Met zijn bands Boney M. en Milli Vanilli creëerde de dinsdag in Miami overleden Duitse producer Frank Farian (1941-2024) wereldhits én een muziekschandaal.
Zelfs als aanstichter van een van de grootste schandalen uit de popgeschiedenis is Frank Farian onzichtbaar gebleven. Toen de wereld in 1989 had ontdekt dat de twee zangers van de Duitse band Milli Vanilli hun liedjes niet zelf zongen, waren de rapen gaar voor de playbackers – maar niet voor het brein achter de muzikale fraude. De producer, samensteller en liedschrijver van Milli Vanilli liet de storm rustig overwaaien, veilig achter de schermen.
Zijn naam was ook niet echt. Farian werd in 1941 geboren als Franz Reuther. Hij groeide op in het naoorlogse Duitsland. Farian wilde kok worden, omdat hij ‘altijd honger had’. Maar de eerste jaren van zijn horeca-carrière stond hij meestal in de spoelkeuken. Eind jaren vijftig werd de bordenwasser gegrepen door de rock-’n-roll, die vanuit de VS de wereld over trok. Frank Farian vormde een eerste bandje: Frankie Boys Schatten. Hij nam met zijn vrienden een plaat op in een stal. De band verkocht er duizend exemplaren van.
Over de auteur
Robert van Gijssel is sinds 2012 muziekredacteur bij de Volkskrant, met speciale interesse voor elektronische muziek, dance en de hardere muziekgenres. Hij schrijft ook over gamecultuur.
Dat kan anders, dacht Farian, die al snel doorkreeg hoe hij iets echt groots kon bereiken in de nog prille muziekindustrie. Hij ontdeed zich van zijn band en tekende een contract als soloartiest. Hij hield zielsveel van vooral de zwarte Amerikaanse muziek en nam in 1967 een cover op van Otis Reddings Mr. Pitiful. Maar hij zag ook potentieel in de Duitse muziekmarkt. Hij vertimmerde oude Amerikaanse hits, zoals Smoke Gets in Your Eyes van The Platters, tot Duitstalige meezingers: So muss Liebe sein. Met die hertaalde covers trad hij op in Duitse schlagerprogramma’s op tv.
Tien jaar later werd hij opnieuw gegrepen door een muziekvirus: dat van de disco. Farian schreef liedjes in die nieuwe dansstijl maar vond zijn eigen verschijning ‘te saai’ voor zijn nieuwe muziek, die hij ook graag op tv wilde laten zien. Hij bedacht een list. Farian vormde de band Boney M., met drie zangeressen en een dansende showman als blikvanger die de ingezongen regels van Farian mocht playbacken op het toneel.
Boney M. werd een enorm Duits muzieksucces. Vanaf de tweede single, Daddy Cool (1976), was het raak: Boney M. scoorde in tien jaar tijd bijna veertig wereldhits, van Ma Baker tot Rivers of Babylon. Zijn liedjes waren vaak bewerkingen van traditionele gospelnummers of oude Engelse slaapliedjes, die van Farian een funky glitterjasje kregen (Brown Girl in the Ring, 1978).
Iedereen wist dat de frontman van de band, de Arubaanse danser Bobby Farrell (1949-2010), niet de echte zanger was. Maar niemand vond dat een probleem. Het concept was helder: Boney M. was een showband, gemaakt voor optredens in de decors van popprogramma’s op tv, waarin altijd al werd geplaybackt.
In 1988 begon Farian een nieuw project waarmee hij beter wilde aansluiten op de muzikale mode. Hij had twee jongens uit München leren kennen, die tevergeefs iets probeerden te bereiken in de muziek. Rob Pilatus (1964-1998) en Fabrice Morvan (1966) waren dansers die volgens zichzelf ook konden zingen, maar hun eerste opnamen bleven onopgemerkt. Farian was wel onder de indruk. Hij vertelde de twee dat hij ze miljonair kon maken, liet ze een contract tekenen en sleepte ze de studio in.
Daar vond hij de zangkwaliteiten bij nader inzien toch wat tegenvallen. Farian huurde studiostemmen in en liet die de eerste single Girl You Know It’s True inzingen. Een week na de opnamen moest Milli Vanilli al optreden, op voorname festivals. De teksten werden geplaybackt, maar dat viel niet op: de frontmannen trokken vooral de aandacht met hun flitsende mode, haardracht en dansmoves. Milli Vanilli werd snel groot, weer met door Farian geschreven hits. Op hun albums werden Pilatus en Morvan wel vermeld als zangers.
In 1990 viel de band hard van het voetstuk. Bij een live-optreden voor MTV haperde de geluidsband waardoor twee woorden uit een liedje eindeloos werden herhaald, als op een overslaande cd. Rob Pilatus rende in paniek van het podium. Milli Vanilli werd daarna een breed uitgemeten muziekrel: de twee niet-zingende zangers werden het mikpunt van spot in talkshows. De in 1990 gewonnen Grammy raakten ze kwijt.
Farian schoot ze niet te hulp. Pilatus en Morvan smeekten hem of ze zelf een paar liedjes mochten opnemen, om de wereld te bewijzen dat ze wel degelijk iets konden, maar Farian weigerde. In 1990 ontsloeg hij de twee, vanwege de volgens hem onredelijke eisen. Het schandaal raakte Farian nauwelijks. In de jaren negentig vormde hij de eurodancegroepen La Bouche en Le Click. En in de jaren nul maakte hij een rondreizend circus van zijn grootste muzikale successen, in de musical Daddy Cool.
Farian verdiende een fortuin met zijn liedjes: hij verkocht naar schatting achthonderd miljoen platen. Dinsdag overleed de muzikale hosselaar met het feilloze gevoel voor hits en muzikale mode, in zijn woonplaats Miami. Frank Farian is 82 jaar geworden.
Source: Volkskrant