Na een aanval van Iran in Pakistan op een militante groepering, sloeg Pakistan in de nacht van woensdag op donderdag terug. Kan dit tot een groter conflict leiden? Iran-kenner Paul Aarts denkt van niet, maar ‘de reactie zal retorisch heel ferm zijn’.
‘Eerlijk gezegd niet. Het is een serieuze en verrassende uitbreiding van het conflict in het Midden-Oosten, waarvan we moeten hopen dat die niet tot escalatie leidt.
‘De relatie tussen Pakistan en het Westen en met name de Verenigde Staten is op zijn zachtst gezegd beter dan die tussen Iran en het Westen. Dus de regimes van beide landen houden niet van elkaar. Maar aan meer vijandigheid hebben ze allebei geen behoefte. Blijkbaar heeft toch iets ertoe geleid dat Iran getergd is en dat het regime is overgegaan tot actie. Met alle risico’s van dien.’
‘Wat we weten is dat Iran zeer, zeer gesteld is op het behoud van zijn territoriale integriteit. Dat is al decennialang zo, omdat Iran heel vaak bestookt is door buitenlandse krachten. Het regime doet er alles aan om de grenzen van het land zo goed mogelijk af te schermen. Dat is ook de reden van al die proxy-oorlogen in het buitenland.
‘Dus het regime reageert bijzonder gevoelig op schendingen van die grenzen, iedere aanval wordt doorgaans heel hoog opgenomen. Vandaar dat het bijvoorbeeld terugsloeg in Syrië na de IS-aanval tijdens de herdenking van topgeneraal Qassem Soleimani begin deze maand. Dat past binnen het patroon dat we zien in het Iraanse buitenlandse beleid.’
‘Nee, dat verwacht ik niet. De reactie zal retorisch heel ferm zijn, maar Iran heeft er geen baat bij dit uit de hand te laten lopen. Het Iraanse regime heeft zijn handen vol aan binnenlandse en economische problemen. Bovendien zijn er al genoeg conflicten in de regio waar Iran al dan niet bij betrokken is, de beschietingen van de Houthi’s in de Rode Zee en de Brits-Amerikaanse reactie voorop.
‘Maar je weet het nooit, bij een incident kan escalatie in een klein hoekje zitten. Wellicht zijn er bepaalde krachten in het Iraanse regime, de diehards, die stellen dat Iran opnieuw moet reageren op Pakistan. Maar ik verwacht het niet.
‘Iraniërs hebben een uitstekend geheugen, dus een reactie kan ook jaren later komen. Dat hebben we vaker gezien. Aan de andere kant handelt het regime ook heel vaak opportunistisch en pragmatisch en blijkt een reactie gewoon niet verstandig.’
‘Die soennitische groep die Iran stelt als doel te hebben, de Jaish al-Adl, is een serieuze guerrillagroep. Ze zijn actief in Pakistan én Iran en hebben uitgesproken separatistische ambities. Separatisme is echt een taboe in Iran. Het regime treedt daarom ook hard op tegen Arabieren in het zuidwesten en Koerden in het noordwesten.
‘Dus Iran ziet de ambities en acties van Jaish al-Adl als binnenlandse agressie, ook al zijn hun doelen gevestigd in Pakistan. Daarom voert Iran zelfs over de grens militaire acties tegen deze groep. Dit heeft dan ook heel weinig te maken met de andere conflicten in de regio die ontstonden na 7 oktober. Ik zie althans op het eerste gezicht geen enkele relatie.’
Source: Volkskrant