Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Als het dan toch moet, gebruik dan liever paracetamol of aspirine in plaats van diclofenac, ibuprofen of naproxen. De twee pijnstillers zijn veel minder schadelijk voor het waterleven dan de drie ontstekingsremmers, zo blijkt uit onderzoek van het RIVM. Dat keek, in opdracht van het ministerie van infrastructuur en waterstaat, naar het effect op het oppervlaktewater van deze vijf middelen, die zonder recept verkrijgbaar zijn.
Medicijnresten vervuilen het water in rivieren, plassen, kanalen en sloten doordat mensen ze uitplassen of afspoelen tijdens het wassen. Dat heeft effect op vissen en ander waterleven zoals kreeftjes: ze krijgen minder nakomelingen en de ontwikkeling van de larven raakt verstoord. Bovendien verslechtert de waterkwaliteit, die toch al onder druk staat door lozingen van industrieel afvalwater en uitspoeling van pesticiden in de landbouw. Daar heeft de natuur last van, en vraagt om meer zuivering bij het winnen van drinkwater.
"Dat er te veel medicijnresten in het water terechtkomen wisten we wel", licht beleidsadviseur Caroline Moermond van het RIVM toe. Drie jaar geleden bleek al uit onderzoek dat er meer geneesmiddelen in het water zitten dan gedacht, en dat de hoeveelheid toeneemt. Jaarlijks belandt minstens 190.000 kilo aan medicijnresten in het oppervlaktewater.
"We hebben nu ingezoomd op vrij verkrijgbare pijnstillers. Vooral diclofenac zorgt voor normoverschrijding, zelfs op de helft van de plaatsen waar wordt gemeten. Dit middel wordt niet alleen als tablet gebruikt. Tegen gewrichtspijn wordt het meestal als gel op de huid gesmeerd, maar door douchen of via het wassen van kleding spoelt de meeste gel weg. Dit gebeurt ook door handen wassen - je kunt je handen beter afvegen aan een tissue nadat je de gel hebt aangebracht. Slechts 6 procent van de gel trekt echt in de huid."
Binnenkort zullen diclofenac en ibuprofen door de Europese Commissie worden toegevoegd aan de prioritaire stoffenlijst. Deze lijst bevat risicostoffen waar de waterschappen mee aan de slag moeten. "De vraag is dus of je ibuprofen en diclofenac kunt vervangen, door naproxen bijvoorbeeld", legt Moermond uit. "Dat lijkt geen goed idee; per dag gebruik zijn de risico's van naproxen vergelijkbaar en hierbij is dan vaak ook een maagbeschermer nodig tegen bijwerkingen. En voor de gel zijn alternatieven. Gel met diclofenac werkt alleen bij artritis in handen en knieën. Voor spierpijn kan een andere koelende gel net zo goed zijn."
Voor het milieu is paracetamol beter: "Als je daarmee toekunt, heeft dat de voorkeur", zegt Moermond. "Ook aspirine heeft een wat vriendelijker profiel."
Ze benadrukt dat pijnstillers en ontstekingsremmers die zonder doktersvoorschrift bij de drogist te koop zijn alleen zijn bedoeld voor kortdurend gebruik. "Overleg vóór langdurig gebruik met een arts en gebruik ze niet als het niet nodig is. Een pillenstrip die voor de wedstrijd rondgaat in de kleedkamer van een rugbyteam, dat is niet de bedoeling."
Het onderzoek helpt het ministerie bij het treffen van maatregelen om de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren. Rioolwaterzuiveringsinstallaties kunnen medicijnresten niet goed uit het water halen, omdat ze niet zijn ingericht op het verwijderen van microverontreinigingen. "Sommige waterschappen hebben al een extra zuiveringsstap toegevoegd", weet Moermond. "Die zal waarschijnlijk voor veel meer rioolwaterzuiveringen door de Europese Unie worden verplicht in de Richtlijn stedelijk afvalwater. De farmaceutische en cosmetische industrie moeten daar dan aan meebetalen. Maar die nieuwe wetgeving is er nog niet."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen