De hijskranen en bulldozers zijn nog volop bezig, maar de gloednieuwe, megalomane hindoetempel in de Noord-Indiase stad Ayodhya wordt maandag toch alvast ingewijd. Onder het toeziend oog van premier Narendra Modi en in aanwezigheid van duizenden aanhangers zal een cultusbeeld van de hindoegod Rama, een incarnatie van Vishnu en de verpersoonlijking van het goede, in het bouwwerk worden bijgezet. Mooi op tijd voor de Indiase algemene verkiezingen van april en mei.
Het zwaarbeveiligde en landelijk uitgezonden evenement raakt een open zenuw bij de islamitische minderheid in India, die ook een aanzienlijk deel van de bevolking van Ayodhya uitmaakt. Want de nieuwe tempel is gebouwd op de meest omstreden religieuze locatie van het land. In 1992 verwoestte een opgehitste hindoemenigte hier de 16de-eeuwse Babri Masjid, onder het voorwendsel dat die moskee gebouwd zou zijn op de geboorteplek van Heer Rama. Bij de daaropvolgende rellen kwamen in heel India meer dan 2.000 mensen om het leven, vooral moslims.
Ben van Raaij schrijft voor de Volkskrant over klimaat en natuur. Ook volgt hij de ontwikkelingen in Zuid-Azië. Eerder was hij economie- en wetenschapsredacteur.
De door hindoe-extremisten georkestreerde verwoesting van de moskee luidde de opmars in van Modi’s Bharatiya Janata Party (BJP), een hindoe-nationalistisch splinterpartijtje dat in twintig jaar uitgroeide tot de dominante stroming in de Indiase politiek. Voor de BJP is de inwijding van de Ramatempel dan ook een triomf, de inlossing van een belofte aan de hindoe-achterban. De ideale aftrap van de verkiezingscampagne die premier Modi een ongekende derde termijn moet bezorgen.
De bouw van de nieuwe tempel in Ayodhya kon pas beginnen nadat het Indiase hooggerechtshof in 2019 het terrein na talloze rechtszaken toewees aan de hindoes; de moslims kregen ter compensatie een plek elders. De tempel is de bekendste van honderden projecten waarbij moskeeën en andere islamitische bouwwerken moeten plaatsmaken voor hindoetempels. Dinsdag gelastte het hooggerechtshof nog de stopzetting van onderzoek bij een 17de-eeuwse moskee in Mathura op de aanwezigheid van oudere hindoeresten. Vorig jaar kreeg eenzelfde onderzoek in Modi’s kiesdistrict in Varanasi wel groen licht.
Volgens de hindoe-nationalistische ideologie hebben de Moguls en andere islamitische veroveraars uit vroeger eeuwen de oorspronkelijke hindoeïstische cultuur van India verwoest door hindoe-heiligdommen te vervangen door moskeeën. Dit historisch onrecht moet ongedaan worden gemaakt zodat India weer een ‘echte hindoe-natie’ wordt. Critici zien de beweging vooral als een aanval op het pluriforme karakter van de Indiase samenleving, en met name op de islamitische minderheid van 20 procent, die het onder Modi steeds moeilijker wordt gemaakt.
De nieuwe Ramatempel in Ayodhya is in overeenstemming met de hindoe-nationalistische ambities een megalomaan project. Het bouwwerk van drie verdiepingen werd via een landelijke prijsvraag ontworpen, is uitgevoerd in roze zandsteen en wit marmer op een fundament van zwart graniet, en kost zo’n 217 miljoen dollar. Het heeft naast een woud van zuilen en gebeeldhouwde reliëfs 42 deuren die bedekt zijn met meer dan 100 kilo puur goud. Als de tempel eind dit jaar helemaal voltooid is, zal hij naar verwachting tot 150 duizend bezoekers per dag trekken.
Het tempelcomplex is het middelpunt van een stedenbouwkundig miljardenproject dat heel Ayodhya, een provinciestadje aan een zijrivier van de Ganges, moet opstoten in de vaart der volkeren. Het omvat vier nieuwe brede boulevards die vanuit alle windstreken naar de tempel leiden, een nieuw vliegveld, een dito station, parkeergarages en een algehele facelift van stad en rivierfront. Meer dan vijftig nieuwe hotels verrijzen in de stad, en slimme ondernemers bouwen ook een ‘Ram Heritage Walk’, een Vedisch centrum en een wijk vol trouwpaleizen.
Ayodhya moet zo uitgroeien tot een internationaal pelgrimsoord en toeristische bestemming. ‘De mooiste stad van de wereld’, zoals een hoge ambtenaar het uitdrukte tegenover de BBC. Maar de plaatselijke bevolking is minder enthousiast. De tempel is mooi, maar wat hebben gewone mensen eraan? Voor de bouw van de tempel en de boulevards zijn drieduizend huizen en winkels gesloopt. Verdreven bewoners zijn boos omdat de beloofde compensatie uitblijft of te mager is.
De lokale moslimgemeenschap is terughoudend. Zegslieden zijn nog altijd verbitterd over de sloop van de Babri-moskee, maar benadrukken ook dat moslims en hindoes in Ayodhya vanouds vreedzaam hebben samengeleefd. De cultuurstrijd komt volgens hen van buitenaf. De twee gemeenschappen zijn van elkaar afhankelijk. Zo zijn veel handelaren die rond het tempelcomplex hindoeïstische prullaria verkopen moslim.
Voor de feestelijke inauguratie worden maandag tienduizenden pelgrims verwacht. Onder de 7.500 speciale genodigden zijn naast Modi ook Yogi Adityanath, chief minister van Uttar Pradesh, en talloze per privévliegtuig ingevlogen tycoons en beroemdheden. De menigte zal in processie optrekken naar de tempel, onder het chanten van Jai Shri Ram (Heil aan Heer Rama), de vrome mantra die nu ook een nationalistische strijdkreet is. Alles wordt via een livestream op alle Indiase tv-netten uitgezonden. Parallelle plechtigheden zijn er in hindoetempels in heel India.
De verwachtingen zijn hooggespannen. Volgens premier Modi zal de tempel ‘de natie verenigen’. Een van zijn ministers sprak van ‘het begin van India’s culturele renaissance en het herstel van nationale trots’. Maar streng gelovige hindoes zijn boos omdat de tempel tegen de traditie in al wordt ingewijd voordat hij klaar is. Enkele hoge geestelijken boycotten de inauguratie, net als de grootste oppositiepartij, de seculiere Congrespartij van Rahul Gandhi, die de tempelbouw afdoet als een politieke stunt. Hindoe-nationalisten verketteren de Congrespartij dan ook als ‘anti-hindoeïstisch’. En pro-moslim.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden