John Bonafede, die schilder en performancekunstenaar is, was in 2010 een van de tientallen artiesten die performances van de beroemde kunstenaar Marina Abramovic heropvoerden. Bij een aantal van deze ‘reperformances’ waren de uitvoerenden naakt.
Bonafede beschrijft in zijn aanklacht dat hij destijds meermaals is betast door museumbezoekers en dat dit de afgelopen jaren heeft geleid tot emotionele problemen, en dat zijn geestelijke gezondheid, lichaamsbeleving en carrière daaronder hebben geleden. Volgens zijn aanklacht was hij niet het enige slachtoffer.
Over de auteur
Anna van Leeuwen is kunstredacteur bij de Volkskrant. Ze schrijft over tentoonstellingen, musea, kunstenaars en de kunstmarkt.
Het Museum of Modern Art (MoMA) was volgens Bonafede op de hoogte van de ‘aanhoudende aanrandingen’ en zou te weinig hebben gedaan om die te voorkomen. Bonafede kan het MoMA veertien jaar na dato nog aanklagen dankzij de New York Adult Survivors Act, die slachtoffers van zedenmisdrijven de mogelijkheid biedt om voor misdrijven in het verleden alsnog een civiele zaak aan te spannen.
Het gaat Bonafede met name om de performance Imponderabilia genoemd, waarbij twee performers in een smalle doorgang staan en museumbezoekers tussen hen door kunnen lopen. Dit werk werd voor het eerst in 1977 opgevoerd door Abramovic en haar toenmalige partner Ulay.
Sindsdien is het meermalen heropgevoerd, voor het laatst vorig jaar in de Royal Academy in Londen tijdens een groot Marina Abramovic-retrospectief. Daar hielden beveiligers de museumbezoekers nauwlettend in de gaten. Of zich daar incidenten hebben voorgedaan, is niet bekend.
Ook in het MoMA waren beveiligers actief, maar die grepen pas achteraf in, beschrijft Bonafede. Er was zelfs een signaal afgesproken waarmee performers beveiligers konden attenderen op wangedrag van bezoekers. Toch zou een bezoeker drie keer door Imponderibilia zijn gelopen en drie keer naar Bonafedes genitaliën hebben gegrepen, volgens de aanklacht.
Binnenkort worden Imponderibilia en andere performances van Abramovic heropgevoerd in het Stedelijk Museum in Amsterdam, waar het Londense retrospectief vanaf 16 maart is te zien. Woordvoerder Justin Hahury legt uit dat er uitgebreide voorbereidingen worden getroffen om de veiligheid van performers te waarborgen: ‘Sociale en fysieke veiligheid zijn bij ons van groot belang. En anders dan destijds in New York wordt elke performance in de gaten gehouden door een beveiliger, die op het publiek let, én door een mede-performer, die op de gesteldheid van de performer let.’
Beveiligers worden vooraf speciaal getraind om signalen op te pikken van bezoekers die zich mogelijk gaan misdragen. Het museum zal als er een incident plaatsvindt bovendien zorgen voor ‘alle mogelijke begeleiding’, bijvoorbeeld juridisch of psychologisch, in overleg met de performer. Hahury: ‘Maar we gaan dit natuurlijk vooral proberen te voorkomen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden