‘Meneer Trump’, zegt de rechter, ‘wees stil.’ Na zegetochten door de staten Iowa en New Hampshire, vol optredens voor duizenden bewonderaars, is Donald Trump donderdag terug in zijn andere vertrouwde biotoop: de rechtbank. Hij weigert zich te gedragen. De rechter is geïrriteerd. Zoals vanouds.
Trump getuigt in de smaadzaak die schrijver E. Jean Carroll tegen hem aanspande. Zij beschuldigt hem van verkrachting. Trump ontkent. ‘Dit is Amerika niet!’ roept de man die net twee voorverkiezingen won.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Het contrast is sterk. Afgelopen weken leek Donald Trump bijna een gewone politicus. Hij gaf relatief beheerste toespraken. Zijn campagne oogde professioneel. Het discours draaide om peilingen, kiezersgroepen en opkomstpercentages: de bedwelmende routine van verkiezingstijd. Je zou vergeten hoe gemankeerd Trump is als kandidaat.
Maar daar is hij weer: de ongetemde Trump, van wie zijn achterban smult, maar de meeste kiezers nog altijd gruwen. Bij het brede publiek is de oud-president op dit moment minder populair dan in 2020, toen hij de verkiezingen verloor.
Trump is naar alle maatstaven een riskante keuze. Toch regent het Republikeinse steunverklaringen. Partijgenoten buitelen over elkaar heen om zich te ketenen aan de impopulaire kandidaat. En de reden dat zij dit risico accepteren, is dat voor Joe Biden hetzelfde geldt.
Tegenpolen Trump en Biden hebben één ding gemeen: een meerderheid van Amerikanen wil ze allebei niet. Hun waarderingscijfers schommelen rond de 41 procent. Historisch laag. Ze zouden de twee minst geliefde presidentskandidaten zijn die het ooit tegen elkaar opnamen.
Toch stevenen de VS precies daarop af. ‘We moeten ons verenigen rond de toekomstige kandidaat’, zei de Republikeinse partijvoorzitter Ronna McDaniel, die eerder bezwoer neutraal te blijven. ‘Het wordt Donald Trump.’
Het partijapparaat sorteert snoeihard voor, en wuift kandidaat Nikki Haley al weg. Donderdag werd zelfs geopperd om Trump formeel te kronen tot ‘de vermoedelijk genomineerde’.
De andere kant draagt graag een steentje bij. Na New Hampshire verklaarde ook Bidens campagneteam de Republikeinse voorverkiezingen afgerond. ‘Wij kijken gewoon naar de realiteit van de cijfers’, zei adviseur Michael Tyler.
Achter die haast gaat iets verscholen. Beide partijen hopen zo snel mogelijk een tweestrijd te ontketenen tussen hun gemankeerde voortrekkers. Zij zien de impopulariteit van de ander als route naar de overwinning. ‘Een beste-van-twee-kwaden-verkiezing’, muntte opiniepeiler Neil Newhouse in The New York Times.
Het sterkste argument vóór Joe Biden heet Donald Trump, en vice versa. Eigenlijk kunnen zij niet zonder elkaar.
‘Luister naar wat Trump zegt!’, riep Biden dinsdag tijdens een toespraak in Virginia. Al drie jaar mijdt de president de naam van zijn voorganger. Daar is niets van over. ‘Donald Trump is er verantwoordelijk voor dat vrijheid in Amerika is weggenomen.’
Biden krijgt eigen successen niet verkocht. De economie gonst, inflatie daalt en werkeloosheid verdwijnt, maar toch keuren kiezers hem af. En dan is er nog zijn hoge leeftijd. Een spiegelcampagne, volledig gericht op Trump, moet alles in perspectief plaatsen.
Ondanks de hoeveelheid nieuws over de oud-president, dringen Trumps beleidsplannen niet door tot het brede publiek. Hij is niet actief op veel sociale media en ontloopt interviews en debatten. Veel Amerikanen zijn de afgelopen jaren weinig aan hem blootgesteld.
Democraten hopen dat te veranderen. Zij willen juist méér Trump laten zien. De kandidaat die politieke tegenstanders wil vervolgen, het ambtenarenapparaat ideologisch gaat zuiveren en grapte ‘een dictator voor één dag’ te zullen zijn. De botte oud-president die verkiezingsleugens verspreidt en aan de wieg stond van de ontwrichtende abortuskwestie.
Biden zal zich verkneukelen in Trumps optreden in de rechtszaal deze week. Laat staan het vonnis: een schadevergoeding van 83,3 miljoen dollar, voor het beledigen van een vrouw die hij volgens de jury misbruikte. Dit is precies de man die Biden opnieuw aan Amerika wil voorstellen.
Zo’n campagne maakt Biden misschien niet geliefder, maar Trump wel gehater, is het idee. De kracht van negativiteit bewees zich in New Hampshire. Veertig procent van de Haley-stemmers noemde hun afkeer van Trump de belangrijkste overweging om op de andere Republikeinse kandidaat kiezen. Dat kan ook in november een motivator blijken.
Trump doet hetzelfde. Geen speech gaat voorbij zonder sneer naar Bidens leeftijd en vermeende mentale aftakeling. Trump koppelt zijn eigen vervolgingen, zonder bewijs, aan ‘corrupte Joe’. Terwijl de voorverkiezingen nog lopen, werkt zijn team aan spotjes gericht op de zittende president.
Maar Trump kan niet al zijn geld en energie aan Biden besteden zolang zijn uitdager volhardt. Hoe luid beide partijen ook roepen van niet, Nikki Haley blijft een obstakel.
De oud-president zet inmiddels brute spierkracht in tegen Haley. Donderdag stuurde Trump op zijn platform Truth Social een ultimatum uit. ‘Iedereen die vanaf nu een ‘contributie’ levert aan Birdbrain (zijn favoriete beschimping van Haley, red.) wordt permanent verbannen uit het Make America Great Again-kamp.’
Je bent vóór of tegen hem, zegt Trump. Het moment om hem te omarmen is nu. Kom niet later nog aankloppen.
Komende week wordt voor Haley cruciaal. Zij moet bakken geld binnenhalen, of haar toch al precaire campagne is ten dode opgeschreven. En dan krijgen Trump en Biden eindelijk waar zij op hopen: de tweestrijd die de rest van Amerika vreest.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden