Macron werd twee keer gekozen om Marine Le Pen tegen te houden. Hij moet nu oppassen dat hij haar niet onbedoeld aan een zege helpt in 2027.
Het was een curieuze vertoning: een president die naar de rechter stapt om zijn eigen wet tegen te houden. De Franse president Emmanuel Macron werd door de rechtse oppositie gedwongen zijn immigratiewet flink aan te scherpen. Vervolgens schakelde hij zelf de grondwettelijke raad in, de Conseil Constitutionnel, om die aanscherpingen te blokkeren. Donderdag haalde de Conseil inderdaad een streep door een groot deel van de wet.
Op zichzelf is dat verheugend. Het is belangrijk dat er instituties zijn die grondrechten beschermen, zeker in een periode waarin populistische politici die rechten het liefst aan hun laars zouden willen lappen. Wel is het jammer dat de Conseil geen principiële uitspraak heeft gedaan. De meeste artikelen werden niet afgewezen omdat ze onconstitutioneel zijn, maar om procedurele redenen. Volgens de raad heeft de rechtse oppositie allerlei maatregelen aan de wet vastgeplakt die niet passen bij de oorspronkelijke opzet van de wet.
Bovendien speelt Macrons politieke spel het radicaal-rechtse Rassemblement National van Marine Le Pen in de kaart. Eerst werd de wet aangenomen met stemmen van de partijen van Macron en Le Pen. Een ‘ideologische overwinning’ voor haar partij, zei Le Pen niet voor niets. Daarna gaf de uitspraak van de Conseil haar de kans om te fulmineren tegen rechters die de wil van ‘het volk’ negeren.
De episode toont eens te meer aan hoe zwak de positie van Macron is geworden. In 2017 werd hij voor de eerste keer gekozen, met een cultureel-progressief en pro-Europees programma, als grote hoop van liberaal Europa. In 2022 werd hij herkozen, maar verloor hij zijn meerderheid in de Assemblée Nationale – en daarmee zijn politieke slagkracht.
Vorige week probeerde Macron zijn presidentschap nieuw leven in te blazen met een regeringswissel en een persconferentie. Van de energieke, optimistische koers van 2017 is weinig over. Voor zijn nieuwe regering greep hij terug op politici die al dienden onder zijn rechtse voorgangers Sarkozy (president van 2007-2012) en zelfs Chirac (1995-2007). Veelzeggend was de benoeming van de opportunistische Rachida Dati, een ex-minister van Sarkozy tegen wie een onderzoek wegens corruptie loopt. Zo is Frankrijk weer helemaal terug bij de oude politiek van veteranen die achtervolgd worden door affaires, maar toch altijd terugkeren.
Macrons persconferentie stond in het teken van orde en gezag. Macron kondigde zelfs een experiment met schooluniformen aan. Wie zich profileert met zulke symbolische maatregelen, is duidelijk aan het einde van zijn ideeën gekomen. Macron is steeds meer naar rechts opgeschoven, waar zijns inziens de beste kansen liggen om de opmars van het Rassemblement National te stuiten.
Radicaal-rechts bestrijden door zelf naar rechts te buigen is echter een riskante strategie, zoals de VVD in Nederland heeft gemerkt. Radicaal-rechts wint erdoor aan geloofwaardigheid en legitimiteit. Macron werd twee keer gekozen om Le Pen tegen te houden. Nu moet hij oppassen dat hij niet de wegbereider wordt voor een zege van Le Pen in 2027. Een presidentschap voor Le Pen zou niet alleen rampzalig zijn voor Frankrijk en Europa, maar ook de deconfiture van Emmanuel Macron compleet maken.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant