De mazelen rukken op in Europa, door een daling van het aantal kinderen dat ertegen gevaccineerd is. Veel winst is te behalen met praktische oplossingen.
Een ziekte die vrijwel leek uitgebannen in Europa is bezig aan een comeback. De wereldgezondheidsorganisatie WHO telde in 2023 ruim 30 duizend besmettingen met de mazelen. Een jaar eerder waren dat er nog ‘slechts’ 941.
De meeste mensen krijgen bij mazelen klachten als koorts en hoesten, gevolgd door vlekjes. In zeldzame gevallen leidt de ziekte tot longontsteking, hersenontsteking of zelfs overlijden. Zij is bovendien extreem besmettelijk. Iemand die griep heeft, geeft die doorgaans door aan twee tot drie anderen. Bij de mazelen is dat zogeheten reproductiegetal 12 tot 18.
Er is een simpel, goedkoop en effectief middel om al die medische misère te voorkomen: vaccineren. Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen laat zien dat het rijksvaccinatieprogamma alleen al in Nederland in zo’n veertig jaar tijd tussen de 6.000 en 12.000 doden heeft voorkomen. Al die inentingen hebben de maatschappij daarnaast een enorme hoeveelheid schade bespaard, in de vorm van ziekenhuisopnamen of blijvende verlammingen zoals bij polio.
Misschien komt het doordat de herinnering aan de ziekten te ver in het verleden ligt, maar de tijd dat mensen vanzelfsprekend hun kinderen lieten vaccineren lijkt voorbij. Diverse landen kampen met een teruglopende vaccinatiegraad: het percentage mensen dat is ingeënt tegen een bepaalde ziekte. In Nederland zakte de vaccinatiegraad voor mazelen voor het eerst in jaren onder de 90 procent. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een norm van 95 procent voor een goede groepsimmuniteit tegen deze ziekte. Ook jonge, nog ongevaccineerde kinderen zijn dan beschermd.
Veelgehoorde verklaringen voor de dalende vaccinatiegraad zijn vaccinangst, die wordt gevoed door desinformatie op social media, gelovigen die prikken weigeren uit religieuze overwegingen, antroposofen die vaccinaties voor hun kinderen ‘onnatuurlijk’ vinden, en mondige ouders die niet meer klakkeloos doen wat dokters of overheidsinstanties hen aanraden.
Voor al die groepen geldt dat ze bestaan uit individuen met hun eigen twijfels bij vaccinaties. Het loont om te investeren in op maat gemaakte voorlichting en gesprekken om te achterhalen wat precies de redenen zijn om niet naar het inentingcentrum te gaan. Zo ontdekten zorgmedewerkers in Londen dat orthodoxe Joden niet zozeer een religieuze motivatie hadden om de prikstraat te mijden, maar een praktische. Ze vonden het lastig om met hun grote gezinnen per openbaar vervoer bij het vaccinatiecentrum te komen. De mogelijkheid om op loopafstand een inenting te halen, kan mensen zo over de streep trekken.
Medewerkers van het Erasmus MC deden een paar jaar geleden iets vergelijkbaars, door op de markt ruim tweeduizend mensen tegen corona te vaccineren. Hiermee werden mensen bereikt met een migratieachtergrond of een sociaaleconomische achterstand; groepen die zich relatief weinig laten vaccineren en tijdens de coronapandemie ook nog het hardst werden geraakt door het virus.
Maak het mensen zo makkelijk mogelijk om zich te laten vaccineren en een gesprek over eventuele twijfel te voeren. Dan zou het aandeel principiële weigeraars weleens kleiner kunnen zijn dan gevreesd.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant