Rotterdam heeft het helemaal gehad met influencer Divaio. Vorige week vrijdag moest de ME uitrukken omdat de volgers van de tiktokker rellen veroorzaakten in winkelcentrum Zuidplein. Donderdag stond het onderwerp op de agenda in de gemeenteraad: hoe burgemeester Aboutaleb het probleem dacht aan te pakken.
Het was de derde keer dat jongeren compleet ontspoorden na een oproep van de Vlaardingse youtuber en tiktokker Divaio. Hij dankt zijn ruim 100 duizend volgers op beide platforms vooral aan treitervideo’s (kip eten in een vegan restaurant) en het genereren van zoveel mogelijk ophef (een live-uitzending van Humberto verstoren).
Met de belofte om een Playstation 5 en gratis hamburgers weg te geven, lokte hij vorige week honderden uitzinnige tieners naar het Rotterdamse winkelcentrum Zuidplein. Op sociale media is te zien hoe zijn volgers volledig op hol sloegen en zwaar vuurwerk afstaken, met een hardhandig optreden van de ME tot gevolg. Eerder mondden oproepen van Divaio al uit in ongeregeldheden in Rotterdam en Den Haag.
De zaak staat niet op zichzelf. In Rijswijk kwamen deze week honderden fans van tiktokker Chempie17 (bijna 70 duizend volgers) af op de uitnodiging om met hun idool te komen voetballen. De jongeren veroorzaakten zoveel overlast dat ook hier de politie werd ingeschakeld. Het ‘evenement’ werd beëindigd, waarna een deel van de tieners besloot hun teleurstelling op enkele bushokjes te botvieren. Het is een extreme variant van de TikTokrij: een menigte die op advies van influencers op een speciaalzaak afkomt, waar soms ‘rijmanagers’ aan te pas moeten komen om de boel in goede banen te leiden.
Nog heftiger gaat er soms in het buitenland aan toe. In New York liep vorig jaar zomer een actie van influencer Kai Cenat volkomen uit de hand. Cenat, goed voor meer dan 5 miljoen abonnees op YouTube en ruim 8 miljoen volgers op Instagram en streamingplatform Twitch, gaf op Union Square PlayStations 5, computers en cadeaubonnen weg. Dat trok duizenden tieners aan, met rellen tot gevolg. Enkele agenten raakten gewond en tientallen relschoppers werden gearresteerd, evenals aanstichter Cenat.
‘Wat influencers zo interessant maakt, is dat ze heel dichtbij zijn. Je ziet elke dag wat ze aan het doen zijn, je hebt engagement, en ze kunnen zelfs op jou reageren’, constateert Sophie Boerman, die als universitair hoofddocent persuasieve communicatie aan de Universiteit Wageningen onderzoek doet naar influencers en hun invloed op het gedrag van hun volgers. ‘Jongeren bouwen een zogeheten parasociale relatie op met influencers: die voelt als een tweezijdige relatie, een soort vriendschap, doordat je heel vaak aan iemand blootgesteld wordt. Maar in werkelijkheid komt die relatie maar van één kant.’
Volgens Boerman is het daardoor goed te verklaren dat jongeren ingaan op een oproep van hun idool. ‘Jongeren zijn heel beïnvloedbaar en kijken erg tegen dit soort influencers op. Als ze de mogelijkheid hebben diegene te ontmoeten, grijpen ze die natuurlijk aan.’ Waarom het dan steeds zo escaleert? ‘Dat is gewoon een kwestie van te veel mensen op dezelfde plek. Eén iemand kan iets winnen, daar komt gedoe van.’
Maar de Rotterdamse gemeenteraad, onder aanvoering van de VVD-fractie, is helemaal klaar met dit soort influencers. Raadsleden van diverse partijen wilden donderdag van burgemeester Ahmed Aboutaleb weten welke consequenties Divaio tegemoet kan zien. Die dacht aan een ‘dwangsom’ bij herhaling, plus ‘een persoonlijk gesprek’. ‘Ik ben een dossier over deze meneer aan het opbouwen', aldus Aboutaleb. ‘Als hij dit nog één keer flikt, wil ik hem een gebiedsverbod voor de openbare ruimten in Rotterdam opleggen. Of dat haalbaar is valt te bezien, maar ik bijt flink van me af.’
Van opruiing is volgens Aboutaleb geen sprake. ‘Het betreft hier geen oproep tot geweld, maar wel een overtreding van de evenementenregels.’ Hoewel het politieonderzoek nog loopt, beaamt een woordvoerder van de Rotterdamse politie dat Divaio vermoedelijk geen strafbaar feit heeft gepleegd. ‘Hem kan hoogstens naïviteit worden verweten, maar opruiing is het niet. Wel zou hij er goed aan doen in het vervolg wat beter na te denken over de consequenties van zo’n oproep.’
‘Deze jongen maakt reclame voor zijn kanaal, met alle risico’s van dien, en de stad draait ervoor op’, zegt fractievoorzitter Pascal Lansink-Bastemeijer van de Rotterdamse VVD desgevraagd. ‘Het gaat hem helemaal niet om het weggeven van een PlayStation 5, hij is slechts op zoek naar publiciteit. En daar moet de politie op af, en winkels moeten hun deuren sluiten omdat het te gevaarlijk wordt.’
Lansink-Bastemeijer maakt een vergelijking met grote evenementen in de stad, die alleen mogen worden gehouden als aan strenge eisen is voldaan. ‘Denk aan bewaking, EHBO, van alles en nog wat. De kosten zijn daarbij voor de organisatie. Als al die youtubers met meer dan honderdduizend volgers maar oproepen doen in onze stad en wij elke keer politie op de been moeten brengen, wordt het een dure hobby. Daar mogen we best eisen aan stellen.’
In een reactie op vragen van de Volkskrant zegt Divaio niet achter de rellen te staan. Nu het voor de derde keer is misgegaan, zegt hij het licht te hebben gezien. ‘Ik ga in de toekomst bekijken hoe ik mijn aanpak kan aanpassen om dergelijke situaties te voorkomen. Dit is iets wat ik zelf ook niet wens.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden