De wet was nog niet aangenomen of de eerste dissidenten lieten luidkeels van zich horen: dat gaan we gewoon niet doen. Met hartelijke groeten uit de tuindersdorpen van het Westland: ‘We laten ons niks opleggen’ en ‘van een democratie is dictatuur gemaakt.’ Argumenten die je ook kunt aanvoeren ten aanzien van de wegenbelasting.
Met hartelijke groeten ook van politici die buitenlanders verheffen tot het grootste probleem van de natie, en namens De Telegraaf, de krant die er schik in heeft steeds ‘dwangwet’ te schrijven als het gaat over een eerlijker verdeling van de opvang over het land.
Solidariteit reikt tot de achtertuin, dat is geen nieuws. Toch is de Spreidingswet ook om een andere reden belangrijk. Daarvoor kun je bijvoorbeeld naar Rozendaal aan de rand van de Veluwe, een van de rijkste gemeenten van het land. Waar ze dus geen asielzoekers opvangen, meldde RTV Noord, omroep in de regio van Ter Apel (meer dan 2.000), Zweelo (500), Hoogeveen (1.000), Emmen (600), Burgum (600) en Delfzijl (672).
Soepel kwam de burgemeester met een verklaring – nette mensen leggen dingen vaak netjes uit, opdat ze netjes lijken. ‘Wij zouden graag willen opvangen, maar we zijn een gemeente met slechts 1.750 inwoners, zonder industrieterreinen of campings daaromheen. Er is gewoonweg geen ruimte voor.’
Rozendaal is de dunst bevolkte gemeente van het land, de eilanden niet meegerekend. Je woont er heerlijk ruim. Het is alles wat je verwacht van een gegoede buitenwijk, de huizen half verscholen achter knap geschoren hagen op adellijk terrein. Er is ook ruimte voor doorzonwoningen, maar wat sociale huur betreft loopt de gemeente het verst achter van allemaal.
Het historische gemeentehuis heeft een klassiek mededelingenbord met het gemeentewapen, een met goud beladen heraldische roos. Daar prijken de afvalkalender en de nieuwjaarstoespraak van de burgemeester (‘verbinding en visie’), maar ook het telefoonnummer van de locatiemanagers die de opvang beheren voor 55 Oekraïeners – ‘ontheemden’, het nette woord voor asielzoekers. Met grote spoed en overtuiging gebouwd op braakliggend privéterrein en met een ‘noodbeschikking’, want bouwen mag niet van het bestemmingsplan.
Het opvangcentrum ligt naast een jarennegentigvillawijk. De woonbegeleider ontvangt vriendelijk en vertelt dat de bewoners door het dorp zijn omarmd. De kinderen gaan naar school, hun ouders werken. Dat mensen uit zo’n rijk dorp ontheemden opvangen, vindt hij hoopgevend. De kalme, bosachtige omgeving doet ze goed; er komen weleens wandelaars langs die denken dat zijn kantoor een koffietentje is. Eerder werkte hij bij een uitzendbureau, ‘maar hier haal je voldoening uit het leven, en je helpt tegelijk mensen een stapje verder. Alleen maar bezig zijn met je eigen loopbaan is denk ik nooit goed’. En saai. ‘Ik heb dit jaar meer meegemaakt dan iemand met een hele carrière op kantoor.’
Waarom Rozendaal geen andere asielzoekers dan Oekraïeners opvangt weet hij niet, de plek is geschikt. Beeldvorming, wellicht. ‘Asielzoekers komen op een bepaalde manier in het nieuws, en mensen houden vaak vast aan gedachten die ze hebben over andere mensen. Het wordt anders als je ze in het echt tegenkomt.’
En dat maakt die Spreidingswet ook belangrijk.
In Kollum moest de burgemeester 25 jaar geleden onder een tafel duiken om eieren en tomaten te ontwijken, hem toegegooid tijdens een informatieavond over het asielcentrum. Later waren de Kollummers opnieuw kwaad, nu omdat een van hen niet mocht trouwen met zijn illegale Nigeriaanse vriendin. Het kwam gelukkig goed, toen de strenge rechtse vreemdelingenminister Rita Verdonk over haar hart streek zoals ze vaker deed, het liefst buiten de publiciteit.
‘Het is goed om mensen bij elkaar te brengen’, zegt de woonbegeleider, ‘dan vinden ze elkaar minder eng.’
Waar opvang is, hebben mensen meer begrip, blijkt uit onderzoek. Politici weten dat, maar het is niet in hun belang. De BoerBurgerBeweging had een persbericht van duizend woorden nodig om uit te leggen waarom ze stemde tegen de Spreidingswet: wel wegenbelasting, liever niet betalen. Het is lastig om je kiezers op andere ideeën te brengen, als je van ze afhankelijk bent.
Zes asielzoekers moet Rozendaal nu gaan opvangen en de burgemeester zei: ‘Dat zet weinig zoden aan de dijk.’ Het omgekeerde is waar.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden