‘Die rondjes draai je alleen als je er zin in hebt, wanneer je er zin in hebt. Er zit bij mij ook geen ritme in,’ zegt instructeur Jeanine Theunissen terwijl ze salsapassen zet. En inderdaad: de ene deelnemer draait vrolijk een pirouetje, de ander is dolblij met alleen een stapje naar voren en weer een stap naar achter. Want dat hebben ze in allemaal gemeen in de les Wereldconditie op het Wilhelmina Gasthuisterrein: een lach op hun gezicht.
Minstens drie maanden lang een paar keer per week dansen verlaagt het gewicht, het vetpercentage en de BMI van mensen met overgewicht, ontdekten Chinese wetenschappers in nieuw onderzoek. De analyse van tien studies naar verschillende dansvormen, uitgevoerd tussen 2008 en 2022, laat een stabiel beeld zien: gemiddeld raken deelnemers ongeveer 2 kilo gewicht en 3 centimeter buikomvang kwijt. Dit effect was het sterkst bij deelnemers onder de 45 jaar.
‘Het zijn geen tientallen kilo’s, maar alle beetjes helpen’, zegt Mirjam Pijnappels, hoogleraar bewegingswetenschappen en niet betrokken bij het onderzoek. Al die ‘beetjes’ zijn ook nodig: de helft van de volwassenen in Nederland heeft overgewicht en overheidsmaatregelen daartegen halen weinig uit. Met het huidige beleid stijgt dat percentage naar 56 procent in 2040, blijkt uit een doorrekening van het RIVM deze week.
Voor wie wil afvallen is gezonde en matige voeding het allerbelangrijkst, daarover is brede wetenschappelijke consensus. Maar voldoende bewegen is óók belangrijk. Voor de mentale gezondheid, tegen tal van ziekten zoals hartfalen en diabetes type 2, en in de strijd tegen de kilo’s. Volgens de Beweegrichtlijnen moeten Nederlanders minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, zoals fietsen of wandelen, plus twee keer sporten. Slechts 44 procent haalt dat. Pijnpunt daarbij is meestal niet beginnen met sporten, maar het volhouden ervan.
‘Overgewicht los je niet op met een kuurtje,’ zegt Liesbeth van Rossum, internist en hoogleraar obesitas, tevens onafhankelijk van het onderzoek. ‘Sterker nog: een lichaam dat eenmaal ernstig overgewicht heeft gehad, neigt daarnaar terug te gaan. Mensen die zijn afgevallen, moeten daarom wel 200 tot 300 minuten per week bewegen om op gewicht te blijven. Daarvoor moet je beweging in je routine verwerken, door bijvoorbeeld te fietsen naar je werk of elke dag een metrohalte te vroeg uit te stappen. Of een manier vinden om te bewegen die je héél erg leuk vindt.’
Daarin schuilt de kracht van dansen, speculeren de onderzoekers van onder andere de Universiteit van Hunan. Zij wijzen daarbij op het opvallend lage aantal afhakers in de tien studies. ‘Conventionele trainingsvormen, zoals hardlopen, fietsen en zwemmen, zijn ontzettend monotoon’, schrijven de onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One. ‘Dat maakt volhouden een uitdaging. Dans daarentegen, is ook plezierig, waardoor het makkelijker een gewoonte wordt.’
‘Het is vooral belangrijk dat bewegen leuk is’, bevestigt Pijnappels. ‘Dat houdt ons gaande.’ Wel plaatst ze een kanttekening bij de redenering van de onderzoekers. ‘Je moet bedenken: mensen die dansen afgrijselijk vinden, doen niet mee aan deze studie. Voor iemand die pilates of wandelen juist geweldig vindt, werkt dat waarschijnlijk beter.’
Het is de filosofie achter de danslessen van Theunissen: prettig bewegen, op een manier die past bij elk individu. ‘Zo heb ik een deelnemer met overgewicht die niet goed op een matje kan liggen: ze heeft dan moeite met ademen.’ Dansen biedt voor haar uitkomst. ‘Maar er komen bijvoorbeeld ook mensen met burn-outklachten, 55-plussers en mensen die slechtziend of slechthorend zijn. De lessen zijn voor iedereen toegankelijk.’
Dat beaamt Hanny Wargers (70), die hier sinds een jaar danst. ‘Tegen iedereen met overgewicht zou ik zeggen: begin met dansen. Het maakt niet uit als je niet helemaal meekomt, dat kwam ik in het begin ook niet. Ik doe het voor m’n plezier.’
Salsa, reggaeton, qi gong, Afrikaanse dans – van alles komt voorbij in de les. Theunissen volgde daarvoor danslessen over de hele wereld. ‘Tot mijn 40ste deed ik vooral aan Afrikaanse dans, maar ik merkte dat dat te veel werd voor mijn lichaam. Dus begon ik met qi gong. En als overgang van qi gong naar Afrikaanse dans, werkt salsa dan weer heel goed.’
Wat afvallen betreft scoorden alle vormen van creatieve dans in het onderzoek gelijk. De deelnemers deden onder andere aan zumba, bhangra en cheerleaden; ze vielen gemiddeld ongeveer evenveel af.
Onduidelijk is of dat puur komt door het bewegen of vooral door het ontspannende effect van dansen, merkt Van Rossum op. ‘Overgewicht wordt bij sommigen immers deels veroorzaakt door stress. Wellicht kun je net zo goed drie keer per week een avondje lachen met vrienden.’ Ook voor kennis over de langetermijneffecten en genderverschillen is meer onderzoek nodig, zegt de hoogleraar. Aan dit onderzoek deden vrijwel alleen vrouwen mee.
Tegen het einde van de les loopt Grietje Gras (59) naar een stoel achter in de ruimte, om even bij te komen. ‘Eigenlijk wilde ik beginnen met hardlopen, maar dat liet mijn rug niet toe,’ zegt ze. ‘Jeanine zegt altijd: geef 70 procent. Daardoor blijft het leuk én blijf ik terugkomen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden