De Jemenitische Houthi-regering heeft gisteren een Brits oorlogsschip op de Rode Zee aangevallen met een drone, meldt het Britse ministerie van Defensie. Het schip, de HMS Diamond, wist de drone te onderscheppen en bleef ongeschonden. Het Britse ministerie noemt de aanval ‘onacceptabel en illegaal’.
De Houthi’s voeren sinds november drone- en raketaanvallen uit op schepen op de Rode Zee en de Golf van Aden. Ondanks een reeks Amerikaans-Britse aanvallen op militaire doelen van de Houthi’s zetten zij hun aanvallen voort. Vrijdag trof een door de Houthi’s afgevuurde raket een olietanker, die onder de vlag vaart van de Marshalleilanden. Het schip vloog in brand, waarna de bemanning geëvacueerd moest worden. De brand kon pas zaterdagmiddag geblust worden.
Daan de Vries
De Israëlische strijdkrachten zijn er na vier maanden van gevechten nog steeds niet in geslaagd om het ondergrondse gangenstelsel te ontmantelen dat Hamas onder de Gazastrook heeft aangelegd. Van de naar schatting bijna 500 kilometer aan tunnel is 80 procent nog intact, meldt The Wall Street Journal op gezag van anonieme Amerikaanse en Israëlische functionarissen.
De Israëliërs hebben alle middelen in de strijd gegooid om de tunnels onklaar te maken: het gangenstelsel is vanuit de lucht met bommen bestookt, delen zijn door grondtroepen opgeblazen, ingangen afgesloten, terwijl er ook stukken onder water zijn gezet.
Hamas gebruikt de tunnels niet alleen om Israëlische militairen op onverwachte plekken aan te vallen en strijders te laten schuilen tegen lucht- en artillerieaanvallen. De militante beweging bewaart er ook wapentuig en munitie, naast communicatie-apparatuur.
Er zijn ook aanwijzingen dat Hamas er gegijzelde Israëliërs vasthoudt. Dat zou een van de redenen zijn waarom het leger niet het volledige gangenstelsel onder water durft zetten. Wetenschappers hebben gewaarschuwd voor de gevolgen voor de landbouw en de drinkwatervoorziening als Israël het tunnelstelsel vol laat lopen met water uit de Middellandse Zee.
Peter van Ammelrooy
‘Metro van Gaza’, stelsel van ondergrondse gangen, is geheime wapen Hamas, schrijft verslaggever Hessel von Piekartz.
Secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties belooft ‘alle VN-medewerkers die betrokken zijn bij terreurdaden’ ter verantwoording te roepen. De volkerenorganisatie ligt onder vuur na het bericht dat twaalf medewerkers van haar hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) betrokken geweest zouden zijn bij de aanvallen van Hamas op Israël op 7 oktober.
Van de twaalf medewerkers tegen wie verdenkingen zijn gerezen zijn er volgens Guterres negen ontslagen en is er een overleden. Van de andere twee moet de identiteit nog worden opgehelderd.
Guterres heeft de landen die de afgelopen dagen hun financiële bijdragen aan UNRWA hebben opgeschort, waaronder Nederland, opgeroepen dat besluit terug te draaien.
‘De tienduizenden mannen en vrouwen die voor de UNRWA werken, waarvan velen zich in de meest gevaarlijke situaties bevinden, mogen niet worden gestraft.’ Guterres vindt ook dat de ‘wanhopige’ Palestijnse bevolking niet in de steek mag worden gelaten.
De directeur van de UNRWA, Philippe Lazzarini, noemde het ‘onverantwoordelijk om de dienst te straffen in een tijd van oorlog, ontheemding en politieke crises’.
UNRWA heeft 30 duizend medewerkers, die in de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever, Jordanië, Libanon, Syrië en Irak sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog gevluchte Palestijnen voedselhulp, medische zorg en onderwijs bieden.
Wat de twaalf verdachte UNRWA-medewerkers op hun kerfstok hebben is nog altijd niet duidelijk. De beschuldigingen zijn geuit door Israël, maar ook dat land heeft geen details verstrekt.
Peter van Ammelrooy
Amerikaanse onderhandelaars werken aan een akkoord dat ervoor moet zorgen dat Israël zijn aanvallen op Gaza opschort, in ruil voor de vrijlating van meer dan 100 gijzelaars die daar nog steeds worden vastgehouden door Hamas. Dat schrijft de New York Times. De krant baseert zich op Amerikaanse officiële bronnen die anoniem willen blijven.
De overeenkomst, waarvan het ontwerp de voorstellen bevat die Hamas en Israël de afgelopen tien dagen hebben gedaan, moet binnen de komende twee weken worden bekrachtigd.
Het basiskader zal zondag in de Franse hoofdstad Parijs worden besproken door vertegenwoordigers van de VS, Israël, Egypte en Qatar. Die laatste twee landen treden op als bemiddelaars met Hamas. Volgens de New York Times bestaat nog over veel punten onenigheid, maar zijn de onderhandelaars optimistisch over de mogelijkheid van een definitief akkoord.
Volgens het Witte Huis sprak de Amerikaanse president Joe Biden vrijdag met de emir van Qatar, Tamim ben Hamad Al-Thani, en daarna met de Egyptische president, Abdel Fattah al-Sissi, over 'de laatste ontwikkelingen in Israël en Gaza, inclusief de inspanningen om door Hamas ontvoerde gijzelaars vrij te krijgen'. De woordvoerder van het Witte Huis, John Kirby zei na de gesprekken dat 'er geen onmiddellijke vooruitgang hoeft verwacht te worden'.
Redactie
De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken heeft het hoofd van de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) opgeroepen af te treden. 'Meneer Lazzarini, neem alstublieft ontslag', schreef Israël Katz op X, voorheen Twitter. De oproep van Katz komt nadat twaalf medewerkers van UNRWA zijn beschuldigd van betrokkenheid bij de aanvallen van Hamas op Israël op 7 oktober.
UNRWA-chef Philippe Lazzarini heeft eerder gewaarschuwd dat de hulp van de organisatie in Gaza op het punt staat te stoppen nadat verschillende landen, waaronder Nederland, hun financiële steun hebben opgeschort. De Israëlische regeringswoordvoerder Eylon Levy beschuldigde de UNRWA er ook van een "Hamas-front" te zijn. 'Het dekt letterlijk Hamas', meldde hij op X.
De VS, Canada, Nederland, Verenigde Koninkrijk, Italië, Finland, Zwitserland en Duitsland hebben na de beschuldigingen tegen de medewerkers betalingen aan de VN-organisatie stilgelegd. UNRWA heeft een onderzoek ingesteld naar de aantijgingen. Tijdens de Hamas-aanvallen op 7 oktober vielen ongeveer 1200 doden.
De bemanning van de tanker Marlin Luanda heeft de brand geblust die gisteren uitbrak toen het schip in de Golf van Aden werd getroffen door een raket die was afgevuurd vanuit Jemen door de Houthi-beweging.
‘Het schip vaart nu richting een veilige haven’, aldus grondstoffenhandelaar Trafigura. De opvarenden van de Marlin Luanda kregen hulp van Indiase, Amerikaanse en Franse marine-eenheden in het gebied.
De aan Iran verbonden Houthi-militanten uit Jemen hebben sinds 19 november golven van drones met explosieven en raketten op schepen afgevuurd, naar eigen zeggen uit protest tegen de militaire operatie van Israël in Gaza.
Aanvankelijk namen de Houthi’s schepen onder schot waarvan ze vermoeden dat die Israëlisch eigendom zijn of van of naar Israël voeren. Maar na luchtaanvallen van de VS en het Verenigd Koninkrijk op bases en lanceerinrichtingen in Jemen zijn ook Amerikaanse en Britse schepen niet meer veilig voor de wraak van de Houthi’s.
De Marlin Luanda vaart onder de vlag van de Marshalleilanden, een zelfstandige eilandengroep. De tanker vervoerde Russische nafta (een lichte oliesoort) die onder het prijsplafond was gekocht in overeenstemming met de G7-sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne, aldus Trafigura.
Ongeveer acht uur na de beschieting van de Marlin Luanda vernietigde het Amerikaanse leger een anti-scheepsraket die op de Rode Zee was gericht en klaar was om te worden gelanceerd.
Een tv-zender van de Houthi’s zei zaterdag dat de Verenigde Staten en Groot-Brittannië twee luchtaanvallen hadden uitgevoerd op de haven van Ras Issa, de belangrijkste olie-exportterminal van Jemen.
Peter van Ammelrooy
Na tientallen aanvallen van de Houthi’s op schepen in de Rode Zee en op Israël, hebben de VS en het VK nu bases in Jemen gebombardeerd. Wie zijn de Houthi’s? Vijf vragen over het conflict, beantwoord door defensiespecialist Stieven Ramdharie.
Israël heeft zaterdag zijn offensief tegen Hamas rond de stad Khan Younis in het zuiden van de Gazastrook voortgezet. Bewoners spreken van hevig lucht- en tankvuur, aldus persbureau Reuters.
De strijd concentreert zich rond twee ziekenhuizen: het Al-Amal-ziekenhuis en de grootste nog functionerende medische instelling in het zuiden, het Nasser-ziekenhuis. Volgens het Israëlische leger houden Hamas-strijders zich rond deze complexen schuil, in de hoop dat de Israëliërs niet voluit durven aan te vallen uit vrees voor burgerslachtoffers.
Het Israëlische leger zei dat het minstens elf gewapende mannen heeft gedood die probeerden explosieven in de buurt van legereenheden te plaatsen, terwijl anderen geweren en raketgranaten afvuurden op soldaten in Khan Younis. Een van die aanvallen op een Israëlische tank is bevestigd door Hamas.
Israël is in contact met directeuren en medisch personeel van het Al-Amal en het Nasser om er zeker van te zijn dat de ziekenhuizen kunnen functioneren en bereikbaar zijn, aldus het leger.
Het midden en het noordelijke deel van Gaza is getroffen door zware regenval, waardoor sommige ontheemde Palestijnen gedwongen werden midden in de nacht een alternatief onderkomen te zoeken.
Peter van Ammelrooy
Na de Verenigde Staten hebben nu ook Italië, Australië en Canada hun financiële steun opgeschort aan de UNRWA, de VN-organisatie die hulp verleent aan Palestijnse vluchtelingen.
De landen nemen deze stap na berichten dat medewerkers van de UNRWA betrokken zouden zijn geweest bij de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober.
De UNRWA heeft inmiddels de beschuldigde medewerkers ontslagen en stelt een onderzoek in.
De buitenlandchef van de EU, Josep Borrell, heeft zijn zorgen geuit over het nieuws. ‘We hebben contact met de UNRWA en verwachten volledige transparantie over de beschuldigingen’, schrijft Borrell in een verklaring.
Zowel de VS als Borrell onderstrepen het belang van de UNRWA voor de Palestijnse vluchtelingen. De organisatie beheert vluchtelingenkampen en biedt Palestijnse vluchtelingen onder meer humanitaire hulp, gezondheidszorg en onderwijs.
Peter van Ammelrooy
De Amerikaanse president Joe Biden en de emir van Qatar, sjeik Tamim bin Hamad al Thani, zijn het erover eens dat de vrijlating van de door Hamas ontvoerde gegijzelden de sleutel is tot het voor elkaar krijgen van een langere gevechtspauze in Gaza, aldus het Witte Huis.
'Beide leiders bevestigen dat een deal over de gegijzelden van cruciaal belang is om een langdurige pauze in de gevechten te bewerkstelligen en ervoor te zorgen dat extra levensreddende humanitaire hulp burgers in nood in heel Gaza bereikt', aldus het Witte Huis in een verklaring.
Biden sprak vrijdag ook met de Egyptische president Abdel Fattah al Sisi. Volgens het Witte Huis ging dit gesprek over het leveren van meer humanitaire hulp aan Gaza en de gezamenlijke coördinatie ervan. (ANP)
De VN-Veiligheidsraad zal woensdag bijeenkomen om zich te buigen over de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over het Israëlisch-Palestijns conflict. Dat heeft het Franse voorzitterschap van de Raad aangekondigd.
De vergadering, die woensdag om 17.00 uur Nederlandse tijd zal plaatsvinden, werd gevraagd door Algerije, 'om bindende uitvoering te geven aan de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de voorlopige maatregelen die zijn opgelegd aan de Israëlische bezetting'.
Het Internationaal Gerechtshof liet vrijdag in een tussenuitspraak weten dat Israël moet doen wat het kan om doden en slachtoffers te voorkomen in de Gazastrook. Ook moet het land doen wat het kan om genocide tegen te gaan, zo oordeelden de rechters in Den Haag. Het gerechtshof heeft ook de onmiddellijke vrijlating van de Israëlische gijzelaars door Hamas gevraagd. Het hof deed een tussenuitspraak in een zaak die Zuid-Afrika had aangespannen. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de crisis in het Midden-Oosten van vrijdag 26 januari:
• Het Internationaal Gerechtshof heeft in een tussentijds vonnis in de genocidezaak tegen Israël niet bevolen dat Israël alle gewelddadigheden in de Gazastrook moet staken. Wel moet Israël onder andere alles in het werk stellen om te voorkomen dat het in de Gazastrook tot genocidale acties komt.
• Minstens twintig Palestijnen zijn donderdagmiddag gedood toen het Israëlische leger een lange rij mensen aanviel die op voedselhulp wachtten in het noorden van Gaza-Stad. Dat meldt Al Jazeera. De Israëli's schoten volgens ooggetuigen vanuit tanks. Er vielen naar schatting 150 gewonden.
• Het handelsvolume via het Suezkanaal, dat te lijden heeft onder de aanvallen van Jemenitische Houthi's in de Rode Zee, is de afgelopen twee maanden met 42 procent gedaald. Dat zeggen de Verenigde Naties, die zich zorgen maken over de gevolgen voor de wereldhandel als geheel.
Lees hier het liveblog van vrijdag 26 januari terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden