‘Waarom krijgen jongeren op school geen les in mentale gezondheid?’ vraagt ontwikkelingspsycholoog. Lian Wijnholt zich af in de Volkskrant. Wat Wijnholt waarneemt is belangrijk, maar ze komt met een noodoplossing. Het probleem ligt dieper.
Op sociale media klotsen tsunami’s aan desinformatie rond. Jongeren worden ermee overspoeld, zoals Wijnholt stelt. Ze focust op psychische stoornissen, maar het probleem is veel breder. Een oneindigheid aan schadelijke flauwekul dringt zich op internet op over eetstoornissen, uiterlijk, seksualiteit, identiteit, maar net zo goed over politiek, klimaat en fictieve samenzweringen.
Over de auteur
Marco Kunst is jeugdboekenauteur.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het is goed dat Wijnholt de kwetsbaarheid van jongeren tegenover deze inhoud onder de aandacht brengt. Jongeren zijn nog bezig een stabiele identiteit op te bouwen. Ze zijn beïnvloedbaar en staan vaak niet sterk genoeg in hun schoenen om het hoofd te bieden aan desinformatie en suggestieve inhoud.
Dat het met de ontwikkeling van die identiteit niet goed gaat, zien we terug in recente berichten over toenemende stress, angst, eenzaamheid en depressie onder jongeren. Ik zie het ook als ik als jeugdboekenschrijver scholen bezoek en scholieren vraag naar hun beeld van de toekomst. Ik schrik er keer op keer van hoe negatief en angstig veel jongeren zijn. Nog maar zeven of acht jaar geleden was dit heel anders.
Wijnholt stelt voor om lessen psychologie te geven op middelbare scholen, zodat onze jongeren weerbaarder worden. Als vorm van EHBO kan dit de nood misschien een beetje lenigen, maar pleisters plakken als er dag in dag uit met scherp op je geschoten wordt, heeft weinig zin.
De algoritmes van de sociale media zijn er nu eenmaal op gericht je aandacht te sturen en vast te houden. Zondag met Lubach maakte hier in 2020 een mooi item over. Arjen Lubach benoemde het als de ‘fabeltjesfuik’: van het ene naar het andere filmpje klikkend, word je naar steeds extremere content geleid. Alles om je aandacht maar vast te houden. De grote platformen hebben hier flink wat psychologen voor in dienst.
Jongeren zouden vervolgens psychologielessen moeten volgen om zich te wapenen tegen de psychologen van TikTok en Instagram? Het is een oplossing waarbij je nog meer op het bordje van de jongeren kwakt. En op het bordje van de toch al overbelaste middelbare scholen. Een zwakke oplossing, want we zien dat ook de meeste volwassenen nauwelijks in staat zijn om het hoofd te bieden aan bedrieglijke content.
Het is bovendien een oplossing die je uiteindelijk terugwerpt op jezelf. Na een paar lessen moet je maar weer zien te dealen met de digitale moerassen om je heen. Daar sta je dan, als 14-jarige die gemiddeld vijf uur per dag naar het scherm van de telefoon staart. Cynisch worden deze kinderen wel als generatie ‘sneeuwvlokje’ omschreven, maar zij laten zien hoe vijandig de wereld geworden is waarin ze opgroeien. Jongeren zijn de kanaries in de kolenmijn van onze samenleving.
Je kan zeggen dat de doos van Pandora al duizenden jaren open is en haar ranzige inhoud nu eenmaal ook heeft uitgestort over de servers van het internet, maar dan geef je het op. Dan beweer je dat er geen wet- of regelgeving mogelijk is. Dat er geen mooie en waardige manieren zijn om internet(toegang) vorm te geven. Maar dat is niet zo.
Volkomen vrij en anoniem internet heeft monsters gebaard. Als het slecht gaat met onze jongeren, dan moeten we ze niet nog zwaarder belasten met ingewikkelde lessen, maar zorgen voor een veilige, liefdevolle omgeving die hen in staat stelt, stap voor stap, op een gezonde manier volwassen te worden. We moeten onze jongeren niet pantseren, we moeten ze een mooiere, veiligere wereld bieden. Het beteugelen van internet is een van de vele stappen op weg daarnaartoe.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden