De helft van de jongeren in Nederland geeft aan dat er op school weinig tot geen aandacht is voor hun mentale gezondheid op school, terwijl ze hier wel behoefte aan hebben. Zowel leerkrachten als leerlingen missen de kennis en vaardigheden over de meest basale principes van mentale gezondheid. Hoe ontstaat stress? Hoe speelt ons brein met de werkelijkheid? En welke strategieën kun je toepassen om jezelf hiertegen weerbaarder te maken?
Maar terwijl we jongeren wél leren over bladgroenkorrels, het schrijven van sonnetten en de toepassing van de cosinus, besteden we geen aandacht aan het ontstaan van gedrag, aan psychische klachten of aan de algemene ontwikkeling van het brein. Toch hebben deze aspecten een enorme invloed op ons alledaagse leven.
Over de auteur
Lian Wijnholt is ontwikkelingspsycholoog.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Psychologie is geen apart vak, maar zit in ieder facet van ons leven. Van hoe wij communiceren tot de manier waarop wij de wereld om ons heen ervaren. Zo beïnvloeden onze vooroordelen op basis van onze ervaringen en overtuigingen voortdurend hoe wij de wereld ervaren en de manier waarop wij informatie interpreteren. Dit heeft een direct effect op onze gedragingen en onze interactie met de omgeving. Denk daarbij aan de manier waarop wij groepen vormen en van daaruit anderen beoordelen.
Deze psychologische principes vormen de basis voor de ontwikkeling van jongeren en voor hun positie in de maatschappij. Als we ze vaardigheden willen leren om hun zelfstandigheid te vergroten en hun eigenwaarde te versterken, dan zijn lessen over psychologie simpelweg onmisbaar.
Daarnaast is het essentieel dat jongeren betrouwbare informatie ontvangen en dat zij de kans krijgen om deze informatie te begrijpen. Inbedding in het lesprogramma door middel van kennisoverdracht, praktische opdrachten en klassengesprekken zou dit enorm bevorderen. Hiermee voorkomen we dat jongeren zelfdiagnoses gaan stellen, met alle risico’s van dien: verkeerde conclusies op basis van zelfhulpboeken, Instagramvideo’s en TikTokfilmpjes.
Immers, video’s over psychische stoornissen zijn enorm populair onder jongeren, met miljoenen views. Echter, de informatie in deze video’s kan makkelijk verkeerd geïnterpreteerd worden, of is eenvoudigweg onjuist. Veel video’s tonen algemene herkenbare eigenschappen, zoals stemmingswisselingen of vergeetachtigheid, waarbij vervolgens (vaak ten onrechte) een link wordt gelegd met een psychische stoornis.
Zo vraagt een tiener in een video met de titel ‘Who can relate?’ aan de kijkers wie zich herkent in haar depressieve symptomen: een verdrietig gevoel, eetbuien en slapeloze nachten. Waarna de reacties binnenstromen van jongeren die zichzelf herkennen en concluderen dat zij kampen met een depressie.
De eigenschappen die besproken worden in deze video’s zijn vrij algemeen en horen simpelweg bij het leven. Doordat de informatie uit z'n context is gerukt, worden er verkeerde conclusies getrokken. Deze negatieve consequenties kunnen wij inperken door jongeren betrouwbare informatie aan te reiken, die hun handvatten geeft om weerbaarder te worden.
Dit soort educatie zal preventief werken en de mentale gezondheid van jongeren versterken, zo is mijn overtuiging. Onderzoek toont namelijk aan dat psycho-educatie niet alleen bijdraagt aan meer begrip en het afnemen van stigma’s, het geeft jongeren ook meer grip op hun emoties en gedragingen. Ze ontwikkelen vaardigheden voor zelfregulatie en passen hun gedrag gemakkelijker aan de situatie aan.
Daarom pleit ik voor het opnemen van psychologielessen in het voortgezet onderwijs. Zodat jongeren toegang krijgen tot betrouwbare informatie, meer inzicht krijgen in hun eigen belevingswereld en, nog belangrijker, de regie kunnen voeren over hun eigen ontwikkeling. Immers, je kunt pas jezelf begrijpen en je gedrag aanpassen, wanneer je kennis hebt van de onderliggende oorzaken van die gedragingen. Het uiteindelijke doel? Een veerkrachtige, weerbare en mentaal gezonde generatie.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden