissie klaar zit om ze in ontvangst te nemen. Ook Nadezjdin zelf neemt een doos voor zijn rekening. De kiescommissie heeft tien dagen om te beslissen of de ingeleverde handtekeningen voldoen aan de eisen en Nadezjdin op 17 maart daadwerkelijk mag meedoen aan de presidentsverkiezingen. Of hij daaraan twijfelt?
‘Iedereen heeft die mensen gezien die in de rij stonden en hun handtekeningen hebben gezet,’ zegt Nadezjdin tegen de pers, die massaal aanwezig is. ‘Niemand die eraan twijfelt dat er die 105 duizend handtekeningen voor mij zijn gezet. Alleen in Rusland waren dat er al 200 duizend, daaruit hebben wij de beste gekozen. Maar de wetten in Rusland zijn speciaal zo geschreven, dat er altijd wel ergens iets op aan te merken valt.’
Hij noemt het voorbeeld van Jekaterina Doentsova, de politica uit de provincie Tver die in december door de kiescommissie de deur werd gewezen omdat er problemen zouden zijn met haar kandidaatsstelling. Doentsova profileerde zich net als Nadezjdin als een kandidaat voor de vrede en kreeg meteen honderdduizenden volgers op Telegram.
Ook toen was er geen enkele twijfel dat zij inderdaad meer dan voldoende steun genoot, zegt Nadezjdin. ‘Iedereen heeft dat gezien. Maar het bleek dat er ergens een komma of een cijfer verkeerd stond. Ik hoop dat de centrale kiescommissie nu niet op alle slakken zout gaat leggen.’
Hoewel hij al tientallen jaren actief is in de regionale en landelijke politiek, is Nadezjdin voor veel Russen een onbekende. Veel van de mensen die de afgelopen weken voor hem in de rij stonden gaven aan dat ze er in de eerste plaats voor zichzelf stonden, en bereid waren hun steun te geven voor iedere andere kandidaat met vergelijkbare standpunten. Niet in de verwachting dat die zou kunnen winnen, maar om op een legale en veilige manier de eigen mening kenbaar te maken.
Een in opdracht van Nadezjdin uitgevoerde opiniepeiling suggereert dat inmiddels meer dan tien procent van de Russen bereid is op hem te stemmen. Hij zou daarmee de tweede plaats achter Poetin bezetten. ‘Een maand geleden had ik nog maar één procent, nu tien. Interessant hoe dat over een maand zal zijn. Daarom begrijp ik niet hoe men mij de registratie zou kunnen weigeren vanwege een verkeerde letter.’
Gevraagd naar zijn mening over de ‘speciale militaire operatie’ moet Nadezjdin glimlachen. ‘Twee maanden geleden heb ik een tekst geschreven, het Manifest van Nadezjdin. Dat begint met de woorden: ik doe mee aan de verkiezingen als een principieel tegenstander van de politiek van de zittende president. Door een ‘speciale militaire operatie’ te beginnen heeft Poetin een fatale fout gemaakt.’
Nadezjdin is zorgvuldig in zijn woordkeus, vermijdt het woord ‘oorlog’ en laat weinig los over wat er naar zijn mening met de door Rusland geannexeerde Oekraïense provincies moet gebeuren, als de vrede eenmaal daar is. ‘Ik moet me aan de wet houden,’ herhaalt hij in talrijke interviews. En daarin staat dat die gebieden deel uitmaken van Rusland. Als hij president wordt, zegt hij, zal hij de strijd staken en onderhandelingen beginnen met Oekraïne.
De Russische staatsmedia zwijgen in alle talen over de oppositiekandidaat en de lange rijen die hij trok. Het staatspersbureau RIA Novosti noemt de naam van Nadezjdin in het geheel niet als potentiële kandidaat. Vier mensen zijn inmiddels zeker van deelname aan de verkiezingen, onder hen Vladimir Poetin. Die zou meer dan 2,5 miljoen handtekeningen hebben verzameld, al heeft niemand gezien dat er voor de zittende president mensen in de rij stonden. De anderen zijn de kandidaten van drie in het parlement vertegenwoordigde partijen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden