"Er werd ontzettend veel gebruikgemaakt van de winterregeling", zegt Esmé Wiegman, directeur van de koepelorganisatie voor daklozenopvanglocaties, tegen NU.nl.
In Amsterdam maakten gemiddeld 250 extra mensen per nacht gebruik van de opvang. Bij de Haagse opvang lag dat gemiddelde rond de 85 mensen.
In de extra opvang in Rotterdam sliepen gemiddeld 150 mensen per nacht. Zo'n 120 van hen mogen normaal de opvang niet in. Utrecht laat weten dat de opvang "overvol" is (en was). "Mensen moesten geweigerd worden", meldt een woordvoerder.
De drukte toont opnieuw aan dat de druk op de daklozenopvang "enorm" is. "We zitten bomvol", zegt een woordvoerder van het Leger des Heils. Volgens haar beginnen de problemen nu pas. "De temperatuur is boven nul, maar het blijft winter. En nu moet iedereen de straat weer op."
De drukte in de winteropvang is dus tekenend voor de situatie in de reguliere opvang. Zo moesten in Utrecht in november al mensen worden weggestuurd. En de opvang in Den Haag signaleerde een toename van dakloze vrouwen en jongeren.
Die toename is een bekende trend, blijkt uit een nieuwe telmethode. Volgens Kinderombudsman Margrite Kalverboer slapen deze vrouwen en kinderen bijvoorbeeld bij vrienden op de bank. Of ze verblijven in tijdelijke (slechte) huisvesting zoals kraakpanden, caravans of auto's.
"Maar ze zijn feitelijk dakloos", zegt Kalverboer. Deze groep blijft bij de telling van statistiekbureau CBS vaak buiten beeld.
Een andere opvallende toename was het aantal arbeidsmigranten uit de Europese Unie onder de daklozen. Bij de opvang in Den Haag was drie kwart van de mensen die in de extra bedden sliepen arbeidsmigrant. Waar die trend vandaan komt, is onduidelijk. "Maar dat het er veel waren, is zeker", zegt Wiegman.
EU-inwoners moeten voldoen aan bepaalde voorwaarden om in de reguliere opvang te slapen. Zo moeten ze bijvoorbeeld een tijd in Nederland hebben gewerkt.
Maar dat gebeurt volgens Wiegman vaak "onder de radar". Als ze hun baan hier verliezen, verliezen ze vaak ook hun woning. "Ze zijn dan alles kwijt wat nodig is om hun leven op de rit te houden."
De vier grootste gemeenten (Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag) spreken van een "forse toename van dakloosheid". De afgelopen maanden is de opvangcapaciteit noodgedwongen vergroot "om de kwetsbaarste mensen een veilige slaapplek te bieden", stellen de gemeenten in een brief aan de Tweede Kamer.
"Het is echt code rood nu", zegt Rutger Groot Wassink, de Amsterdamse wethouder voor Sociale Zaken en Opvang. "We ervaren een toenemende vraag van mensen die het zelf niet meer redden."
Het tempo om het probleem op te lossen moet volgens de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen en Kinderombudsman Kalverboer dan ook omhoog. "Het Nationaal Actieplan Dakloosheid is een goed begin, maar het gaat te langzaam", zeggen ze.
Demissionair staatssecretaris Maarten van Ooijen (Jeugd en Preventie) heeft een landelijk actieplan geïntroduceerd voor de daklozenopvang. Hij vindt dat huisvesting een mensenrecht is en dat zorg en woning gescheiden moeten zijn.
Het plan is gebaseerd op het Housing First-principe. Iedereen zou een stabiele woonplek moeten hebben "met ondersteuning op maat". Daklozen krijgen dan zo snel mogelijk een vaste woning.
Finland past dit principe al jaren toe. Daar is de aanpak enorm effectief en goedkoper.
Toch zijn er volgens Wiegman wel stappen gezet door bijvoorbeeld naar de toegangsvoorwaarden te kijken. Ook roepen de gemeenten in de brief aan de Kamer op meer geld vrij te maken voor daklozenopvang bij de begroting. Die wordt woensdag behandeld.
Daarnaast vragen ze meer aandacht voor het woningtekort en de doorstroming op de woonmarkt. Voor een langetermijnoplossing is een "extra stap" nodig, zegt Groot Wassink.
Volgens de gemeenten zijn er voldoende betaalbare woningen nodig. Daarnaast zou een structureel bedrag van 100 miljoen euro per jaar nodig zijn. Dat geeft gemeenten meerjarige zekerheid om mensen een dak boven hun hoofd te bieden. Alleen dan kan in 2030 dakloosheid zijn verdwenen.
Source: Nu.nl algemeen