In een onderzoeksrapport van de VN-waarnemers wordt het aantal slachtoffers in El Geneina geschat op ‘tien- tot vijftienduizend’. In totaal zou een half miljoen mensen uit de regio Darfur in het westen van Soedan zijn gevlucht naar het naburige Tsjaad. Het VN-rapport, dat is ingezien door persbureau Reuters, is bestemd voor de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.
De hevigste geweldsgolf in Soedan duurde van het begin van de oorlog, op 15 april, tot juli. De oorlog was niet alleen een strijd tussen het Soedanese regeringsleger en de ‘Rapid Support Force’, een machtig schaduwleger dat was ontstaan uit de zogeheten Janjaweed-milities. Tijdens de burgeroorlog werden ook andere kwesties uitgevochten, onder meer om etniciteit. Dat gebeurde vooral in Darfur, de thuisbasis van de RSF.
In de stad El Geneina had de strijd alle kenmerken van een etnische zuivering, blijkt uit het VN-rapport. De RSF en etnisch-arabische milities, zijn bondgenoten, hadden het in de stad vooral voorzien op leden van de Masalit-stam. De Masalit beschouwen zichzelf als de oorspronkelijke bewoners van Darfur. Zij maakten ook de meerderheid uit van de bevolking van de stad, maar als gevolg van de brute aanvallen, moordpartijen, seksueel geweld en brandstichtingen vluchtten honderdduizenden mensen naar het naburige Tsjaad.
Ooggetuigen verklaarden dat de arabische aanvallers de donker gekleurde Masalit ‘anbai’ noemden, wat ‘slaaf’ betekent. RSF en Arabische milities hielden razzia’s en pleegden overvallen, waarin zij mannen en jongens grepen, die ze beschouwden als potentiële strijders, en dus vijanden. De gevangenen werden gemarteld, ondervraagd en als bleek dat ze Masalit waren, niet zelden doodgeschoten. Vrouwen werden slachtoffer van ‘wijdverbreid seksueel geweld’, schrijven de VN-waarnemers.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
Zelfs op hun dertig kilometer lange voetreis naar Tsjaad werden de mensen door de milities aangevallen. ‘Honderden’ mannen en jongens werden in hun benen geschoten om te voorkomen dat ze Tsjaad zouden bereiken. Veel mannen werden, aldus het VN-rapport, ‘zonder vorm van proces gedood, met een schot door het hoofd’. Volgens de VN-waarnemers hebben de RSF en zijn bondgenoten zich vermoedelijk schuldig gemaakt ‘aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid’. De aanvallen ‘waren gepland, gecoördineerd en uitgevoerd door de RSF en hun bondgenoten, de Arabische milities’, luidt hun conclusie.
Vorig jaar doken al berichten op over een bloedbad in El Geneina. Reuters publiceerde in september een eigen onderzoek naar de gebeurtenissen. Gesteund door satellietfoto’s, en bevestigd door meer dan honderd interviews met vluchtelingen schetste het persbureau de gruwelen waaraan de Masalit zeven weken lang waren blootgesteld.
Vijftig dagen werd er jacht op ze gemaakt. Vrouwen verkleedden hun zonen als meisjes om hun leven te redden. Vaak tevergeefs. Wie het niet overleefde werd haastig begraven, schrijft Reuters, dat er luchtfoto’s bij plaatst van de omgewoelde begraafplaats Al Ghabat. De mensen hadden haast, omdat ook de begraafplaats door sluipschutters onder vuur werden genomen.
Reuters spreekt van ‘een systematische en gecoördineerde campagne’. Hobeldin Hassen, een Masalit-activist die naar Tsjaad is gevlucht, vertelt in september dat RSF en de milities ‘gemobiliseerd en geïndoctrineerd (waren) om de oorspronkelijke bewoners van Darfur te vernietigen’. Volgens hem is El Geneina daardoor ‘demografisch veranderd’. De aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, Karim Khan, heeft de Veiligheidsraad vorig jaar laten weten dat ook het ICC een onderzoek naar misdaden in Darfur is begonnen.
De oorlog in Soedan is nog niet uitgewoed. Volgens Reuters lijkt de RSF aan de winnende hand. De strijdmacht, die onder meer wordt gefinancierd uit winsten uit goudwinning in Soedan, heeft Darfur in het westen grotendeels in handen, en heeft onlangs de stad Wad Madani op het leger veroverd. Ook de hoofdstad Khartoem is grotendeels in handen van de RSF. De stad is afgezakt tot een ‘wetteloos en gewelddadig’ oord, dat bewoners aan Al Jazeera beschrijven als een ‘leeggeplunderde wetteloze en bloedige huls van de historische stad die Khartoem ooit was’.
Door het oorlogsgeweld zouden al 7,5 miljoen mensen uit hun huizen zijn verdreven. Ook zou, volgens Reuters, ‘bijna de helft van de 49 miljoen Soedanezen’ voedselhulp nodig hebben.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden