Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Al vijftien jaar gebruikt Hilversummer Nico van der Kolk (71) zijn leeskamer als venster op de wereld. Zijn routine: om half acht 's ochtends binnenlopen, voor de computer gaan zitten en met behulp van een brailleapparaat en een vrouwelijke computerstem het verse nieuws tot zich nemen. "Ik vond het een genot om NRC, Trouw, het FD en lokale media te lezen."
De gepensioneerde gemeenteambtenaar maakt gebruik van de bibliotheekservice Passend Lezen. Die werkte jarenlang op dezelfde manier: wanneer in de vroege ochtend de kranten uit de drukmachines van de uitgeverijen rolden, kwamen edities van verschillende kranten in het digitale postvak van blinde en slechtziende klanten van de stichting.
Maar sinds afgelopen oktober is het e-mailprogramma, dat werkte met het verouderde bestandstype XML, vervangen door een onlineomgeving op de website. "Nu kost het lezen veel meer werk", zegt Van der Kolk, die een demonstratie geeft. Met behulp van sneltoetsen en pijltjes op het toetsenbord vindt hij Microsoft Edge, om vervolgens na zo'n vijftien handelingen in de krantenbank te belanden. "Daarnaast is het manoeuvreren door de krant ook moeilijker geworden. Ik kan niet meer makkelijk van het ene naar het andere artikel. Mijn leesplezier is weg. En dat geldt niet alleen voor mij, maar voor meer dan honderd anderen."
Dat beaamt belangenvereniging Onbeperkt Lezen. "Mensen bellen ons radeloos op, soms in tranen", zegt medewerker René Vink via de telefoon.
"Voor een blind of slechtziend persoon zijn al die extra stappen gewoon teveel", zegt Monique Oudshoorn, directeur van Onbeperkt Lezen. "Het gaat hier dan wel om een kleine groep, maar juist deze mensen zijn enorm maatschappelijk betrokken en hebben recht op een goede leesvoorziening. Net als iedere andere Nederlander."
Na de klachten besloot de vereniging een manifest van in totaal vijftig ontevreden gebruikers te steunen. Het manifest is opgestuurd naar de KB (Nationale Bibliotheek). Daar luidde het antwoord om eerst maar eens in dialoog te gaan met bibliotheekservice Passend Lezen. "Dat gesprek liep niet op verbeteringen uit", zegt Oudshoorn. "En dat terwijl het een stichting is die subsidiegeld ontvangt om lezen toegankelijk te maken voor blinden en slechtzienden. Ze hebben een goed werkend programma vervangen door eentje die niet goed functioneert."
De overstap naar een nieuw systeem was noodzakelijk, zegt Irmgard Reijntjes, directeur van Passend Lezen. En wel om twee redenen: "Het XML-programma was verouderd. Het risico dat het programma op een gegeven moment niet meer zou werken binnen onze digitale systemen, werd steeds groter." Ook moet Passend Lezen zich houden aan auteursrechtafspraken met de Mediafederatie, de brancheorganisatie van uitgeverijen. "We konden niet langer hele versies van een krant onbeveiligd via de mail verspreiden."
Reijntjes zegt dat de stichting gebruikers actief helpt die moeite hebben met het oude systeem. "Een half jaar vóór de lancering hebben we de klanten voorbereid op de veranderingen. En nog steeds trekken we met digitale tools en gesprekken veel tijd voor ze uit. Wij vinden het ook jammer dat deze situatie is ontstaan. Daarom komen we dit jaar nog met technische verbeteringen. Het kost gewoon tijd om die door te voeren."
Bij de gebruikers raakt het geduld op. Sommigen willen helemaal van het nieuwe systeem af. Zo ook Loek Meijer (77), die in de woonkamer van Van der Kolk aan tafel zit. Vorige week trok hij aan de bel met een opiniestuk in de Volkskrant. "In Vlaanderen gebruiken ze nog steeds een e-mailservice voor kranten, waarom kan dat bij ons niet?" Volgens Passend Lezen is de reden van technische aard.
Desalniettemin blijft Meijer strijdbaar: "Wij zijn nog van de generatie die in de jaren zeventig de straat op gingen voor blindenrechten. We plakten hardnekkige stickers op auto's die midden op de stoep geparkeerd stonden." Van der Kolk knikt. "Al onze suggesties voor verbeteringen vallen in dovemansoren. Dat het oude programma op den duur vervangen moest worden, snappen we, maar je gooit toch geen oude schoenen weg, voordat je een fatsoenlijk nieuw paar hebt?"
Source: Nu.nl algemeen