Dinsdag begint opnieuw het strafproces over de moord op Peter R. de Vries, dat sinds de aanslag is uitgedijd van twee naar negen verdachten. Wie wordt ook alweer verantwoordelijk gehouden voor wat?
Het proces over de moord op Peter R. de Vries, dat vanaf dinsdag helemaal wordt overgedaan, heeft alles van een slecht en onwaarschijnlijk filmscenario. Zo’n film waarvan je denkt: tjongejonge, ja hoor, poehpoeh, dit is wel érg overdreven allemaal. Maar in dit proces is het de werkelijkheid.
De bizarre geschiedenis begint op 6 juli 2021 als De Vries, misdaadjournalist en vertrouwenspersoon van de kroongetuige in het liquidatieproces Marengo, wordt neergeschoten in het centrum van Amsterdam. Binnen een uur houdt de politie daarvoor twee verdachten aan: de vermeende schutter (de pas 22-jarige Nederlander Delano G.) en diens vluchtauto-chauffeur (de 35-jarige Pool Kamil E.). Ze hebben hun daad slecht voorbereid; er is geen schuilplaats geregeld. Ze weten niet waar ze naartoe moeten. De politie onderschept het tweetal op de snelweg A4 aan de hand van hun kenteken. In de auto vinden rechercheurs een overvloed aan bewijs, in de vorm van twee vuurwapens en meerdere telefoons.
Over de auteur
Wil Thijssen is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant. Zij schrijft wekelijks de politieserie Die ene melding. Eerder was zij economieredacteur en reisjournalist.
Een jaar later begint het moordproces. Op 7 juni 2022 eist het Openbaar Ministerie een levenslange celstraf tegen Delano G. en Kamil E. De rechters zeggen uitspraak te zullen doen op 14 juli 2022. Maar op het laatst mogelijke moment, als de rechtszaak al is gesloten, melden de aanklagers nieuwe informatie over een mogelijke opdrachtgever. Ene ‘Eddy’ (een schuilnaam) heeft zich bij de politie gemeld met verklaringen over de toedracht van de moord op Peter R. de Vries. Hiervoor wordt het strafproces heropend.
Delano G. (24), voormalig rapper, wordt ervan verdacht dat hij Peter R. de Vries in opdracht van Krystian M. daadwerkelijk heeft neergeschoten voor, naar verluidt, 100 duizend euro.
Eddy is een Pool met foute vrienden, en heeft zelf ook een strafblad. Hij weigert mee te werken aan een gijzeling, wordt vervolgens door zijn vrienden bedreigd en ziet geen andere uitweg dan zich te melden bij justitie, dat hem opneemt in een getuigenbeschermingsprogramma.
Hij legt verklaringen af over een misdaadorganisatie die moorden en het plegen van extreem geweld op bestelling als verdienmodel heeft. Hij vertelt de politie hoe zijn goede vriend Krystian M., een Poolse zware crimineel die in Nederland woont, op zoek was naar een huurmoordenaar. Het gaat om de liquidatie van de journalist die samenwerkt met de kroongetuige in het Marengo-proces. Eddy zegt erbij dat zijn vriend Krystian met de dood wordt bedreigd door een nog hogere opdrachtgever: een gedetineerde, Anouar T., met wie hij crimineel heeft samengewerkt. Volgens Eddy is een familielid van Anouar de hoogste opdrachtgever: Marengo-hoofdverdachte Ridouan T.
Eddy weigert de moordklus van zijn vriend Krystian M. aan te nemen. Uiteindelijk benadert M. de Pool Kamil E. als huurmoordenaar. Als Kamil uiteindelijk de trekker niet wil overhalen, moet die vervolgens – onder doodsdreiging – fungeren als verkenner en chauffeur voor een nieuw gevonden schutter: Delano G. En inderdaad, Krystian M. blijkt degene met wie Delano en Kamil voor en na de aanslag communiceerden met hun telefoons.
In augustus 2022 krijgt de rechtszaak tegen Delano G. en Kamil E. opnieuw een opmerkelijke wending. De rechtbank maakt bekend dat een van de rechters ‘naar een andere kant van de wereld’ is geëmigreerd. De wet schrijft voor dat een proces bij een nieuwe samenstelling van het rechtscollege moet worden overgedaan als een van de procespartijen dat wenst.
En dat wenst Ayse Çimen, de advocaat van Kamil E. Volgens haar zijn Eddy’s verklaringen ontlastend voor haar cliënt, omdat hij onder doodsdreiging aan de liquidatie van Peter R. de Vries moest meewerken. Die verklaringen, zegt ze in de rechtbank, ‘kunnen dus het verschil maken tussen levenslang en een tijdelijke straf’.
Ondertussen verricht de politie meer aanhoudingen als gevolg van Eddy’s verklaringen, ontsleuteld berichtenverkeer van de telefoons van Delano G. en Kamil E., en beelden van camera’s in het centrum van Amsterdam. Uit de camerabeelden blijkt dat twee mannen (de twintigers Erickson O. en Gerower M.C.) Peter R. de Vries hebben gefilmd direct nadat hij was neergeschoten, om die beelden vervolgens op het internet te verspreiden.
De politie hoort in een afgeluisterd telefoongesprek van Erickson O. dat hij, net als Eddy, Marengo-hoofdverdachte Ridouan T. noemt als opdrachtgever.
De nieuwe verdachten in het onderzoek naar de opdrachtgevers van de moord staan terecht in een nieuw strafproces, los van de strafzaak tegen schutter Delano G. en chauffeur Kamil E. Maar al snel besluit de rechtbank dat beide processen moeten worden samengevoegd.
Begin 2023, tijdens de eerste pro-formazitting van de nieuwe, gecombineerde strafzaak, komt wéér een nieuwe verdachte op de proppen: de 30-jarige Pool Konrad W. Hij is eind september op verzoek van de Nederlandse recherche in Polen aangehouden en in oktober aan Nederland uitgeleverd. Zijn dna blijkt op het moordwapen te zitten, en uit telefoonchats blijkt dat Konrad W. de aanslag op De Vries faciliteerde: hij leverde de cruciale telefoon die bij de aansturing van de moord werd gebruikt, de gestolen Renault die als vluchtauto werd gebruikt, en benzine om de auto na de aanslag in brand te steken.
Na die eerste zitting in de nieuwe strafzaak zijn nog drie verdachten aangehouden. Ook Ludgardo S. (35), Christopher W. (28) en Divainy K. (30), worden aangemerkt als leden van de criminele organisatie van Krystian M. En zo kon het dat een relatief eenvoudige strafzaak uitgroeide tot een omvangrijk proces met negen verdachten over de moord op Peter R. de Vries, dat vandaag, ruim tweeënhalf jaar na diens dood, alsnog, of liever alwéér, inhoudelijk begint.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden