Dinsdag werden de nominaties voor de Academy Awards (de Oscars) bekendgemaakt. Films als Oppenheimer en Poor Things werden rijkelijk beloond, maar in de analyses achteraf ging het al snel over de prestaties die géén erkenning kregen. Online klonk vooral kritiek op het ontbreken van Oscarnominaties voor Barbie-regisseur Greta Gerwig en Barbie-hoofdrolspeler Margot Robbie, toch onmisbare schakels in het ongekende succesverhaal van de film.
Het deed mij stiekem ook weer denken aan hoe karig het bij ons eigenlijk is gesteld met het bekronen van acteerprestaties. Neem bijvoorbeeld het acteerwerk in series, dat er in Nederland toch behoorlijk bekaaid van afkomt. Los van een Gouden Kalf en een publieksprijs op het Gouden Televizier-Ring Gala zijn er amper plekken waar het tv-acteerwerk wordt gevierd. Onterecht, want de afgelopen jaren zien we steeds meer series die zo’n viering best verdienen.
Neem bijvoorbeeld het tweede seizoen van de serie Sleepers, momenteel wekelijks te zien op Videoland. Deze uitstekende misdaadserie van en met Robert de Hoog (als corrupte rechercheur) werd eerder in deze krant onder meer al geprezen om de ‘vaart en spanning’. Maar wat Sleepers vooral de moeite waard maakt, zijn de vele bijrollen van bewezen (theater)acteurs zoals Marieke Heebink (als cynische politiechef) en Gijs Scholten van Aschat (als glibberige advocaat), maar ook van voetbaltrainer Henk ten Cate (als technisch rechercheur).
Maar de acteur die Sleepers eigenhandig naar grote hoogten stuwt, is toch echt Lineke Rijxman, als ‘godmother’ Ans van Praag. In de eerste aflevering wordt haar man, penozebaas Henk (korte glansrol van Hans Kesting), doodgeschoten, waarna Ans de touwtjes in handen krijgt van hun drugsimperium. Dit tot afgrijzen van de door mannen gedomineerde misdaadwereld, waarin Ans met haar zelfverzekerdheid, bluf en branie al die mannetjes telkens de baas blijkt.
Het is een weergaloze rol, die veel meer lof verdient. Of Rijxman nu zucht, scheldt of alleen maar iemand aankijkt: alles werkt, en alles is grappig, vermakelijk of intimiderend. Ze maakt van Ans – altijd met grote zonnebril en lange leren jas – een seriepersonage voor de eeuwigheid.
De actrice past daarmee in een traditie van acteerveteranen die, vaak in een bijrol, eigenhandig aan de haal gaan met een Nederlandse dramaserie. Eerdere voorbeelden: Kees Prins in Overspel, Olga Zuiderhoek in Penoza en Romana Vrede in Santos. Het zijn grootse, eigenzinnige en meeslepende rollen, die zonder twijfel een ereplaats verdienen in het Nederlandse acteerpantheon.
Zolang dat pantheon er niet is, moeten we misschien zelf maar een jaarlijkse prijs in het leven roepen voor de meest onvergetelijke acteur in een Nederlandse serie. Voor dit jaar is die plek al gevuld – kijk alleen maar naar de monoloog van Rijxman halverwege het tweede seizoen van Sleepers, wanneer ze wraak neemt op de moordenaar van haar man (‘You broke my fucking heart for nothing!’). Die is grappig, grimmig en zelfs ontroerend. Je zou bijna zeggen: Oscarwaardig.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden