‘Vrouwen zijn al decennialang ondervertegenwoordigd in de techniek,’ zegt onderwijsdirecteur Joris Melkert van de faculteit. Campagnes om hier verandering in te brengen, zoals in de jaren ‘80 ‘Thea studeert techniek’, zorgden wel voor meer vrouwen, maar de verhoudingen blijven scheef.
‘Het percentage vrouwen op de opleiding stagneerde de afgelopen jaren op ongeveer 20 procent.’ Voor de faculteit is dat nu reden om over te gaan op een voorkeursbehandeling: bij de selectie voor komend studiejaar geldt een quotum van 30 procent vrouwen.
‘Uit onderzoek blijkt dat wanneer een minderheidsgroep minimaal 30 procent van de populatie uitmaakt, die minderheidsgroep impact krijgt’, zegt Melkert. Op deze ‘theorie van de kritische massa’ zijn verschillende internationale quota gebaseerd.
Zo krijgen honderd beursgenoteerde bedrijven in Nederland sinds twee jaar een sanctie opgelegd wanneer hun raad van commissarissen uit minder dan 33 procent vrouwen bestaat. Melkert: ‘Als wij aan de onderkant van die carrièreladder niet genoeg capabele vrouwen afleveren, dan zullen er ook nooit voldoende capabele vrouwen aan de top terechtkomen.’
‘Een quotum helpt zeker’, zegt Saniye Çelik, bijzonder hoogleraar diversiteit en inclusie verbonden aan de Universiteit Leiden, die onderzoek doet naar de inclusiebeleving onder studenten aan de TU Delft. ‘Zonder dit soort maatregelen gaat het te langzaam.’
Maar met een quotum ben je er nog niet, benadrukt Çelik. ‘Het is een illusie om te denken: met die 30 procent creëren we een kritische massa, verandert de boel en voelt iedereen zich straks thuis.’ In plaats daarvan is het volgens de hoogleraar zaak om uit te zoeken waarom zo’n quotum nodig is, hoe vrouwen de opleiding ervaren en of er bijvoorbeeld hoogleraren zijn die voor hen als rolmodel dienen. ‘Een quotum zorgt ervoor dat er meer vrouwen de sector binnenkomen, maar de cultuur bepaalt of ze ook blijven.’
De opleiding lucht- en ruimtevaarttechniek is populair en kreeg dit jaar bijna 3.000 aanmeldingen. Onderwijsdirecteur Melkert: ‘Daar zitten, op basis van wat we de afgelopen jaren gezien hebben, ongeveer 1.000 geschikte studenten bij. De opleiding telt 440 opleidingsplekken per jaar, dus we wijzen een heleboel geschikte studenten af omdat we daar simpelweg geen plek voor hebben.’
Potentiële nieuwe studenten maken diverse toetsen. Daarbij draait het niet alleen om vaardigheden in de exacte vakken, maar ook om onder meer creativiteit en samenwerking. Op basis van de testuitslagen maakt de faculteit een ranglijst met geschikte kandidaten. ‘Waar een aantal vrouwen voorheen wel geschikt was voor de opleiding, maar met hun rangnummer net boven de 440 zat, worden zij nu dus wél geplaatst.’
Mits er 132 geschikte vrouwen bij zitten, merkt Melkert op, want inleveren op kwaliteit wil de faculteit niet. ‘Wie binnenkomt vanwege dit quotum, hoort alsnog bij de absolute top.’
Sommige eerdere pogingen van universiteiten om meer vrouwen aan te trekken, stuitten op juridische bezwaren. Zo oordeelde het College van de Rechten van de Mens in 2020 dat de TU Eindhoven onrechtmatig handelde door alle wetenschappelijke vacatures vijf jaar lang alléén voor vrouwen open te stellen. Uitspraken van dit college zijn juridisch niet bindend, maar organisaties volgen uitspraken vaak wel op wanneer zij op de vingers worden getikt. Een soortgelijke eerdere maatregel van de TU Delft, waarbij tien hoge wetenschappelijke functies alleen voor vrouwen beschikbaar kwamen, werd door het college wel proportioneel geacht.
‘Te snel, te zwaar geschut ingezet’, vat Melkert de maatregel van de TU Eindhoven samen. ‘Wij hebben hier ook met juristen naar gekeken, die gaven aan dat het mag. We hebben namelijk verschillende dingen geprobeerd voor we hierop uitkwamen. En we sluiten mannen niet uit. Sterker nog: het overgrote deel zal nog steeds man zijn.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden