Rutte reageerde daarmee op een aangekondigde motie van D66-Kamerlid Joost Sneller, mede ondertekend door NSC, SP en Partij voor de Dieren. In zijn motie verzoekt Sneller de regering om de vrijstelling van inkomstenbelasting voor leden van het Koninklijk Huis op te heffen en daartoe een voorstel te doen.
Daarvoor is een tijdrovende wijziging van de Grondwet nodig. Omdat Rutte zowel in 2015 als in 2022 weigerde moties van vergelijkbare strekking uit te voeren en het kabinet demissionair is, nam Sneller in zijn tekst ook het verzoek op ‘de Kamer binnen vier weken na het aantreden van een nieuwe minister van Algemene Zaken te informeren over de wijze waarop deze motie zal worden uitgevoerd’.
Rutte zei dat hij het wel of geen belasting betalen door leden van het koningshuis ‘niet zozeer een principiële kwestie’ vindt, maar waarschuwde dat de benodigde wijziging ‘ontzettend complex’ is. Wie belasting betaalt, kan ook een beroep doen op aftrekposten. Hij vroeg zich af hoe dat werkt voor iemand die 24 uur per etmaal zijn ambt uitoefent. ‘Maar ik vind het geen bezwaar als het wel zou gebeuren.’
In artikel 40 van de Grondwet staat dat de uitkeringen die de betreffende leden van het Koninklijk Huis ontvangen ‘vrij van persoonlijke belastingen’ zijn. Op dit moment krijgen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix een uitkering, bestaande uit inkomen en onkostenvergoeding. Over de gedeeltelijke vrijstelling van successierechten, die ook in artikel 40 is geregeld, gaat de motie niet.
Ook prinses Amalia ontvangt een uitkering, maar zij kondigde voorafgaand aan haar 18de verjaardag aan dat zij deze terugstort zolang zij studeert. Amalia vond het ‘ongemakkelijk’ een vergoeding te krijgen ‘zolang ik daar als tegenprestatie weinig tegenover kan stellen’, meldde zij in de zomer van 2021 in een handgeschreven brief.
In de meeste omliggende monarchieën, met uitzondering van Noorwegen, is het betalen van belasting over het inkomen inmiddels ook gebruikelijk. De reden voor Sneller om nu met zijn motie te komen, is de verkiezingsuitslag. De eerdere moties haalden wel een meerderheid, maar kwamen niet in de buurt van de tweederde meerderheid die in beide Kamers voor een wijziging van de Grondwet nodig is. Nu partijen als VVD en CDA, die traditioneel tegen gemorrel aan het koningshuis zijn, in zeteltal flink zijn geslonken, is die tweederde meerderheid wel binnen bereik.
Het nieuwe PVV-Kamerlid Marco Deen zei de motie van D66 te steunen en ervoor te zullen waken dat het verlies van inkomsten voor de koning niet op een andere manier wordt gecompenseerd. Kamerlid Senna Maatoug (GroenLinks-PvdA) zei de monarchie het liefst te willen afschaffen, maar vooralsnog in te zetten op modernisering. Belasting betalen hoort daarbij, vindt haar partij.
Ook de nieuwe partij NSC sprak zich bij monde van Kamerlid Nicolien van Vroonhoven uit voor belastingheffing. BBB-Kamerlid Mona Keijzer formuleerde haar steun iets voorzichtiger: ‘Ja, misschien is het een goed idee.’ De SP is al heel lang voorstander en Kamerlid Sandra Beckerman herhaalde dat standpunt: ‘Ook een blauwe enveloppe voor blauw bloed.’ Volgens Stephan van Baarle kan het ‘een flinke ons minder’ met de financiën van het koningshuis. ‘Alle Nederlanders moeten belasting betalen, waarom de koning dan niet?’ Ook Volt en JA21 steunen het voorstel, waarover de Kamer dinsdag stemt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden