‘Ja, de Iraanse Revolutionaire Garde – feitelijk de gewapende arm van Irans buitenlandbeleid – voerde maandagavond luchtaanvallen uit op het noorden van Irak. Een signaal naar Israël, zeggen de Iraniërs, als vergelding voor de moord op Razi Mousavi, de hoogste Iraanse militair in Syrië. Die aanslag is niet opgeëist door Israël, maar dat Israël erachter zit is wel duidelijk. Wat Iran overigens nooit doet, is Israël direct raken. Het land heeft geen behoefte aan een groot conflict.
‘Ook vonden er raketaanvallen plaats in de Syrische provincie Idlib, uit wraak voor een dubbele zelfmoordaanslag van begin januari die door Islamitische Staat is opgeëist. Dat vond ik opmerkelijk, omdat IS in die regio niet actief is. En dan viel Iran dinsdag ook doelwitten van een militante beweging in Pakistan aan. Wederom opmerkelijk, zeker omdat Pakistan een kernmacht is – een serieuze tegenstander.’
Over de auteur
Daan van Acht is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Iran maakt al jaren gebruik van de zwakte van de Iraakse staat en probeert dat land naar zijn hand te zetten. Zo is er in het Koerdische deel van Irak een machtsstrijd gaande met de Turken. Irak is een land waarvan je als grootmacht weet dat het zelf niet terugslaat na een aanval.
‘Je kunt als Iran zijnde Irak dus tamelijk straffeloos bombarderen, tegelijkertijd geef je een krachtig signaal af aan de Amerikanen en Israëliërs – het blok waarmee Iran in een machtsstrijd is verwikkeld.’
‘Allereerst: de diplomatie werkt niet. Het blijkt immers ontzettend moeilijk om een tweede staakt-het-vuren in Gaza af te dwingen. Veel woede richt zich daarbij op de Amerikanen, die niet genoeg druk weten uit te oefenen op de Israëliërs. En omdat die diplomatie momenteel faalt, en er daardoor geen staakt-het-vuren komt, zien allerhande groeperingen uit andere landen zich genoodzaakt om in dat gat te springen.
‘Daar komt bij dat het ordenend principe van deterrance – afschrikking – dat lange tijd gold in het Midden-Oosten, aan het afbrokkelen is. Dat principe houdt in dat strijdende partijen met militaire middelen elkaar proberen af te schrikken.
‘Die afschrikking werkt minder goed sinds 7 oktober, toen Hamas de mythe van Israëlische onaantastbaarheid kraakte. Daar is het begonnen. Bij Iran dreigt hetzelfde te gebeuren, na de dubbele zelfmoordaanslag in de Iraanse stad Kerman begin dit jaar.’
‘Ja, nu die afschrikking niet meer werkt, schakelen alle strijdende partijen een tandje bij – een recept voor escalatie. En dus zie je dat er een hoge generaal in Iran wordt gedood, net als een Hamasleider in Beiroet.
‘Het is moeilijk te bepalen wanneer die onderlinge afschrikking weer hersteld is. Als je kijkt naar de laatste dertig jaar, kun je wel zeggen dat Iran enorm aan invloed heeft gewonnen. Kijk maar naar de vele groeperingen – Hezbollah, de Houthi’s en milities in Iran zelf – waarin de Iraniërs hebben geïnvesteerd en door wie ze nu worden gesteund. Alleen is dat Iraanse succes geen garantie voor stabiliteit, maar leidt het juist tot meer onvoorspelbaarheid.’
‘De vraag is of Amerika er samen met de Britten strategisch goed aan heeft gedaan om militaire bases van de Houthi’s te bombarderen, als reactie op hun aanvallen. Sommigen denken dat Amerika zich in de val heeft laten lokken door de Houthi’s, die de oorlog tussen Israël en Hamas als hefboom gebruiken om hun macht uit te breiden. De Amerikanen moeten zich nu achter de oren krabben: als de Houthi’s doorgaan met hun aanvallen, wat stellen we daar dan tegenover?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden