‘Ik ben in Izjoem, in het oosten van Oekraïne. De stad is in 2022 een half jaar lang bezet geweest door Rusland. Er zijn nog steeds veel beschadigde gebouwen in de stad en langs de kant van de weg staan uitgebrande Russische militaire voertuigen. De schaal van de vernietiging is zo groot dat het herstel veel tijd gaat kosten.
‘Maar toch is er weer leven in de stad. In de koffietent waar ik zit, staan dezelfde witte kuipstoeltjes die je ook in westerse steden ziet. Binnen is het best warm, er staat een elektrische verwarming te blazen. Je kunt hier moccachino bestellen of een flat white.’
‘Ik ben vandaag in Kamjanka geweest, ongeveer 5 kilometer ten zuiden van Izjoem. Dat dorp is zwaar beschadigd: elk huis in het dorp is beschadigd, de meeste huizen zijn onbewoonbaar. Er is geen elektriciteit, geen gas en geen stromend water. Ook hebben Russische militairen bij hun terugtrekking ongelooflijk veel mijnen achtergelaten. In Kamjanka zijn al twaalf mensen op een mijn gelopen.
‘Het zal lang duren voor het normale leven terug is in Kamjanka. Toch zijn er dorpsbewoners die terugkeren, die bezig zijn hun huis te repareren. Het is heel indrukwekkend om op zo’n plek te zijn en te zien dat mensen, ondanks de verwoesting van de oorlog, hoop hebben voor de toekomst.
‘De autoriteiten hebben beloofd dat Kamjanka dit jaar weer een elektriciteitsverbinding krijgt. Dat zou het leven veel makkelijker maken. Uitzicht op een herstel van de gasaansluiting is er niet, daarvoor zijn de leidingen te zwaar toegetakeld. De dorpsbewoners krijgen één keer per week twee broden per persoon.
‘Ondertussen vrezen sommigen dat de Russen weer kunnen terugkomen. Het dorp is bevrijd, maar ligt niet zo heel ver van het front. In de verte zijn regelmatig explosies te horen.’
‘Ik merk overal waar ik kom, dat er angst en spanning in de lucht hangt over die luchtaanvallen, meer dan tijdens eerdere reizen. De luchtalarmen worden serieus genomen, mensen pakken meteen hun telefoon als ze een sirene horen. Via Telegramkanalen wordt informatie gedeeld over naderende aanvallen. Zo proberen mensen snel in te schatten of ze gevaar lopen en een kelder moeten opzoeken. Maar helemaal veilig is het nooit: gisteren sloegen er nog raketten in zonder dat het alarm was afgegaan.
‘Rusland probeert deze winter de Oekraïense luchtafweer te overbelasten door grote hoeveelheden projectielen in één keer af te schieten. De Russen hopen dat de westerse luchtafweersystemen, waarover Oekraïne sinds vorig jaar beschikt, dat niet aankunnen.’
Over de auteur
Daan de Vries is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘In het skioord Boekovel is het front een stuk verder weg. Het dagelijks leven is daar dus anders dan in Izjoem, waar een avondklok geldt en waar de vernietiging van de oorlog op straat te zien is. Maar de oorlog is inmiddels zo vergevorderd dat het hele land er direct onder lijdt. Ook in Boekovel heeft iedereen wel een zoon, vader of broer die is opgeroepen voor het leger.
‘We kwamen in Boekovel mensen tegen uit Charkiv en Kyiv, die even proberen te ontsnappen van het gevaar. Het was er druk; alle skilessen waren volgeboekt. Voor sommige mensen die ik daar sprak was het de eerste vakantie sinds het begin van de grootschalige invasie.
‘Ik ga eerst naar Charkiv, de tweede stad van Oekraïne. Daar wordt een ondergronds schoolsysteem opgetuigd, vanwege de aanhoudende dreiging van Russische drone- en raketaanvallen. Ik hoop langs te kunnen bij zo’n ondergrondse school.
‘Ook hoop ik Oekraïense soldaten te kunnen spreken over de huidige situatie aan het front. Het mag wel lijken alsof er een patstelling is, omdat de frontlinie nauwelijks verschuift, maar er wordt nog altijd zwaar gevochten. Ik ben benieuwd of Oekraïense soldaten al kampen met tekorten aan munitie, nu de steun uit de VS stilligt en ook Europa de beloofde munitie niet kan leveren. En ik vraag me af wat de haperende wapensteun doet met het moreel van de Oekraïense soldaat aan het front.’
‘Iedereen die ik tegenkom, wil met me praten. Oekraïners waarderen het dat een westerse journalist naar hun dorp of stad komt. Ze vinden het belangrijk om mensen in het Westen te vertellen over de oorlog waar zij elke dag mee te maken hebben. Veel Oekraïners maken zich zorgen dat de aandacht voor de oorlog verslapt.
‘Zelfs in het zwaar gehavende Kamjanka werden we overal uitgenodigd om mee te eten, ook al hebben mensen weinig voor zichzelf en wonen ze in de enige nog bewoonbare kamer van hun huis. Ze gaven ons potten honing mee en stonden erop dat we die aannamen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden