‘Hoe kan het dat zo’n succesvolle voetballer zich zo diep in de criminaliteit heeft laten zuigen?’ Op die prangende vraag krijgt het Openbaar Ministerie woensdag geen antwoord. De stoel waarop verdachte Quincy Promes (32) had moeten plaatsnemen in de Amsterdamse rechtbank, is leeg. Reden: de voetballer verblijft in Rusland, waar hij speelt voor Spartak Moskou.
‘Hij heeft verplichtingen in het kader van zijn sportcarrière’, aldus zijn advocaat. ‘Hij wordt zeven dagen per week op het veld verwacht.’
Dat frustreert de officier van justitie. Ze heeft veel vragen voor de oud-Ajacied, die verdacht wordt van cocaïnesmokkel met een waarde van 40 tot 50 miljoen euro. ‘Promes lijkt zich onaantastbaar te wanen.’
Over de auteur
Elsbeth Stoker verslaat als regioverslaggever van de Volkskrant ontwikkelingen in Amsterdam en omstreken. Eerder schreef ze veel over politie, justitie en criminaliteit. Ze maakte onder meer de prijswinnende podcast Grijs Gebied over een omstreden undercovermethode.
Afgelopen zomer werd Promes veroordeeld tot 1,5 jaar cel wegens de mishandeling van zijn neef. Ditmaal wordt hij vervolgd, omdat hij als organisator en investeerder verzeild zou zijn geraakt in de wereld van grootschalige drugstransporten en zware criminelen. ‘In dit dossier zitten zelfs chats waarin gesproken wordt over het laten ‘doodvegen’ van iemand, iemand te laten ‘pitten’ en om iemands huis te laten opblazen’, zegt de aanklager.
Aanleiding voor het onderzoek is informatie die het Team Criminele Inlichtingen in 2018 en 2019 ontving. De strekking van de berichten: Promes zou volop in de cocaïnehandel zitten, hij zou twee telefoons bezitten waarmee versleutelde kunnen worden verstuurd en hij zou 200 duizend euro hebben geïnvesteerd in een cocaïnetransport.
Hierop begon de recherche een onderzoek. Promes werd geobserveerd, in zijn auto werd afluisterapparatuur geplaatst. Volgens het OM blijkt daaruit dat Promes in juli 2020 met een ander sprak over ‘zijn zaken, zijn tweede telefoon en cocaïne’. ‘Er werd hem gevraagd waarmee hij meer geld ‘maakte’: met voetballen of zaken doen? Toen antwoordde Promes: met zaken doen.’
Voetbal is elke maand hetzelfde, zou Promes hebben gezegd. Maar dankzij het ‘zakelijk spel’, stelt de officier van justitie, ‘kwam het geld letterlijk en figuurlijk met bakken tegelijk bij hem binnen’.
Tijdens het onderzoek werd Promes bovendien gekoppeld aan de bijnaam ‘Fantasma’. Deze Fantasma stuurde in 2020 via een Sky-cryptotelefoon versleutelde berichten over drugstransporten. Bij het schrijven van deze berichten waande Fantasme zich ongezien. In 2021 kraakte de politie de Sky-server en kreeg justitie toegang tot miljoenen berichten. Zo ook die van Fantasma.
Uit die berichten blijkt, volgens het OM, dat Promes in januari 2020 betrokken was bij twee drugstransporten. Op woensdag 29 januari arriveerde in de Antwerpse haven een schip met containers. In twee containers waren drugs verstopt, onder zakken met zeezout.
De eerste werd meteen na aankomst leeggehaald door uithalers, het ging om 650 kilo drugs. Volgens het OM had Promes hierbij een leidinggevende rol. Hij zou bovendien in het transport hebben geïnvesteerd.
De tweede container, met 712 kilo cocaïne, werd een dag later onderschept door de Belgische douane. Hierover schreef Fantasma later in een bericht: ‘Mijn vorige bevalling was half mislukt. Ze kwamen in twee bakken, eentje is gevallen. Eentje is geklemd, en dus mijn hele winst was door de helft.’
Wat het OM betreft, is er geen twijfel: Promes is Fantasma. Fantasma’s cryptotelefoon straalde opvallend vaak de zendmast aan vlakbij Promes’ toenmalige woning in Amsterdam-Zuid. Daarnaast ‘reisde’ het toestel in de periode tussen december 2019 en maart 2020 zes keer met het vliegtuig, naar Parijs, het Cyprische Paphos en Dubai. ‘Promes is volgens de passagierslijsten de enige persoon die op al die vluchten zat’, aldus de officier van justitie.
Volgens de advocaten van Promes kan het OM die conclusie niet trekken. De voetballer ontkent betrokken te zijn bij drugshandel. Hij is bovendien niet dezelfde persoon als Fantasma, aldus zijn advocaten. ‘Die koppeling kan niet worden gemaakt. Er wonen duizenden mensen in die buurt van die zendmast. Er is onvoldoende bewijs om hem een leidende rol toe te dichten, en daar een prijskaartje van negen jaar aan te hangen.’
Want negen jaar celstraf, dat is wat het OM tegen de voetballer eist. Een medeverdachte, de 32-jarige Marylio V., hoort acht jaar cel tegen zich eisen. ‘Dat is buitengewoon hoog’, riposteert V.’s advocaat. Hij heeft de indruk dat er voor de bühne extra hoge straffen worden geëist. ‘Er moet gewaakt worden voor een Promes-effect, deze verdachten moeten behandeld worden als ieder ander.’
V. is een familielid van de voetballer en zou een coördinerende rol hebben gehad bij de drugstransporten van januari 2020. Hij is woensdag wel aanwezig in de rechtszaal. Ook V. geeft geen antwoord op de prangende vraag van het OM – over hoe zo’n succesvolle voetballer zich zo diep in de criminaliteit heeft laten zuigen – want over Promes wil hij niets zeggen.
Over zijn eigen rol in een internationaal drugsnetwerk, wil hij wel praten. Die rol, zegt V., is maar heel beperkt. ‘Ik wilde die 29ste januari alleen maar even helpen.’
V., die ook de kledinglijn van Promes uitbaat, was zeven maanden daarvoor al eens in de Antwerpse haven aangehouden, wegens het uithalen van 800 kilo cocaïne. In afwachting van zijn proces was hij op vrije voeten. Zijn voornemen was ‘om afstand te houden van die wereld’. Maar al snel kreeg hij via zijn cryptotelefoon de vraag of hij toevallig twee uithalers kende. ‘Ik dacht er toen licht over. Ik heb die twee uithalers toegevoegd aan de groepschat, ik heb ze alleen met elkaar in contact gebracht.’
Rechter: ‘Maar waarom zat u in de groepschat?’
V.: ‘Ik kwam net uit de gevangenis.’ Hij lacht een wrange lach. Uit stoerdoenerij, zegt hij. ‘Machogedrag.’
De officier van justitie gelooft er niets van. Toch is het zo, houdt V. vol. ‘Ik stond toen heel anders in het leven, ik wilde echt alleen maar even helpen. Ik heb er ook niks aan verdiend.’
De uitspraak is op 14 februari.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden