In de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam wordt dinsdagmiddag duidelijk wat er op 6 juli 2021 moet zijn gebeurd. Tijdens het strafproces over de moord op Peter R. de Vries ontstaat een minutieuze reconstructie van de aanslag op de misdaadjournalist. Het complete beeld van wat zich die dag mogelijk heeft voltrokken, wordt gevormd door vragen die de rechters aan de negen verdachten stellen, belastende telefoonberichten die de rechtbank aan hen voorleest en camerabeelden die in de zittingszaal worden getoond.
De belastende telefoonberichten die op de ochtend van de schietpartij werden verstuurd, zijn afwisselend in het Pools en Nederlands geschreven:
‘Zonder demper is het een zeer linke boel.’
‘Haha maatje, je kunt je nu niet meer terugtrekken.’
‘Je hebt helemaal niet gezegd dat het in het centrum is.’
‘Ik heb iemand die het gaat doen.’
Over de auteur
Wil Thijssen is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant. Zij schrijft wekelijks de politieserie Die ene melding. Eerder was zij economieredacteur en reisjournalist.
Op beelden van beveiligingscamera’s in het centrum van Amsterdam is een rood omcirkelde verdachte te zien die vanaf de McDonald’s aan de Leidsestraat in de richting loopt van de latere plaats delict. ‘Meneer O.’, zegt de rechtbankvoorzitter als hij de film stilzet, ‘is het toeval dat u hier, direct nadat Peter R. de Vries de studio van RTL Boulevard uitloopt, de McDonald’s verlaat en in zijn richting loopt?’
‘Ik beroep me op mijn zwijgrecht’, antwoordt de 29-jarige Erickson O.
Daarna wordt een foto getoond waarop Peter R. de Vries is te zien tijdens een tv-uitzending. Volgens de politie stuurde ‘moordmakelaar’ Krystian M. deze foto die dag naar de veronderstelde schutter, Delano G., gevolgd door de berichten: ‘Deze hond moet je hebben. Knal op zijn hoofd.’
Hij krijgt als antwoord: ‘Ik doe dit solo bro, ik finish dit. Ik schiet die kk ding helemaal door z’n kk lichaam heen.’
De rechtbankvoorzitter vraagt achtereenvolgens aan de verdachten Delano G., Kamil E., Krystian M. en Konrad W.: ‘Wilt u iets over deze berichten zeggen?’ Viermaal luidt het antwoord: ‘Zwijgrecht.’
Op een volgende beveiligingsfilm, die dateert van 6 juli 2021 om 18.59 uur – een halfuur voor de aanslag – stapt een man uit de auto die als vluchtauto zou zijn gebruikt. Hij haalt er handschoenen uit en trekt ze aan. ‘Volgens de politie bent u dit’, zegt de rechter tegen verdachte Delano G., die tijdens de aanslag pas 22 jaar was. Niet verrassend luidt diens reactie: ‘Zwijgrecht’.
Dan waarschuwt de voorzitter dat de volgende beelden schokkend kunnen zijn. De Vries’ dochter Kelly verlaat kortstondig de zittingszaal. Op alle schermen in de zaal is te zien hoe de man die volgens de politie Delano G. is achter Peter R. de Vries aanloopt, de Lange Leidsedwarsstraat in. Er zit geen geluid bij de film. De verdachte strekt zijn arm, een fractie van een seconde daarna zakt De Vries op straat achterover in elkaar. ‘Volgens de politie zijn hier vijf schoten te horen’, zegt de rechter. Op een volgend beeld rent een man weg. ‘Meneer G., volgens de politie bent u dat.’
‘Zwijgrecht.’
‘Ik ga nu beelden tonen die als nog schokkender kunnen worden ervaren’, waarschuwt de voorzitter andermaal. Toch blijven de kinderen van Peter R. de Vries en zijn partner Tahmina Akefi nu allemaal zitten achter de verdachten en hun advocaten, die deze eerste zittingsdag nauwelijks aan het woord komen.
Op alle beeldschermen is vervolgens te zien hoe twee mannen vanuit de McDonald’s richting Peter R. de Vries rennen zodra die is neergeschoten. Daar filmen ze met hun telefoons hoe de misdaadjournalist bloedend op zijn rug op straat ligt. ‘Meneer O.’, zegt de rechter, ‘wat deed u daar? Volgens de politie staat u daar met uw telefoon in uw hand.’ Erickson herhaalt het meest gebezigde woord van vandaag: ‘Zwijgrecht.’
‘Gaat het, mevrouw Kelly de Vries?’ vraagt de rechter. Ze knikt.
Dan worden de filmbeelden getoond die deze verdachte Erickson O. volgens de politie van dichtbij van het slachtoffer heeft gemaakt. Het zijn gruwelijke beelden, die volgens de aanklagers zijn verspreid om angst te zaaien. Om die reden wordt de betreffende verdachten medeplichtigheid aan een moord ‘al dan niet met terroristisch oogmerk’ ten laste gelegd.
Op de telefoonfilm is te zien hoe omstanders verschrikt bellen of knielen rond de zwaargewonde Peter R. de Vries.
Liefkozend legt Kelly de Vries een hand op de rug van haar broer Royce, die met een pijnlijk gezicht zijn hoofd van het beeldscherm wegdraait. Ook hun moeder kijkt weg. Naast hen wrijft Tahmina Akefi tevergeefs haar ogen droog.
De voorzitter gaat onverstoorbaar door met het voorlezen van belastende telefoonberichten: ‘Weet je zeker dat het is gelukt?’ ‘Bro, hij is kk dood. Die kogel ging dwars door zijn hoofd.’
De rechter: ‘Meneer G., herkent u dit bericht?
‘Zwijgrecht.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden