Vorige maand heeft de gemeente Den Haag extra financiële steun beloofd aan het Kunstmuseum voor de energierekening. Het museum zit in een slecht geïsoleerd rijksmonument, dat eigendom is van de gemeente, en heeft een verouderde klimaatinstallatie uit de jaren negentig.
Paul Broekhoff, zakelijk directeur van het museum, vertelt aan NU.nl dat de gemeente plannen heeft om het huidige klimaatsysteem te vervangen met een nieuwe installatie. Maar dat duurt nog even. En in de tussentijd kampt het museum met hoge energiekosten, die verder oplopen. Ter illustratie: de energiekosten van het Kunstmuseum zijn ten opzichte van 2020 gestegen met 400.000 euro per jaar. Dit jaar komt hier vermoedelijk nog eens 500.000 euro bovenop dankzij een nieuw energiecontract.
Daarnaast spelen voor veel culturele instellingen de inflatie, oplopende loonkosten en de nasleep van corona."De stijgende kosten zorgen ervoor dat musea, ondanks de hoge bezoekcijfers, in financiële problemen komen", zegt Vera Carasso, directeur van de Museumvereniging en Stichting Museumkaart. "De eigen inkomsten zijn simpelweg niet voldoende om de lasten te compenseren."
De coronacrisis lijkt misschien alweer iets uit het verleden, musea en andere culturele instellingen zitten nog steeds met de gevolgen van de pandemie. "Tijdens de coronacrisis misten musea de publieksinkomsten, omdat zij hun deuren moesten sluiten. Zij hebben toen moeten teren op hun reserves om overeind te blijven", legt Carasso uit. "Die reserves zijn voor veel musea op en daarom komen zij sneller in de financiële problemen. Dat kunnen kleine tekorten zijn, maar ook flinke."
Dankzij de overheidssteun tijdens de pandemie konden musea hun kosten dekken. Maar die steun viel weg in 2022, terwijl er toen nog wel coronamaatregelen van toepassing waren. "Tegelijkertijd stegen de energieprijzen in dat jaar explosief, vanwege de oorlog in Oekraïne", zegt Broekhoff, die benadrukt dat het Kunstmuseum dankzij de financiële hulp van de gemeente gezonde reserves heeft.
Eerder schreven we al over musea die met hoge energiekosten kampen, omdat zij vaak in grote gebouwen en monumentale panden zitten. De energierekening maakt een groot deel uit van de vaste lasten. Omdat de kunstwerken dag en nacht een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid vereisen, is bezuinigen op de stookkosten geen optie. "Het is belangrijk dat museumstukken bewaard blijven voor de toekomstige generaties. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van musea én de overheid", zegt Carasso.
Maar voor sommige musea komt eventuele overheidshulp al te laat. Zo kondigde het Taalmuseum in Leiden onlangs aan de deuren te sluiten. En ook het Haagse Louis Couperus Museum houdt na dertig jaar op te bestaan als er in de komende maanden geen oplossing komt voor de geldproblemen.
Het Cobra Museum in Amstelveen werd in september nog gered van de ondergang. Niet door de gemeente, maar door een kunstliefhebber. Het museum, dat vorig jaar ongeveer 700.000 euro tekort kwam, liet weten dankzij de investering "uit de acute financiële nood" te zijn.
"Het is lastig te zeggen hoeveel musea momenteel in grote geldnood verkeren", zegt Carasso, die met de Museumvereniging 472 leden vertegenwoordigt. Wel stelt zij dat de culturele instellingen al druk bezig zijn om minder afhankelijk te zijn van overheidssteun. "Toen jaren geleden werd bezuinigd op de cultuursector, zijn musea gaan investeren in ondernemerschap. Zo zijn zij onder meer hun ruimtes gaan verhuren en horeca erbij gaan doen."
Ook het Kunstmuseum verhuurt de tuinzaal buiten openingstijden. "Daarnaast hebben wij een professioneel loyaliteitsprogramma, die onder meer uit donateurs bestaat", aldus Broekhoff.
Alleen daarmee gaan kleine musea het niet redden, vreest Carasso. "Om ervoor te zorgen dat musea ook in de toekomst financieel gezond blijven en toegankelijk zijn voor een breed publiek, blijft overheidssteun nodig."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen