‘Ja, het is echt maar een heel kleine composthoop’, zegt José Mennen in het buitengebied van kerkdorp Heusden in de Brabantse gemeente Asten. Ze wijst vanaf de openbare weg naar een bult met slootmaaisel en aardappelloof op de grens van de boerenakker. ‘Het is een bultje van niks’, beaamt haar man Wim. ‘Echt apart wat zo’n bultje potgrond teweeg kan brengen. Best bizar eigenlijk.’
José Mennen (56) is voorzitter van buurtvereniging De Hoekse Waard, waarbij circa 35 gezinnen zijn aangesloten in dit tuinbouwgebied ten oosten van Eindhoven, dat volstaat met kassen. Op de percelen van de tuinders wonen ook veel arbeidsmigranten – in het hoogseizoen wordt hun aantal geschat op 225. ‘Dat vinden we eigenlijk wel genoeg’, aldus Mennen.
Daarom tekenden 28 buurtbewoners vorig jaar bezwaar aan tegen een plan om op het terrein van een voormalig varkensbedrijf, waar twee stallen zijn afgebroken, een hotel voor maximaal 94 arbeidsmigranten te bouwen. Maar wat de bewoners met hun ‘zienswijzen’ niet wisten te bereiken bij de gemeente, lukte een composthoop van nauwelijks een paar kubieke meter wel: vanwege mogelijke geurhinder mag het logiesgebouw er niet komen.
‘Je zoekt binnen de wet naar mogelijkheden om het tegen te houden’, zegt Jos Leenders, de boer die verantwoordelijk is voor de composthoop op de grens van zijn akker. Bescherming tegen geurhinder is geregeld via het zogenoemde Activiteitenbesluit, dat weer gebaseerd is op de wet milieubeheer. Het schrijft voor dat tussen een activiteit die stankoverlast kan veroorzaken en ‘een geurgevoelig object’ minstens 50 meter moet zitten.
De afstand tussen de composthoop en het beoogde migrantenhotel op het buurperceel bedraagt 19 meter. Leenders, die een gemengd bedrijf heeft met varkens en aardappelen, wil telefonisch niet zoveel zeggen over zijn ‘boerenslimme’ actie. Hij diende niet alleen een zienswijze in, maar deed eind juli ook een melding van de composthoop. Voor een composthoop is geen vergunning nodig - een melding in het kader van het Activiteitenbesluit volstaat.
Leenders zat namens het CDA zestien jaar in de gemeenteraad van Asten en weet hoe de hazen lopen. Hij beweert dat zijn voornaamste bezwaar tegen het migrantenhotel van humane aard is: je gaat toch geen mensen huisvesten zo dicht bij een varkensstal. ‘Ik sliep er slecht van’, aldus Leenders, die ook in het bestuur zit van het waterschap. ‘Dan grijp je elk middel aan om zoiets tegen te houden.’
Hij was zwaar teleurgesteld toen de gemeenteraad een halfjaar geleden besloot ‘een ontwerpverklaring van geen bedenkingen’ af te geven voor de bouw van een tijdelijke huisvestingsvoorziening voor 94 arbeidsmigranten pal naast zijn bedrijf. Nota bene zijn eigen CDA had een opmerkelijke politieke draai gemaakt, uit angst voor schadeclaims.
Met de aanleg van een simpele composthoop wist hij het speelveld volledig te veranderen. Zodanig dat het college deze maand het advies gaf aan de gemeenteraad om de ‘definitieve verklaring van geen bedenkingen te weigeren’. De voornaamste reden: er wordt niet voldaan aan ‘de afstandseis van 50 meter tussen de locatie van de composthoop en de locatie van de gevraagde huisvestingsvoorziening’. De tweede, maar ondergeschikte reden: de wijze waarop de verplichte ‘omgevingsdialoog’ is gevoerd, wordt als onvoldoende bestempeld.
De gemeenteraad moet later deze maand een beslissing nemen. Uit een commissievergadering vorige week bleek al dat de meeste fracties zich neerleggen bij die ontwikkeling. ‘We balen er echt van, maar juridisch kunnen we niet anders’, zegt wethouder Janine Spoor op het gemeentehuis. ‘Wij vonden het een prima locatie voor de tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten. Maar toen kwam er ineens een melding van die composthoop en werd alles anders. Ik heb me er eveneens over verwonderd dat dit kan. Ik denk niet dat het de bedoeling van de wetgever is geweest om met een composthoopje een huisvestingsvoorziening tegen te houden.’
Verschillende fracties vroegen de wethouder vorige week nadrukkelijk om te onderzoeken of dit geen precedent schept voor andere ontwikkelingen in de gemeente. ‘Is het nu zo geregeld in Nederland dat een boer of ondernemer dingen kan tegenhouden door ergens een composthoop neer te leggen?’, aldus raadslid Sandu Niessen. Ook collega’s zeiden zich zorgen te maken over soortgelijke ‘geitenpaadjes’ en ‘juridische spelletjes’ bij toekomstige projecten.
Wethouder Spoor heeft haar hoop gevestigd op de nieuwe omgevingswet, die sinds begin dit jaar van kracht is en allerlei regels bevat voor wat er buiten te zien, horen of ruiken is. ‘De nieuwe omgevingswet biedt wellicht een uitweg en een mogelijkheid om door te gaan met het proces’, zegt de Astense bestuurder. Dat is de gemeente nog aan het bestuderen. Bang voor een schadeclaim van de aanvrager is ze niet: de gemeente heeft zich volgens de wethouder gewoon aan de vigerende milieuregels gehouden.
De buurtbewoners in het buitengebied van Asten-Heusden zijn blij met het eindresultaat, ook al is dat op een ongebruikelijke wijze tot stand gekomen. ‘Het is echt boerenslimheid van boer Jos geweest’, onderstreept Wim Mennen. ‘Jos zei me laatst lachend: Wim, als je je sloot uitmaait, kieper het maaisel maar op mijn composthoop.’
Het wordt in Asten-Heusden gezien als een slimme truc om de komst van een migrantenhotel te dwarsbomen. Veel goedkoper dan het opkopen van een gebouw, zoals ondernemers in Twello vorig jaar en villabewoners in Den Helder en Vught al eerder deden om de huisvesting van asielzoekers te verijdelen.
Voorzitter José Mennen van buurtvereniging De Hoekse Waard sluit niet uit dat de Heusdense truc navolging krijgt: ‘Straks gaat iedereen composthopen aanleggen om bepaalde bouwprojecten tegen te houden.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden