Ze keken hem aan alsof ze ook wel wisten dat ze iets stouts deden. Aangenaam stout, maar toch. Het was de blik die je kon hebben als jonge puber, toen je aan de ene kant nog rouwde om het verlies van je kuisheid, maar tegelijkertijd niet kon wachten tot je ouders het huis verlieten, zodat je er nog veel meer van kon verliezen.
Ach, wat kan het ons bommen, leken ze te denken. We doen het gewoon nog een keer. O heer, maak mij kuis, maar nu nog niet.
En dus liep Donald J. Trump het podium op als winnaar van de Republikeinse voorverkiezingen in New Hampshire. Zoals altijd gehuld in een pak dat hij geleend lijkt te hebben van een wat dikkere vriend, onbedaarlijk zelfvoldaan, continu raaskallend en ondanks zijn hoogbejaarde leeftijd nog net zo bronstig als keizer Tiberius.
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Op papier is het onbegrijpelijk dat de slechtste president uit de geschiedenis van de Verenigde Staten, iemand die al acht jaar bezig is de machtigste democratie ter wereld om zeep te helpen, toch weer helemaal en vogue is onder de Amerikanen. De logica dicteert immers dat iemand die een halve staatsgreep veroorzaakt nooit meer president kan worden.
Net zoals de logica voorschrijft dat het volslagen mataglap is wanneer een pathologische leugenaar als Trump zijn enige overgebleven rivaal Nikki Haley verwijt dat ze liegt (‘Je mag mensen niet laten wegkomen met bullshit.’) en daar vervolgens applaus voor krijgt.
Maar wat nou als die logica er helemaal niet toe doet? Als de verschillen in een maatschappij verkiezing na verkiezing toenemen, valt het te verwachten dat mensen uiteindelijk stemmen op gekken die in staat zijn het hele systeem af te breken. Dat maakt het zinloos een logica in hun argumenten te ontwaren, want die is er niet. Dat is het hele idee.
Kijk naar het gewauwel van mannen als Jaïr Bolsonaro en Viktor Orbán. Of naar de kersverse Argentijnse president Javier – El Loco – Milei die vorige week in Davos verkondigde dat de westerse wereld in gevaar is, omdat leiders te veel bezig zijn met radicaal feminisme en sociale gerechtigheid.
Of neem de AfD, een partij waar een kwart van de Duitsers op zegt te gaan stemmen en waarvan partijprominenten tijdens een recente ontmoeting met neonazi’s een hallucinant plan bespraken voor de deportatie van asielzoekers, statushouders en Duitse ‘staatsburgers die niet voldoende geassimileerd’ zijn. En vergeet ook niet de honderden in het zwart geklede Italianen die bij een bijeenkomst in Rome openlijk de fascistische groet uitbrachten, nota bene in het bijzijn van een aantal vertegenwoordigers van regeringspartij Fratelli d’Italia.
En nee, echt niet alle kiezers van die partijen zijn racisten of fascisten. Er bestaan maar weinig echt slechte mensen, dat weet ik ook wel. Maar er bestaan wel veel slechte keuzes.
Soms vraag ik me af hoe historici de eeuwen na de Franse Revolutie later zullen beoordelen. Zouden ze in de opkomst van anti-rechtsstatelijke bewegingen als het fascisme een afwijking zien in de loop van een verder ordentelijke, democratische geschiedenis? Met nog wat stuiptrekkingen aan het begin van de 21ste eeuw. Of zouden ze de geboorte van die bewegingen juist zien als het kernmoment waarop een nieuwe fase begon?
Dat onze moderne democratie dus niet de kroon op een millennialange geschiedenis bleek te zijn, maar eerder een eendagsvlieg. En dat het inmiddels avond is.
Source: Volkskrant