Vandaag, lieve lezers, even een ander onderwerp: de Holocaust.
Je hoort er de laatste tijd veel over, terwijl er nog maar weinigen zijn die hem hebben meegemaakt. Wel zijn er flink wat mensen die hem ontkennen en is er een groeiend aantal dat geen idee heeft waar en hoe de Holocaust heeft plaatsgevonden. Soms zie je op tv een bejaarde voor een schoolklas, die vertelt wat hem of haar lang geleden is overkomen, maar of dat tot beter begrip leidt, is onduidelijk. De kinderen plegen altijd aandachtig te luisteren, maar ja, er is een camera bij en je weet nooit hoe zo’n klas geïnstrueerd is.
Ondertussen neemt, dat lees je tegenwoordig ook vaak, het antisemitisme alleen maar toe. Voor de lezers die niet weten wat antisemitisme is, leg ik het even uit. Antisemitisme is een hekel hebben aan Joden. Je kunt dat ook sterker formuleren, maar laten we hierbij houden. Iedereen heeft wel een hekel aan iemand, zodat we allemaal weten waar het over gaat.
Over de auteur
Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Voor wie niet weet wat Joden zijn, is de uitleg moeilijker. Joden zijn een volk en toch ook weer niet. Joden hebben een religie en toch ook weer niet. Joden vormen een culturele entiteit en toch ook weer niet. Joden komen oorspronkelijk uit Palestina, maar zijn toch geen Palestijnen. Joden zijn Israëlieten die in Israël wonen en toch ook weer niet. De vroegste Nederlandse Joden kwamen niet uit Israël, maar uit Portugal of Spanje. Of uit Westfalen, vanwaar zij zich vestigden, van all the joints in the world, in Coevorden (Drenthe). Ik geef toe, lieve lezer, dat dit misschien verwarrend voor u is. Zelf begrijp ik het soms ook niet helemaal, wat mij ertoe brengt niet boos te worden als u bij een overhoring over het Jodendom niet meteen alle vragen goed beantwoordt.
Laatst was ik op de universiteit van Groningen. Een vriend heeft in een antiek pand zijn eigen faculteitje opgezet en liet mij dat trots zien. Net waren we gezeten bij een kopje koffie, toen een collega van mijn vriend binnentrad. Het gesprek meanderde even voort, tot mijn vriend plotseling zei: ‘Vertel jij mijnheer Pam even waarover je geen les meer mag geven.’
‘Over de Holocaust’, antwoordde de collega pardoes.
Het is niet mijn bedoeling buitenlanders ergens de schuld van te geven, maar de universiteit van Groningen schijnt door buitenlandse studenten te worden overstroomd. In het Dagblad van het Noorden stond laatst dat het op een college doodstil werd toen de namen Balkenende en Rutte vielen. Daar had geen der studenten ooit van gehoord. In datzelfde artikel zei een andere docent dat met de introductie van het Engels als voertaal op de universiteit ook ‘een soort ideologie, een bepaalde gevoeligheid’ haar intree had gedaan. Hij vertelde dat een student tijdens een hoorcollege in huilen was uitgebarsten toen de naam Winston Churchill was gevallen. Die man was een racist, vond ze. Hij had in 1943 niets gedaan om een hongersnood in Bengalen te voorkomen.
In die atmosfeer is het vanzelfsprekend dat men probeert elke opwinding te vermijden over zo’n onderwerp als de Holocaust. Ik was in elk geval niet verbaasd dat de Hogeschool Utrecht een lezing over de Holocaust wilde uitstellen, maar toch ook weer wel toen er gedonder van kwam. Of de lezing nou werd uitgesteld vanwege de beladenheid van het onderwerp dan wel vanwege de veiligheid der deelnemers, ik zal u niet lastigvallen met het gedraai van het hogeschoolbestuur.
Al even gênant was het weerzinwekkende geleuter over platforms en taskforces door prof.dr.ir. Hester Bijl, rector magnificus te Leiden, toen ze op beeld werd gevraagd naar een docent die Hamas oproept tot het bombarderen van Tel Aviv, terwijl op de achtergrond de een of andere voorlichter anoniem probeert zijn onnozele duit in het zakje te doen. Dat gebeurde allemaal op de universiteit van Cleveringa. Zoek maar op wie dat is, volgende week in driehonderd woorden een biografietje inleveren, zonder van AI gebruik te maken.
Ik moest denken aan die voorzitter van Harvard die moest opstappen omdat zij de oproep tot genocide van de Joden ‘binnen een bepaalde context’ wel acceptabel vond en vallend onder de vrijheid van meningsuiting. Je kunt haar vertrek wel zien als het resultaat van een Republikeins complot tegen alles wat woke is, en heel in de verte zit daar misschien iets in, maar als je het mij vraagt kun je momenteel beter geen joodse student zijn op de campus van Harvard.
Over de Holocaust schreef Elie Wiesel dat hij hem nooit vergeten zou, ook al was hij ‘gedoemd net zo lang te leven als God zelf’. Maar Wiesel (1928-2016) was een overlevende. Wie er niet bij is geweest, vergeet snel of wil het gewoon niet weten.
Source: Volkskrant