Dat Nikki Haley na haar verlies in New Hampshire nog niet opgeeft, biedt haar de gelegenheid om nog even uit te leggen waarom Trump ook in haar conservatieve ogen niet ideaal is voor het land en de wereld.
Met de overwinning van Donald Trump in New Hampshire zijn de Republikeinse voorverkiezingen eigenlijk al geëindigd voor ze goed en wel begonnen waren. Sinds zijn vorige presidentschap en zijn mislukte machtsgreep die daarop volgde, is de partij geheel in de greep van het trumpisme geraakt. Er is maar één logische kanshebber voor het volgende presidentschap: hijzelf.
Dat Nikki Haley, zijn laatst overgebleven uitdager, na haar nederlaag in New Hampshire toch doorgaat, kan met enige goede wil als lichtpuntje worden beschouwd. Kennelijk is er nog steeds een smaldeel in de partij dat denkt dat er ook een vorm van rechtse politiek mogelijk is zonder Trump.
Zo biedt haar kandidatuur tenminste nog een hypothetisch uitzicht op een alternatieve toekomst voor conservatief Amerika. Nog steeds hardrechts, maar in elk geval zonder de autoritaire en zelfs fascistische trekjes die Trump vertoont. Die optie bestaat dus nog.
Het is dan ook toe te juichen dat Haley haar alternatief zo lang mogelijk over het voetlicht blijft brengen, en het moment van stoppen zo lang mogelijk uitstelt. In gepolariseerde tijden wordt democratie snel gedegradeerd tot een zwart-witte tegenstelling tussen twee opponenten. Dat geldt al helemaal in het tweepartijensysteem van de Verenigde Staten, waar straks de strijd naar alle waarschijnlijkheid wederom tussen Trump en Biden zal gaan. Voor het zover is, kan Haley nog een paar weken laten zien dat er ook grijstinten bestaan, en uitleggen waarom Trump ook in haar conservatieve ogen niet ideaal is voor het land en de wereld.
Dat betekent overigens niet dat Haley een ‘ouderwetse’ Republikein is. Ook zij werkte mee aan Trumps poging moslim-immigranten buiten het land te houden, weigerde slavernij als aanleiding voor de Burgeroorlog te benoemen, bagatelliseerde Trumps rol op 6 januari en gruwt van een terugkeer naar pre-trumpistische tijden. ‘We hebben Trump nodig in de Republikeinse Partij’, zei ze. Wel ziet ze, in tegenstelling tot Trump, voor Amerika nog steeds een belangrijke rol op het wereldtoneel weggelegd, en vindt ze steun aan Oekraïne essentieel.
Ondanks haar verlichte trumpisme leverde het simpele feit dat zij niet Trump zelf is, haar in New Hampshire 60 procent van de stemmen op van de onafhankelijke kiezers. Als het Biden in november ook lukt om een deel van deze groep aan te spreken, maakt hij een kans tegen Trump.
Wat de uitslag in New Hampshire (na die in Iowa) echter eens te meer laat zien, is dat Trump simpelweg dé kandidaat is van de Republikeinse kiezers. Hij kreeg driekwart van hun stemmen. De mislukte machtsgreep van 6 januari maakt niet uit, een verkrachting van dertig jaar geleden maakt niet uit, de lopende rechtszaken maken niet uit. Wat zijn kiezers het belangrijkst vinden aan Trump, zo bleek uit een exitpoll in New Hampshire: dat hij voor hen vecht en dat hij hun waarden deelt.
Die loyaliteit is zo groot, dat Trump daar nog weinig voor hoeft te doen. Het enthousiasme waarmee zijn kronkelige improvisaties en opruiende retoriek uit 2016 en (in mindere mate) in 2020 werden ontvangen, heeft plaatsgemaakt voor een soort vermoeide trouw. Maar hij hoeft geen zieltjes meer te winnen. Hij heeft ze al gewonnen.
Het is nog even aan Haley en straks aan Biden om zo goed mogelijk duidelijk te maken wat de consequenties en risico’s zullen zijn van een eventuele tweede termijn voor Trump. In 2020 werkte die strategie net.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant