Janneke kookt Voor het recept deze week alleen niets met pepermunt, soms heeft chocolade niets extra’s nodig. We maken flat brownies.
Het is wonderlijk hoe rouw werkt. Je zou denken dat het verdriet en gemis na de dood van een dierbare afneemt naarmate het afscheid langer geleden is. Maar zo lineair gaat dat meestal niet. Mijn moeder vond het tweede jaar na het verlies van haar man moeilijker dan het eerste, en nu ze in het derde jaar zit mist ze hem misschien nog wel meer dan ooit. Bijna zestig jaar samen zijn en daarna alleen, hoe doe je dat eigenlijk?
Het grootste deel van haar 82-jarige leven vormde mijn moeder de helft van Riet en Jack. Nu is er alleen nog Riet. Een enorm dappere en levenslustige vrouw, daar niet van. Ze heeft een sociaal leven waar het mijne vier keer in past. In haar autootje kart ze het hele land door om familie en vrienden te bezoeken. Meerdere keren per week stapt ze in haar eentje op de fiets en fietst dezelfde rondjes die ze honderden keren met mijn vader fietste. Ze sloot zich aan bij diverse clubjes. Nodigt regelmatig mensen te eten en doet dan haar stinkende best om iets feestelijks op tafel te toveren. Nee, ze is een held, vind ik. Maar af en toe wel een eenzame held.
Heeft u een van Jannekes gerechten uitgeprobeerd en wilt u vertellen hoe dat ging en het resultaat laten zien? Stuur een foto met tekst (maximaal 200 woorden) naar janneke@nrc.nl
Zelf mis ik mijn vader ook niet minder dan toen hij net gestorven was, en dat gemis komt, net als in het begin, op de meest onverwachte momenten aan de oppervlakte. Een klein half jaartje nadat we hem begraven hadden, ging ik een supermarkt in Khao Lak, Thailand, binnen en liep er met tranen in mijn ogen weer uit. „Wat is er?”, vroeg mijn verkering ongerust. „Ze draaiden Close to you”, snifte ik. Waarop hij me met opgetrokken wenkbrauwen aankeek. Ik had hem nooit verteld hoe mijn vader en ik vroeger in onze oranje Peugeot eindeloos meezongen met The Carpenters.
Hoewel ik zijn truien niet meer zo vaak draag als tijdens die eerste winter en ik hem tot mijn spijt ook niet meer zo regelmatig tegenkom in mijn dromen – hij dan bijna altijd rond de leeftijd die ikzelf nu heb, in elk geval lang voordat zijn geest begon te vervagen en het in zijn lieve hoofd steeds leger en stiller werd – zijn de triggers nog lang niet gedoofd. Laatst zat ik te schrijven terwijl op de achtergrond Radio Swiss Classic aanstond – een prettige zender, vind ik, vooral omdat er weinig en uitsluitend in zeer beschaafd Zwitserduits wordt geluld. Nauwelijks hadden de eerste noten van Pachelbels Canon in D-majeur geklonken of ik zat snoeihard te snikken aan mijn bureau. Mijn vaders zondagmiddagplaat.
Muziek doet dat soort dingen met ons, dat is bekend, en hetzelfde geldt voor smaken en geuren. Afgelopen herfst kwamen we op mijn vaders tweede sterfdag bij elkaar, mijn broer, mijn zus, mijn moeder en ik, net zoals we op zijn eerste sterfdag hadden gedaan. We bezochten zijn graf, veegden wat herfstbladeren weg, raapten een paar kastanjes en haalden herinneringen op. Daarna reden we naar het ouderlijk huis om te lunchen. „Ik heb een verrassing voor bij de koffie”, kondigde mijn moeder aan. En toen kwam er, alsof de tijd veertig jaar had stilgestaan, een doosje After Eight op tafel. Precies hetzelfde doosje is het nog. Donkergroen, met een afbeelding van een sierlijk gekrulde gouden klok die vijf over acht aanwijst.
Ach, wat vond mijn vader die lekker. En wij niet minder trouwens. Ik deed mijn ogen dicht en stak een chocolaatje in mijn mond. Míérzoet vond ik het. Maar daar ging het nu even niet om.
Even heb ik overwogen om u vandaag een of andere zoetigheid met chocolade en pepermunt voor te zetten. After eight, u snapt. Maar om eerlijk te zijn ben ik helemaal niet zo verzot op die smaakcombinatie. Doe mij dan veel liever chocola met sinaasappel, met nootmuskaat, met chilipeper, rozemarijn, koffie of miso. Of doe mij misschien nog wel liever gewoon chocolade zónder extra smaakje. Chocolade is immers al lekker genoeg van zichzelf.
Dus kom, we houden het puur vandaag. Ik bakte deze brownies jaren geleden voor het eerst, maar het kwam er nooit eerder van het recept met u te delen. Het is zelfs al zo lang geleden dat ik niet meer precies weet waarom ik ze op een bakplaat bakte en niet in een bakblik, waarna ik er min of meer per ongeluk achter kwam dat platte brownies een best wel briljante uitvinding zijn. Wanneer je eenzelfde hoeveelheid beslag uitspreidt over een groter oppervlak, worden de brownies logischerwijs een stuk dunner, en krijgen daarmee ook andere kwaliteiten. Ten eerste worden ze een of andere manier onweerstaanbaar chewy – neem me niet kwalijk, ik kan hier geen Nederlands equivalent voor bedenken behalve het nogal gek klinkende ‘kauwig’. Daarnaast veranderen ze door die platheid van een tamelijk zwaar tussendoortje in een veel behapbaarder traktatie, ofwel iets dat je met goed fatsoen na het eten bij de koffie kunt serveren.
De brownies zijn overigens ook letterlijk vrij puur. Wie daar niet van houdt kan 10 g minder cacaopoeder en chocolade met een lager cacaogehalte, of zelfs melkchocolade gebruiken.
Voor ongeveer 30 stuks:
100 g blanke amandelen; 120 g boter; 100 g fijne kristalsuiker; 100 g bruine basterdsuiker; 60 g cacaopoeder; ¼ tl zout; 2 grote eieren; 100 g amandelmeel; 100 g pure (70%) chocolade (of iets minder pure)
Verder nodig: bakplaat (of heel grote ovenschaal) van ongeveer 30 x 40 cm; bakpapier
Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius. Strooi de amandelen uit over de bakplaat en laat ze 10-15 minuten roosteren in de opwarmende oven. Houd ze in de gaten, ze mogen niet te bruin worden. Hak de amandelen grof. Laat de boter smelten in een pannetje.
Meng de twee soorten suiker, het cacaopoeder en zout in een mengkom. Schenk de gesmolten boter erbij en voeg een ei toe. Roer met een garde en voeg het tweede ei toe. Roer nogmaals goed om. (Er hoeft dus niet gemixt te worden.)
Hak de chocolade middelgrof, waarmee ik bedoel dat het min of meer stukjes chocolade blijven, maar wel heel kleine stukjes. Voeg de gehakte chocolade, gehakte amandelen en het amandelmeel toe aan het beslag en schep om tot alles goed gemengd is, maar ook niet langer dan dat.
Bekleed de bakplaat met bakpapier. Spreid het beslag er gelijkmatig over uit en schuif in het midden van de oven. Bak de brownies in 20-25 minuten gaar. Haal ze uit de oven en til ze met bakpapier en al op een rooster om af te koelen. Snijd de flat brownies in vierkanten.
Source: NRC