Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van het NTR-programma ‘De slag om Florida’, zeven dilemma’s voor journalist (en Nieuwsuur-presentator) Eelco Bosch van Rosenthal.
‘Florida. Voorafgaand aan de vorige Amerikaanse verkiezingen heb ik een serie gemaakt over demografische veranderingen in Texas, door bijvoorbeeld Latino’s aan de grens en progressieve mensen uit andere staten die naar steden als Austin trokken. Dat waren ontwikkelingen die Republikeinen vreesden.
‘Het belangrijkste thema dit jaar leek ons Gen Z (de generatie die is geboren tussen 1997 en 2012, red.). Bij de vorige verkiezingen hebben zij massaal op Biden gestemd – zonder de jongste generatie had de oudste president er niet gezeten. En omdat ze met 70 miljoen zijn, hebben ze dit jaar opnieuw de sleutel in handen. Biden heeft ze weer keihard nodig, maar veel van hen zijn teleurgesteld in hem vanwege zijn grens- en Gazabeleid.
Over de auteur
Gijs Beukers is mediaredacteur bij de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
‘Voor de nieuwe serie zijn we naar Florida gegaan, omdat dat wat Gen Z’ers betreft een waanzinnig interessante staat is. Ik ga bijvoorbeeld naar New College, sinds de jaren zestig een ruimdenkende vrijplaats in Sarasota. Cijfers werden er nauwelijks uitgedeeld, studentenverenigingen met ontgroeningen waren er ondenkbaar.
‘Door de nieuwe raad van toezicht die de conservatieve gouverneur Ron DeSantis heeft aangesteld, is dat allemaal aan het veranderen. Vakken als critical race theory – waarin slavernij een centrale plaats inneemt – zijn inmiddels verboden, tot afgrijzen van de studenten.
‘DeSantis, nu ook presidentskandidaat, heeft van ‘anti-woke’ beleid een speerpunt gemaakt. Hij heeft een wet doorgevoerd die ambulancepersoneel groen licht geeft om patiënten te weigeren op basis van hun geaardheid. Dat is nog eens iets anders dan een weigerambtenaar.
‘In Orlando sprak ik voor de serie een man van in de zes die proud homoseksueel is. Onlangs had hij een beroerte. ‘Deze ambulancebroeders hadden geen gewetensbezwaren’, zei hij, ‘anders had dat mijn dood kunnen zijn.’’
‘Nee, dan kies ik niet voor mijn eigen generatie.
‘Gen Z vind ik inspirerend. Het idee dat die alleen maar uit verwende sneeuwvlokjes bestaat, is onzin. Natuurlijk, iedere generatie heeft eigen crises, maar zeker Amerikaanse Gen Z’ers zijn enorm hard getroffen: 11 september, de financiële crisis, de klimaatcrisis, permanente politieke polarisatie, de wooncrisis. En dan was er nog de coronacrisis – je vormende jaren in je eentje thuis achter een scherm doorbrengen, is heftig.
‘Het is een generatie die het niet meer pikt en die activistisch is. Gen Z’ers zijn overwegend progressief – in de Verenigde Staten noemt 20 procent zichzelf niet heteroseksueel maar lhbti, veel meer dan generaties voor hen. En ze krijgen dingen voor elkaar.
‘Een van de hoofdpersonen in de serie is Maxwell Frost, het jongste lid van het Huis van Afgevaardigden. Door jonge activisten zoals hij zijn allerlei wapens uit het assortiment van Walmart verdwenen.
‘Gen Z lijkt soms veel los te maken bij oudere generaties. Neem Greta Thunberg. Wat zij aan haat oproept onder sommige mannen van een bepaalde leeftijd – die laten zich wel kennen. Er wordt al tien jaar onevenredig hard ingehakt op een jonge vrouw die gewoon een betere wereld wil.
‘Natuurlijk zijn er ook veel conservatieve Gen Z’ers. Ik spreek Will Witt, een conservatieve activist die een paar woorden Nederlands bleek te kennen – hij was een paar jaar geleden verloofd met Eva Vlaardingerboek (oud-FVD-lid en opiniemaker, red.).’
‘Amsterdam, waar ik nu woon. Maar Groningen, waar mijn roots liggen, is een heerlijke stad. Iedere Gen Z’er die gaat studeren, kan ik adviseren om dat in Groningen te doen. Niet alleen vanwege de studie, maar ook vanwege de sluitingstijden. Toen ik naar Amsterdam ging, was het wennen om ineens om1 uur ’s nachts het café te worden uitgetrapt.
‘In Groningen heb ik Amerikanistiek gestudeerd. Ik ben altijd gefascineerd geweest door de Koude Oorlog. Spionnen die, gedreven door idealen, van de KGB naar de CIA overliepen en daarmee een heel bewind aan het wankelen brachten, intrigeren me mateloos.’
‘Ik kan met geen van beide termen uit de voeten. Niemand noemt zichzelf woke, het is een slim rechts frame geworden, een verzamelnaam voor iedereen die op bepaalde thema’s een progressief standpunt inneemt.
‘Soms hebben critici daarvan best een punt. Te vaak wil links een bepaald geluid niet horen. Op Amerikaanse campussen zegt vier op de vijf studenten en docenten uit vrees voor problemen aan zelfcensuur te doen. Jaarlijks zijn er zo’n honderd gevallen waarbij geprobeerd wordt om een professor te ontslaan. Ook links maakt zich daar schuldig aan.
‘Will Witt, de conservatieve activist, zei dat progressieve mensen nooit ingaan op zijn uitnodigingen, maar hem op Facebook vervolgens wel uitmaken voor nazi. Ik ken mensen uit Washington die weigeren af te reizen naar Virginia, een prachtige staat waar het op anderhalf uur rijden stikt van de Trump-stemmers. Alsof ik niet naar Hengelo ga omdat ik dan door PVV-gebied moet.
‘Rechts zegt zelf enorm voor de vrijheid van meningsuiting te zijn, maar dat zijn ze wel behoorlijk selectief. Zo willen ze sommige pro-Palestina-demonstraties op de campus verbieden.’
‘Napels. Ik ben een enorme liefhebber van Italië, en Napels is Rome, wat ik ook geweldig vind, maar dan zonder de toeristen. Het is een stad met een flink rauw randje, en rauwe randjes zijn altijd fijn. Niet alleen voor journalisten, maar ook voor mensen die met vrienden op stap willen. In Napels kun je gemakkelijk in het nachtleven verdwalen.
‘Washington is leuker dan mensen denken. Het wordt vaak vergeleken met Den Haag – het zou een saaie, betonnen regeringsstad zijn – maar het heeft een leuke underground die veel toeristen niet kennen.’
‘Succession. Ik denk dat we later op die serie zullen terugkijken als een rake schets van een tijdperk. Er komt zo knap in naar voren hoezeer een mediabedrijf gebaat is bij polarisatie.
‘Le Bureau des Légendes, dat eindigde in 2020, is een ongelooflijk spannende serie over de Franse geheime dienst. Experts zeggen dat die serie de echte inlichtingenwereld het beste benadert.
‘Na de middelbare school wilde ik naar de Filmacademie, maar dat is niet gelukt. Ik heb altijd een liefde voor film en beeld gehad. Dat begon met paranoiafilms uit de jaren zeventig als The Conversation, Three Days of the Condor, All The President’s Men en The China Syndrome. Nu ga ik overal heen waar mijn bioscooppas me naartoe leidt. Als ik Nieuwsuur heb gepresenteerd vind ik het heerlijk de volgende dag ’s ochtends om half 11 met een film te beginnen.’
‘Het kleine beetje geld dat ik heb, zou ik op Joe Biden zetten, maar ik denk dat het heel spannend wordt. Als Trump in een van de vier rechtszaken tegen hem veroordeeld wordt, zal een klein deel van zijn achterban denk ik toch afhaken, en dat kan net het verschil maken.
‘Maar Biden is zo kwetsbaar. In Michigan hoeven maar 100 duizend kiezers met een Arabische achtergrond thuis te blijven vanwege zijn pro-Israël-beleid, en hij verliest een swingstate. Elke vier jaar wordt gezegd dat het de belangrijkste verkiezingen ooit worden, maar dit keer snap ik die bewering wel. Bijvoorbeeld omdat de Amerikaanse steun aan Oekraïne op het spel staat.
‘De false balance kan weer een valkuil worden voor de journalistiek. Zelfs een verstandige krant als The New York Times schreef laatst dat Biden en Trump elkaar over en weer beschuldigen van het torpederen van de democratie. Ja, dat is zo. Maar daarbij moet je meteen duidelijk maken dat de een meer recht van spreken heeft dan de ander – Trump heeft al aangekondigd dat hij bereid is aan de scheiding der machten te tornen.
‘Media zijn soms iets te bang om politiek correct te worden gevonden. Het misverstand heerst dat als je benoemt hoe radicaal Trump is, je daarmee ook zijn 60 miljoen kiezers wegzet. Dat is onzin. Hetzelfde geldt voor Wilders. Tijdens de afgelopen campagne vroegen sommige journalisten zich hardop af of hij door een paar opmerkingen ineens veel milder was geworden.
Als iemand zeventien jaar heel andere dingen heeft geroepen, mag je daar heel sceptisch over zijn en dat ook zo benoemen. Je kunt hard oordelen over politici zonder dat dat ten koste gaat van de oprechte interesse in de drijfveren van hun kiezers.’
1976 Geboren in Bunschoten
1995 Studie geschiedenis in Groningen, richting Amerikanistiek
1998 Stage in Washington bij de NOS
2000-2005 Buitenlandredacteur NOS
2005-2006 Binnenlandredacteur NOS
2006-2007 Politiek verslaggever NOS
2007-2012 Correspondent NOS in Washington
2013 Verslaggever Nieuwsuur (NOS/NTR)
2016 Droomland Amerika (VPRO)
2016-nu Invalpresentator Nieuwsuur
2020 De Slag om Texas (NTR)
2024 De Slag om Florida (NTR)
Eelco Bosch van Rosenthal woont samen in Amsterdam en heeft een zoon en een dochter.
De vierdelige serie De slag om Florida (NTR) is vanaf zondag 21 januari te zien om 20.20 uur op NPO 2.
Source: Volkskrant