‘De focus op ingrediënten, meestal vitaminen, is niet verkeerd’, zegt Folkert Blok, scheikundige en dermatoloog, werkzaam bij SkinConsult, dat cosmetica op veiligheid controleert. ‘Want gewoon elke dag een hydraterende crème smeren, helpt niet om rimpels te voorkomen. Net zoals een grondige gezichtsreiniging niet werkt tegen acne.’
Om erachter te komen wat wel werkt, ontpoppen influencers zich op TikTok tot halve scheikundigen. De meesten zijn het ongeveer eens: ’s ochtends moet je vitamine C, zonbescherming, hyaluronzuur en niacinamide smeren, ’s avonds weer die laatste twee, plus retinol, salicylzuur en glycolzuur.
Sommige merken spelen daarop in door producten in klinisch aandoende pipetjes te gieten, waarop groot het percentage werkzame stof staat vermeld. Een andere fabrikant biedt een skincare ingredient checker aan, die het etiket van producten afleest en vertelt welke ingrediënten ‘goed’, ‘minder goed’ en ‘het allerbeste’ zouden zijn voor je huid.
De nadruk op ingrediënten biedt de consument ogenschijnlijk meer inzicht, maar informatie over ingrediënten op dit soort websites komt lang niet altijd overeen met kennis uit de wetenschap.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van o.a. gezondheid, geld en duurzaamheid.
Neem hyaluronzuur, de stof in een van die populaire pipetjes. Het merk dat ze verkoopt, belooft duurzame hydratatie van de huid na vier weken smeren en ook de skincare ingredient checker spreekt van een wondermiddel. ‘Maar hyaluronzuur is een groot molecuul dat niet goed door de huid heen komt’, zegt Blok. ‘Typisch zo’n ingrediënt dat fancy klinkt en overal in zit, maar geen effect heeft.’
Ingewikkelder wordt het bij ingrediënten waarover het laatste woord nog niet is gezegd. ‘Veel claims berusten op laboratoriumtests, niet op studies met echte mensen. Zo stellen onderzoekers vast dat een ingrediënt een effect heeft op een bepaald celtype, maar dat effect heeft het niet per se ook op de huid’, zegt Blok.
Onderzoek uitvoeren op echte mensen is duur. ‘Om bijvoorbeeld aan te tonen dat een product huidveroudering tegengaat, zou je een biopt van de huid moeten nemen en de veranderingen in het bindweefsel microscopisch moeten bestuderen. Maar daarbij wordt een klein gaatje in de huid gemaakt en dat vinden mensen niet fijn.’
Alternatief is veranderingen observeren op basis van foto’s van vóór en enige tijd na de behandeling, maar die methode is gevoelig voor het subjectieve oog van verschillende onderzoekers. ‘Bovendien wisselt de hydratatie van de huid door de dag heen, waardoor rimpels tijdelijk meer of minder zichtbaar zijn.’
Om het allemaal nog ingewikkelder te maken: niet alleen het hoofdingrediënt en de concentratie daarvan doen ertoe, ook de cocktail van verschillende stoffen in een product bepaalt de effectiviteit ervan. Neem retinol, een vorm van vitamine A. ‘Die stof is met zo’n bioptonderzoek effectief bevonden tegen rimpels, vanaf een concentratie van 0,1 procent. Maar alleen in combinatie met andere vettige stoffen die retinol de huid in begeleiden.’
Bovendien is de stof gevoelig voor licht en zuurstof, schrijft hoogleraar scheikunde Lian Liu op de academische website The Conversation, waardoor de werkzaamheid ook nog afhangt van de verpakking. ‘In feite zou elk product apart op werkzaamheid getest moeten worden’, concludeert Blok. En als een product werkt, zijn daarvoor vaak vele maanden smeren nodig, schrijft Harvard Medical University.
Zo simpel als een ingrediëntenlijst is huidverzorging dus niet. Een paar vuistregels zijn er wel: die vette crème met minimaal 0,1 procent retinol in een licht- en luchtdichte verpakking, als je rimpels te lijf wilt gaan. Verder nog aanbevelingen? ‘Ureum, ook in een vette crème en met een concentratie vanaf 5 procent, werkt bij een droge huid. Bij acne kun je denken aan salicylzuur, in een gel- of waterachtige formule. Of dat werkt met de wettelijk toegestane over-de-toonbankconcentratie van 2 procent, is niet duidelijk, maar je kunt het proberen.’
Duurder is niet per se beter: de effectiviteit zit hem in de bovengenoemde factoren. ‘Een héél groot deel van huidverzorging is marketing’, benadrukt Blok. ‘Is dat slecht? Tja, mensen kopen een verhaal en worden daar blij van.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden