Toen Annie Nightingale in 1967 solliciteerde als radio-dj bij de pas opgerichte zender BBC Radio 1, was het antwoord resoluut: geen vrouwen. De bazen van de Britse omroep hadden hun pijlen gericht op huisvrouwen als luisterpubliek. Die zouden, bij afwezigheid van hun werkende echtgenoten, uitsluitend behoefte hebben aan mannelijke radiostemmen.
Nightingale was journalist bij de regionale krant The Argus. Als popjournalist en -columnist werd ze al gauw een bekende naam in de muziekwereld. Ze had zich toegelegd op het interviewen van popsterren, een notoir lastige klus. De kunst, volgens haar, was het vermijden van clichés, ‘net als in elk normaal gesprek’.
Een interview in 1964 met John Lennon, vlak na een Beatles-optreden in Brighton, begon ze dan ook met de woorden: ‘O, dus jij bent de lastigste van het stel.’
Haar ontwapenende stijl viel in de smaak bij Derek Taylor, destijds de woordvoerder van de Beatles. Toen bleek dat de BBC-bazen een paar jaar na Nightingales eerste sollicitatie toch op zoek waren naar een ‘token woman’ – één vrouw op de werkvloer om beschuldigingen van seksisme te kunnen pareren – brak Taylor een lans voor Nightingale.
Dat ze uiteindelijk 53 jaar voor de radio-omroep zou werken, langer dan welke mannelijke collega dan ook, was volgens collega’s en muziekliefhebbers te danken aan haar niet-aflatende nieuwsgierigheid naar nieuwe muziek. In haar werkzame jaren was ze bij de geboorte van eindeloos veel muziekgenres, van symfonische rock in de jaren zeventig tot elektronische dance in de jaren nul.
‘In tegenstelling tot haar generatiegenoten kwam ze nooit in de verleiding om alleen maar voor haar eigen leeftijdsgroep te blijven draaien’, schreef de Britse krant The Independent. Nostalgie is tijdverspilling, zei Nightingale er zelf over.
Nightingale presenteerde gedurende haar carrière verscheidene radioprogramma’s, die vooral in de avonden te beluisteren waren. Overdag moest de muziekkeuze braver, iets dat Nightingale niet aanstond: ‘Vanaf mijn eerste dag koos ik zelf de platen uit die ik wilde draaien. Anders had ik het gevoel had gehad alsof ik loog.’
Haar drijfveer was geen activisme, maar haar grote liefde voor muziek. Ze begreep daarom niets van het seksistische beleid van de BBC. ‘Mijn droom was om mensen goede muziek te laten horen. Daar is de radio gewoon het beste medium voor. Dus waarom moest ik dan een man zijn?’
Haar eerste proefuitzending was meteen live op de radio. Over haar debuut zei Nightingale: ‘Je komt in een lege ruimte, met alleen een microfoon en niemand anders. Ik moest op een knop drukken en duidelijk spreken. Ik voelde me meteen op mijn gemak.’
Maar de radiowereld rolde niet bepaald een rode loper voor haar uit. Ze kreeg geen uitleg over de technische aspecten van het vak. Eén keer drukte ze per ongeluk een verkeerde knop in, waarna het 8 seconden stil bleef tijdens de live-uitzending, een eeuwigheid op de radio.
‘Ik was als de dood voor de techniek’, zei Nightingale. ‘Als ik iets verkeerd deed, zouden ze vast en zeker zeggen: zie je wel, een vrouw kan zoiets niet.’
Dat ze de eerste twaalf jaar bij de BBC de enige vrouwelijke radio-dj was, hielp daar niet bij. ‘Er bestond geen zusterlijke kameraadschap. Op een gegeven moment dacht ik zelfs dat ík gek was, omdat ik dit wilde doen.’ Pas in 1982 kwam de tweede vrouw, Janice Long, bij de zender werken.
Haar overlijden, op 11 januari, werd onlangs bekendgemaakt door haar familie. Nightingale had een zoon, Alex, en een dochter, Lucy, vernoemd naar de Beatles-hit Lucy in the Sky with Diamonds. Ze was twee keer getrouwd, met de schrijver Gordon Thomas en de acteur Binky Baker, maar beide huwelijken eindigden in een scheiding.
Tot vlak voor haar dood bleef Nightingale te horen op de BBC. Nog altijd deed ze niets liever dan nieuwe muziek ontdekken: David Bowie en de Ramones had ze verruild voor Billie Eilish en Ice Spice. ‘Het is echt een lichamelijke sensatie, ik voel rillingen door mijn benen als ik iets hoor dat het gaat maken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden