Elke maandag is het ‘bloemendag’ in het leven van Tjitske Reidinga. De actrice werkt dan als verkoper in een bloemenstal aan de Amsterdamse Bloemenmarkt. ‘Ik ben wel een bezig bijtje’, zegt de 51-jarige Reidinga. ‘Het is ontstaan in de coronajaren, dat was een tijd om veel te reflecteren. Mijn leven veranderde totaal. Ik kwam enorm in de mantelzorg terecht, en daarnaast dus ook op die bloemenmarkt. Ik heb ook nog even in een afwaskeuken gewerkt. Ik had gewoon geen zin om bij de pakken neer te gaan zitten. Ik wist in die tijd ook helemaal niet of, en zo ja hoe, ik terug moest keren op het toneel.’
Haar bloemenliefde heeft een aandeel gekregen in Portret, de solovoorstelling waarmee Reidinga na vier jaar afwezigheid terugkeert in de Nederlandse theaters. Het is de eerste keer dat ze als zichzelf op het toneel staat.
Portret gaat over het mantelzorgen voor haar ouders en over haar puberkinderen. Maar ook over haar Friese familie en haar ervaringen in de Nederlandse film- en theaterwereld. Onder begeleiding van pianist Jeroen Sleyfer zingt ze enkele liedjes. We spreken Reidinga de ochtend na een try-out in Zeist, waar ze speelde voor een uitverkocht Figi Theater.
Over de auteur
Joris Henquet is theaterjournalist van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over cabaret, stand-upcomedy en musical.
‘Ik ben al een tijdje op zoek naar nieuwe vormen om mezelf uit te dagen. Ik heb me verdiept in stand-upcomedy, het leek me interessant om een voorstelling te maken die elke avond anders kan zijn. Een voorstelling die je samen met het publiek maakt, waarin je door de vierde wand breekt. Als actrice in een toneelstuk sta je toch in een soort aquarium te spelen.
‘Portret heeft elementen van cabaret en stand-up, maar soms speel ik ook personages. Ik wilde een collage maken over het gewone, kleine leven, in verschillende stijlen. Het moest een combinatie worden van komisch en ontroerend.
‘Dit is de eerste keer dat ik zelf iets heb gemaakt, samen met schrijvers Corien van der Zwaag en Martine Bakker. Ik ben begonnen met losse briefjes met ideetjes en heb ook veel ingesproken op mijn telefoon. Dat stuurde ik dan door naar Corien en Martine. Zij hebben van al mijn verhalen een voorstelling gemaakt.’
‘Sinds 2012 was ik in dienst bij het Amsterdamse DeLaMar Theater. Ik maakte daar elk jaar een zomerkomedie en in het najaar deden we vaak nog een serieuzer stuk. In totaal heb ik er negen voorstellingen gemaakt. Stukken als Het geheugen van water, Een ideale vrouw en Sophie liepen heel goed, de zaalbezetting was hoog.
‘In 2018 werd die samenwerking daar ineens stopgezet. Door de directie werd mij verteld dat het in de grote zaal niet meer rendabel was. Maar eigenlijk heb ik nooit echt goed begrepen waarom het moest stoppen.
‘Op zich kwam het niet op een slecht moment: er waren steeds minder geschikte komedies te vinden met hoofdrollen voor actrices van mijn leeftijd. Dus ik had wel behoefte om te vernieuwen; ik wilde eens met een vrouwelijke regisseur werken, meer nieuwe stukken spelen. Maar ik had gehoopt dat dat bij DeLaMar kon.
‘In eerste instantie zei ik tegen mezelf: dit is goed, je moet toch vernieuwen. Maar het kwam toch als een schok. Later kreeg ik er last van. Want als je niet begrijpt waarom je ontslagen bent, dan blijf je daar best wel lang mee rondlopen.’
‘Ja, ik begon in die tijd het toneel wel een beetje ouderwets te vinden. Bij DeLaMar werd van mij verwacht dat ik een soort grande dame was, een ster zoals Mary Dresselhuys of Ellen Vogel. Maar daar hoort bij dat je altijd mooi en aantrekkelijk blijft op het toneel. En dat interesseert mij eigenlijk helemaal niet.
‘Ik ben in die tijd ook veel gaan nadenken over mijn positie als actrice, over hoe ik als jong meisje was begonnen. Ik heb mijn hele leven vooral voor mannelijke regisseurs gestaan, terwijl ik voor zalen vol vrouwen speelde. Die ervaringen heb ik ook verwerkt in Portret.’
‘Die reactie... ja, dat is gewoon zoals ik ben. Ik heb wel gemerkt dat het YouTube-fragment heel veel terug wordt gekeken, als mensen chagrijnig zijn of zo, als ze even willen lachen. Ik heb het nu in de voorstelling verwerkt, omdat ik vertel over alle aanvragen die je krijgt als je wat bekender bent. Maar Sterren op het doek heeft geen invloed gehad op mijn leven. (lacht) Nou ja, ik zit wel nu met dat schilderij thuis, waarvan ik denk: wat moet ik ermee?’
‘Ik hou heel erg van klassieke muziek. Het idee dat ik voor zo’n orkest mocht staan leek me heel spannend en leuk om te proberen. Je leert ook echt iets bij Maestro, je moet je in de muziek verdiepen. Vooral in het begin was het geweldig om te doen. Alleen was het veel te hoog gegrepen, joh. Ik stond daar zeker geen toneel te spelen, ik deed enorm mijn best, maar het was echt zenuwslopend.
‘Ik was wel erg verbaasd dat ik zover ben gekomen (Reidinga werd derde, ze strandde in de halve finale van het programma, red.). Maar ja, ik ga niet over die uitslag.
‘Wat timing betreft was het niet heel handig gedoseerd. De opnamen van Maestro vielen samen met de eerste try-outs voor Portret. Het was voor het eerst dat ik na een lange tijd weer het toneel opging. En het ging bepaald niet goed. Mijn eerste try-out in Someren begin december was een nachtmerrie. Ik kroop helemaal weg. Ik moest tijdens die eerste try-outs, en ook tijdens Maestro, weer opnieuw leren om voor een groot publiek te staan.’
‘Het is steeds leuker, ik voel me steeds vrijer. Gisteravond in Zeist was een heel fijne avond, de beste tot nu toe. Als je ziet waar de voorstelling is begonnen en waar we nu zijn, dan word ik steeds gelukkiger. Dat was een van de belangrijkste redenen dat ik nog iets wilde maken: kijken of ik het leuk vind op het toneel, of ik daar nog hoor.
‘Na dat ontslag bij DeLaMar en de coronaperiode was de lol er wat betreft toneelspelen wel even van af. Maar ik dacht wel: ik heb altijd met zo veel liefde toneel gespeeld, dan kan het toch niet zo lullig eindigen? Daarom dacht ik: ik probeer het gewoon nog een keer.’
Portret door Tjitske Reidinga. Tekst Tjitske Reidinga, Martine Bakker en Corien van der Zwaag. Première op 20/1 in De Kleine Komedie Amsterdam, daarna tournee.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden