Niet alleen militaire organisaties, maar de hele samenleving moet zich volgens admiraal Bauer voorbereiden op een nieuw tijdperk. ‘We hebben een whole of society-benadering nodig. Publieke en private actoren moeten hun denkrichting veranderen van een tijdperk waarin alles planbaar, voorspelbaar, controleerbaar en gericht op doelmatigheid was, naar een tijdperk waarin alles kan gebeuren, op elk moment. Een tijdperk waarin we het onverwachte moeten verwachten, waarin we ons moeten richten op effectiviteit.’
Bauer raakte daarmee aan het idee dat om weerbaarheid van landen te versterken, alleen het verhogen van het defensiebudget niet volstaat: het is een ambitie die een grotere maatschappelijke omslag vergt.
Vertrekkend commandant van de landstrijdkrachten generaal Martin Wijnen waarschuwde eind december in De Telegraaf dat Nederland rekening moet houden met een gewapend conflict met Rusland. ‘Nederland moet weer leren dat de hele maatschappij klaar moet zijn als het verkeerd gaat’, zei hij. ‘Nederland moet niet denken dat veiligheid bij ons gegarandeerd is, omdat wij 1.500 kilometer verderop liggen.’
Militaire leiders in België en Zweden gaven onlangs soortgelijke waarschuwingen af aan hun bevolking, wat in dat laatste land tot kritische reacties leidde. Zwedens hoogste militair, generaal Micael Bydén, reageerde toen dat het niet zijn ambitie is om mensen bezorgd te maken. ‘Mijn ambitie is simpelweg om mensen aan het denken te zetten over hun eigen situatie en hun eigen verantwoordelijkheden.’
Admiraal Bauer deed zijn uitspraken tijdens een tweedaags beraad van het Militair Comité van de Navo in Brussel. Tijdens diezelfde bijeenkomst zei de Amerikaanse generaal Christopher Cavoli, de hoogste commandant voor het Europese deel van het verdragsgebied (de zogeheten Supreme Allied Commander Europe, oftewel Saceur) dat de Navo van februari tot mei ‘de grootste militaire oefening in tientallen jaren’ houdt.
Bij de oefening Steadfast Defender, die in september werd aangekondigd, zullen volgens Cavoli 90 duizend militairen betrokken zijn. Het het te oefenen scenario is volgens sommige Europese media verdediging tegen een Russische aanval, en gericht op gereedheid, verplaatsing en samenwerking van eenheden van alle Navo-lidstaten en Zweden.
De afgelopen jaren is de Navo begonnen aan een grote transformatie die er, zeker sinds het begin van Ruslands grote invasie van Oekraïne, op gericht is de paraatheid en reactiesnelheid van bestaande militaire verbanden te verhogen. Ook moet de Saceur als het nodig is sneller het bevel krijgen over meer eenheden uit Navolidstaten dan de afgelopen decennia het geval was.
Dat is de ‘warfighting’-omschakeling waar Bauer woensdag ook over sprak – waarbij Navo-landen zich minder bezighouden met stabilisatiemissies in verre landen, en meer met de afschrikking van vijanden hier en, zo nodig, de verdediging van het eigen grondgebied.
Bauer beklemtoonde dat de Russische agressie tegen Oekraïne niet volgde uit enige dreiging vanuit dat land of de Navo. ‘Deze oorlog gaat over Rusland, dat bang is voor iets veel belangrijkers dan enig fysiek wapen op aarde –dat is democratie. Als mensen in Oekraïne democratische rechten kunnen hebben, dan zullen mensen in Rusland ze ook spoedig willen. Daar gaat deze oorlog over.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden