Er klinkt dreunende techno in nachtclub Parallel, zoals op eindeloos veel plekken in Amsterdam. Het is 22 november en het Amsterdam Dance Event is nog in volle gang. Maar hier, in Parallel, wordt de muziek overstemd door gelukzalig gekreun.
De mensen die deze geluiden veroorzaken gaan schuil achter een zwart gordijn, dat soms, als er een lichaamsdeel tegenaan wordt gedrukt, heen en weer beweegt. Buiten deze darkroom staat een tafel met literflessen glijmiddel en een enorme weckpot vol condooms.
Even verderop staat de dansvloer vol met bezwete lichamen. Lichamen omwikkeld met leren riempjes, gestoken in luxueuze lingerie of gehuld in een gewaagd kanten kattenkostuum. Een enkeling is poedelnaakt. Het is duidelijk dat dit geen doorsneedansfeest is. Dit is Pornceptual, dat bekendstaat als een ‘seksfeest voor beginners’.
De organisatoren, de Brazilianen Chris Phillips (35) en Raquel Fedato (30), noemen het feest zelf liever sex positive. Dat woord, afgeleid van het bekendere bodypositivity, staat voor de houding dat menselijke seksualiteit gezond en plezierig is, niet iets om je voor te schamen, en dat seksueel genot en experimenteren moeten worden aangemoedigd.
Op de feesten van Pornceptual mag daarom alles, zolang het maar met toestemming van alle betrokkenen gebeurt. Dat slaat aan. Sinds het eerste evenement in Berlijn in 2013 is Pornceptual een begrip geworden in het nachtleven van de Duitse hoofdstad. En niet alleen in de Berlijnse nachtclub Alte Münze; de feesten duiken inmiddels wereldwijd op, van het Armeense Jerevan tot New York. Sinds 2022 organiseert Pornceptual drie keer per jaar uitverkochte feesten in de Amsterdamse club Parallel. Zaterdag 27 januari vindt daar de volgende editie plaats.
Volgens Pornceptual moet seks, in de breedste zin van het woord, uit de taboesfeer worden getrokken. Dat project begon in 2012 met een blog van Chris Phillips, waarop hij de artistieke mogelijkheden van pornografie onderzocht. Want waarom zou porno altijd smakeloos, lelijk en onethisch moeten zijn? Een jaar later ontmoette hij in Berlijn Raquel Fedato, die zich bij hem aansloot. Sindsdien is Pornceptual uitgegroeid tot een multidisciplinair collectief, met een jaarlijks magazine vol kunstzinnige pornografie, een muzieklabel, filmvertoningen, een online winkel voor fetisj-kleding en kunsttentoonstellingen.
Toch kennen de meeste mensen Pornceptual vooral van de feesten. ‘Dat is niet erg’, zegt Fedato. ‘Tijdens onze evenementen kunnen we onze waarden in de praktijk brengen. Net als pornografie kunnen seksfeesten ook artistiek en mooi zijn.’ Pornceptual wil zodoende het vooroordeel bestrijden dat seksfeesten thuishoren in smoezelige parenclubs langs de provinciale weg.
De feesten vinden plaats in hippe nachtclubs, er draaien bekende dj’s en er zijn uitgedachte lichtshows: niet heel anders dan een normale clubnacht. Maar wel een sex positive-clubnacht, met cruising areas (ruimtes om seks in te hebben), een seksbioscoop en bewakers die je niet wegsturen als je opeens al je kleren uittrekt.
Omdat ze hun ‘sekspositieve ideaal’ breed willen verspreiden, kunnen Fedato en Phillips wel leven met het beeld dat Pornceptual een ‘seksfeest voor beginners’ zou zijn. Fedato: ‘De meeste fetisj-feesten zijn behoorlijk intimiderend voor nieuwelingen. Het zijn vaak hechte gemeenschappen, met strenge normen en dresscodes. Bovendien kan het er ruig aan toe gaan. Wij proberen toegankelijk te zijn voor iedereen.’ Phillips: ‘Tijdens onze feesten betekent sex positive: je mag hier seks hebben, maar het hoeft niet. Dit is een plek om jezelf te ontdekken, ook als je daar tijd voor nodig hebt.’
Die invalshoek doet het goed bij een jong publiek. Hoewel er mensen van alle leeftijden op Pornceptual afkomen, zijn modieuze twintigers – over vooroordelen gesproken: met snorren, tatoeages en matjes in hun nek – het best vertegenwoordigd.
Zelfs in Berlijn, dat bekendstaat om het vooruitstrevende nachtleven, waren deze ‘seksfeesten voor beginners’ een nieuw verschijnsel, zegt Fedato. ‘Fetisjfeesten zijn er altijd geweest, maar er bestonden geen seksfeesten voor een onervaren publiek, waar nadrukkelijk niets van je wordt verwacht. Daarnaast is er bij Pornceptual veel meer aandacht voor de muziek. Traditionele seksfeesten draaien allereerst om de seks, de muziek is bijzaak. Bij Pornceptual zijn beide elementen echt even belangrijk.’
Phillips: ‘De sex positive-beweging en de elektronische-muziekscene zijn allebei tegendraads en antiburgerlijk. Het is de perfecte match.’ Fedato: ‘Kunst speelt sowieso een belangrijke rol bij onze evenementen.’
Zo is een van de ruimtes van Parallel omgetoverd tot een pornobioscoop, maar dan wel een zonder vrouwonvriendelijk beeldmateriaal en plakkerige rode stoelen. Met pulserende ambient op de achtergrond worden hier op een groot scherm zwaar vervormde, psychedelische beelden van orale seks geprojecteerd. Ze worden aanschouwd door innig verstrengelde en hartstochtelijk zoenende twee-, drie- en viertallen op zitzakken. Sommigen bewegen zich na een tijdje naar een darkroom om daar, mogelijk geïnspireerd door de beelden, zelf aan de slag te gaan.
Als iets nieuw is in de Berlijnse uitgaanswereld, is het meestal zeldzaam in Nederland. Hoewel hier wel traditionele seksclubs en -feesten bestaan, en er ook enkele dansclubs met darkrooms zijn, is de middenweg daartussen, die Pornceptual gekozen heeft, uitzonderlijk. Van de meer dan duizend feesten van ADE 2023 was Pornceptual het enige evenement dat expliciet sekspositief werd genoemd.
Seksualiteit in het algemeen en darkrooms in het bijzonder spelen maar een kleine rol in de huidige Nederlandse clubcultuur volgens Fedato. Dat was anders in de jaren negentig, de hoogtijdagen van Club iT en Exit. Fedato: ‘Amsterdam en Nederland zijn opvallend: elektronische muziek is hier heel groot, maar die muziek wordt nu nauwelijks verbonden aan seksualiteit en queer zijn, zoals op veel andere plekken wel gebeurt. Geen idee waarom dat zo is.’
Phillips, die elk Pornceptual-feest bijwoont, heeft wel een verklaring: ‘Ik vind dat jullie te kort feesten. In Berlijn sta je vaak tot 12 uur ’s middags in de club. Dan wil je niet wachten met seks hebben tot je eindelijk thuis bent.’
Dat zou deels verklaren waarom veel bezoekers van Parallel nog wegblijven van de darkrooms. Eén groep bezoekers durft het wel aan: homoseksuele mannen. Niet gek, aangezien cruising areas altijd al een plek hadden in de gay scene en homohoreca.
Het publiek van Pornceptual bestaat sowieso voornamelijk uit mannen. Dat hebben Phillips en Fedato ook gemerkt. Phillips: ‘In Berlijn waren het in het begin zelfs synoniemen. Mannen voelen zich simpelweg sneller veilig in een dergelijke omgeving. Wij willen graag dat iedereen van de flinta-gemeenschap (zie inzet hieronder) hier durft te komen. Dat kost tijd. We hebben deze gemeenschap in het verleden zelfs korting gegeven om een meer gemengd publiek te krijgen. In Berlijn is dat inmiddels gelukt.’
De Duitse afkorting FLINTA* staat voor Female, Lesbian, Intersex, Non-binary, Transgender, Agender. Volgens de Woordenlijst Inclusief Taalgebruik wordt daaronder verstaan: ‘Iedereen die zich identificeert als Female (vrouwelijk), Lesbian (lesbisch), Intersex (intersekse), Non-binary (non-binair), Trans of Agender (gendervrij). Met het sterretje doelt men op iedereen die zich niet in een van deze categorieën bevindt, maar wel systematisch nadeel ervaart van een cis-normatieve omgeving.’
Met dat doel in gedachten is er onder meer een alternatief voor de traditionele darkroom bedacht: de intieme ruimte (‘intimate space’), met sofa’s en zacht roze licht. En natuurlijk staan er overal mensen van het zogeheten Awareness Team, die in de gaten houden of er grenzen worden overschreden. ‘Daarom ook noemen we onze evenementen nooit veilige plekken, maar veiligere plekken’, zegt Fedato. ‘We kunnen gewoon niet garanderen dat er niets vervelends gebeurt, hoewel we onze uiterste best doen. Uiteindelijk zijn we afhankelijk van het gedrag van onze gasten.’
Om de juiste gasten binnen te krijgen voert Pornceptual een selectief deurbeleid. Bij binnenkomst moeten mensen bijvoorbeeld kunnen uitleggen wat Pornceptual is. En er zijn kledingvoorschriften. ‘Ze hoeven niet per se een volledige fetisj-outfit te dragen, zoals bij veel ‘traditionele’ seksfeesten, maar wel iets dat creatief en sexy is. Zo voorkomen we dat er te veel nieuwsgierige toeschouwers binnenkomen, die Pornceptual alleen zien als een rariteitenkabinet.’
Een jongen in de rij ervaart het: hij komt met zijn zwarte shirt en spijkerbroek niet binnen en krijgt na enig tegensputteren zijn geld terug. Inclusiviteit is paradoxaal, erkennen Fedato en Phillips: om te zorgen dat iedereen zich welkom voelt, moet je tegelijkertijd exclusief zijn.
‘We willen een zo divers mogelijk publiek bereiken’, zegt Fedato. Phillips: ‘Seksuele vrijheid is voor iedereen. Hoewel de nadruk bij ons op de queer gemeenschap ligt, zouden we daarom nooit heteroseksuele mensen uitsluiten, zoals bepaalde feesten doen. Queer mensen voelen zich vooral prettig in hun eigen bubbel, en dat is begrijpelijk. Maar sekspositieve feesten moeten geen privilege voor queer mensen zijn.’
‘Uiteindelijk willen we die seksuele vrijheid ook buiten de muren van de clubs zien’, zegt Fedato. ‘Het is niet genoeg om alleen sekspositief te zijn in de donkere kelder van een nachtclub. We willen mensen inspireren in hun dagelijkse leven ook een beetje kinky te zijn en te ontdekken wat ze fijn vinden, zodat ze zich prettig gaan voelen in hun lichaam.’
De twee vinden dat er in Nederland op dat gebied nog genoeg te winnen valt. Zelfs binnen de muren van de nachtclub. ‘Dus we blijven hier nog wel even’, zegt Phillips. ‘We hebben in Berlijn gemerkt dat mensen meer durven als ze vaker Pornceptual hebben bezocht. Hopelijk hebben onze gasten in Amsterdam binnenkort gewoon seks op de dansvloer.’
Pornceptual is oorspronkelijk een kunstcollectief dat wil bewijzen dat pornografie artistiek, respectvol, intiem en tegelijkertijd opwindend kan zijn. Daartoe werkt het samen met fotografen, kunstenaars en tekenaars, die hun eigen draai aan pornografie mogen geven. Hun werken zijn te zien op pornceptual.com, in het jaarlijkse Pornceptual-magazine en tijdens hun tentoonstellingen. De wilde afterparty van een van deze exposities was ruim tien jaar geleden zo’n succes, dat Pornceptual nooit meer is gestopt met het organiseren van feesten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden