De protesten in Frankrijk duren al dagen. Politici, inclusief premier Gabriel Attal, toonden zich aanvankelijk begripvol en meegaand in de gesprekken met de boeren. Iedereen leek doordrongen van het belang van de landbouw voor Frankrijk – de grootste agrarische producent van Europa. Gaandeweg is de sfeer toch grimmiger geworden. De mooie woorden hebben volgens de boeren echter veel te weinig opgeleverd.
Maandagmiddag zetten ze koers naar Parijs. Met tractoren willen ze acht verkeersaders rond de hoofdstad blokkeren en daarmee de druk opvoeren. Karine Duc, boer uit het departement Lot-et-Garonne, die in een konvooi van tractoren op weg is naar Parijs, zei tegen persbureau AFP: ‘Dit is de eindstrijd voor de landbouw. Het is een kwestie van overleven.’
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
Vijftienduizend politieagenten en ME’ers wachten de boeren op. Bij eerdere blokkades hadden die opdracht gekregen ‘terughoudend’ te zijn. Van minister van Binnenlandse Zaken Gérard Darmanin mochten ze aanvankelijk alleen optreden als het echt niet anders kon. Nu ze Parijs naderen, is zijn toon veranderd. Nu moet de politie tegen elke prijs voorkomen dat tractoren de verkeersaders rond de stad afsluiten, en verhinderen dat ze Parijs binnenrijden.
In België blokkeerden boeren zondagavond en maandagochtend cruciale knooppunten in het snelwegennet. Ze ontwrichtten daarmee de ochtendspits volledig. Op de Ring rond hoofdstad Brussel ontstonden lange files, en Brussel zelf was alleen via omwegen te bereiken.
Aanvankelijk beloofden de boeren dat de blokkades na de ochtendspits zouden worden opgeheven, maar maandagmiddag lieten de boerenorganisaties weten dat de blokkades tot de avond zouden voortduren, en mogelijk langer. Her en der in het land staken ook ongeorganiseerde, spontane acties de kop op.
‘De duur van de actie hangt af van de politieke beslissingen en er is nog niets aangekondigd’, zei Guillaume van Binst van de Féderation des Jeunes Agriculteurs (FJA). Maandagmiddag meldden boerenorganisaties en meerdere media dat de A12 vanaf 18.00 uur ter hoogte van Meise zou worden afgesloten. Ook zou een blokkade bij Zeebrugge worden voorbereid.
De volgende dagen zouden dit soort spontane acties zich verder kunnen uitbreiden. ‘De bereidheid tot actie is zo groot dat boeren hun eigen acties organiseren. Ze zien wat er gebeurt in Wallonië en Frankrijk en worden ongeduldig’, zei een woordvoerder van het Algemeen Boerensyndicaat. De Boerenbond bevestigde dat: ‘We zien steeds meer acties lokaal en ad hoc ontstaan.’
Op tal van plaatsen kwam het verkeer in België maandagochtend al vast te staan. Bij Halle veroorzaakten de boerenprotesten een verkeerschaos door de toegang naar de E19 en de Brusselse Ring af te sluiten. Bij Namen blokkeerden vierhonderd tractoren het grote knooppunt Daussoulx, waar de E42 en de E411 elkaar kruisen. Omleidingen leidden tot nieuwe verstoppingen op de secundaire wegen in de omtrek. Boeren met tractoren blokkeerden bovendien her en der in het land distributiecentra van supermarktketens als Aldi, Lidl en Colruyt.
De Belgische boeren hebben aangekondigd de hele week actie te zullen blijven voeren. Een spoedoverleg met de Waalse minister van Landbouw Willy Borsus had zondagavond geen succes. Het leverde volgens Van Binst nauwelijks concrete toezeggingen op. Dinsdag spreken de boeren onder anderen met de Waalse minister van Omgeving, Celine Tellier.
Donderdag vindt een Europese top plaats in Brussel. Dan komen er nieuwe acties, kondigt Van Binst aan in de Belgische krant Het Nieuwsblad. Ook Franse boeren willen dan volgens hem naar Brussel komen. De Belgische boeren vragen, net als hun collega’s in onder meer Nederland, Duitsland en Frankrijk, aandacht voor een waslijst van klachten.
Boven aan die lijst staat de Europese Unie, volgens Lode Ceyssens van de Boerenbond. Die overstelpt de boeren met ‘een spaghetti aan regelgeving..., een tsunami van almaar strengere eisen, tot in het absurde,’ zegt hij in Het Nieuwsblad.
Die krant citeert in hetzelfde stuk ook hoofdredacteur Anne Vandenbosch van weekblad Landbouwleven, die de Europese milieuwetten en vooral de Green Deal aanwijst als boosdoener: ‘De Green Deal heeft voor een extra golf milieuwetten gezorgd, die voor boeren als onhaalbaar voelen.’
Ook het stikstofbeleid staat de Belgische boeren niet aan. Ze krijgen strenge stikstofregels opgelegd terwijl grote industriële stikstofvervuilers volgens hen buiten schot blijven. Twee boerenorganisaties, het Algemeen Boeren Syndicaat en de Boerenbond, vechten het Vlaamse Stikstofdecreet al aan bij het Grondwettelijk Hof.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden