‘Ik speel veel gevatte, cynische personages’, zei Peter Dinklage in 2000 tegen de Amerikaanse toneelwebsite TheaterMania, ‘maar ik zou zo graag eens in een romantisch verhaal het hoofdpersonage spelen dat er aan het eind met het meisje vandoor gaat.’
Het citaat van de Amerikaanse acteur (54) is de afgelopen jaren vaker uit de archieven opgedoken, omdat mensen die geboren zijn met achondroplasie (een botaandoening die er bij mannen voor zorgt dat ze gemiddeld niet langer worden dan 1,31 meter) zelden dit type rol krijgt toegeschoven. In zijn doorbraakfilm The Station Agent (2003) speelde hij weliswaar een fraaie dragende rol, maar die was eerder droevig dan romantisch, als man die na de dood van zijn enige vriend een geïsoleerd leven verkiest. Hij speelde verpletterend goede bijrollen, waarvan die als de briljante manipulator Tyrion Lannister in Game of Thrones iconisch genoemd mag worden. Maar die gedroomde romantische hoofdrol leek al die tijd een brug te ver.
Over de auteur
Berend Jan Bockting schrijft sinds 2012 voor de Volkskrant over film.
Tot vandaag. Er is in het weerbarstige liefdesdrama She Came to Me weliswaar weinig archetypisch aan zijn operacomponist Steven, een notoire somberaar met een writersblock die getrouwd is met zijn aan smetvrees lijdende therapeut (Anne Hathaway) en valt voor een stalkerige sleepbootkapitein (Marisa Tomei), maar je zou met wat goede wil kunnen beweren dat Dinklages wens is uitgekomen.
She Came to Me is de nieuwe film van scenarist en regisseur Rebecca Miller (61), dochter van de beroemde toneelschrijver Arthur Miller. De afgelopen jaren bouwde ze aan een fijn, klein oeuvre van relatiedrama’s, meestal gesitueerd in de betere culturele kringen van New York. Denk aan het drieluik Personal Velocity of de innemende relatiekomedie Maggie’s Plan: ze werden vergeleken met de films van Noah Baumbach en Woody Allen, maar ze zijn onvoorspelbaarder. Wat dat laatste betreft barst She Came to Me uit zijn voegen: de ontluikende romance tussen de geblokkeerde componist en de sleepbootvrouw is een van de vele eigenaardige plotlijnen die de film te bieden heeft. Op het filmfestival van Berlijn, waar She Came to Me vorig jaar als openingsfilm was geprogrammeerd, schuift de Volkskrant aan voor een gesprek met de regisseur en haar hoofdrolspeler.
Miller: ‘Peters spel is extreem precies, maar hij oogt voor de camera juist losjes, verrassend en onberekenbaar. Hij kan mijn woorden laten klinken alsof hij staat te improviseren. Hij maakte me op de set soms echt in de war. Ik moest geregeld even teruglezen: heb ik dit echt zo geschreven?’
Dinklage: ‘Jij geeft me die ruimte, er is niets fijner voor een acteur. Mijn personage is nogal rechtlijnig: tijdens de repetitie van een opera wil hij dat er exact zo gezongen wordt als de klanken die in zijn hoofd zitten. Dat is onwerkbaar. Geestig, maar voor de zangeres niet te doen. Rebecca is juist uitnodigend. En het is fijn om te spelen in haar wereld: het is er somber en zwaar en opgewekt en lichtzinnig, allemaal door elkaar.’
Miller: ‘De film zit vol momenten waarop jij de muziek met handgebaren visualiseert, als een soort dirigent. Je maakte op een gegeven moment een beweging waardoor het lijkt alsof je je keel dichtknijpt. Het is iets instinctiefs, blijkbaar. Ik heb het je niet opgedragen, ik kan zoiets ook niet verzinnen.’
Dinklage: ‘Dat stikgebaar gebeurde onbewust, echt waar. Ik zag de opname terug en dacht: verdomd, doe ik dat? Wil ik zeggen dat de muziek me op dat moment de adem beneemt? Geen idee.’
Miller: ‘Het zijn precies deze tics die zijn personage tot leven brengen. Die hem maken tot wie hij is.’
Dinklage: ‘Nou, ik hoopte toen vooral op een grote rol die verder ging dan een bijrolletje waarin ik een paar goede grappen mocht oplepelen. Inmiddels heb ik die regelmatig mogen spelen. Tyrion in Game of Thrones beschouwde ik als een hoofdrol: in de tv-series ontwikkelen zelfs de bijpersonages zich tegenwoordig tijdens een aantal seizoenen zo sterk dat je er als acteur meer in kwijt kunt dan in een speelfilm. Weet je nog dat de broer van Tyrion (Jaime Lannister, gespeeld door Nikolaj Coster-Waldau, red.) in de eerste aflevering dat joch uit een raam duwde en een paar seizoenen later door de kijkers als een soort held werd beschouwd? Het is leuk om zoveel variatie binnen een personage te mogen aanbrengen. Niet voor niets voelen zoveel grote acteurs zich tegenwoordig ook aangetrokken tot series. Sorry, ik dwaal af. Ja, mijn antwoord is ja. Rebecca heeft de rol geschreven waar ik van droomde.’
Miller: ‘Je speelt wel een anti-romantische hoofdrol. Het personage van Peter durft andere mensen niet in de ogen te kijken. Ook tegenover Marisa Tomei, die de sleepbootkapitein speelt, is hij schichtig. Je hoeft in de film alleen maar op Peters ogen te letten om zijn ongemak te lezen. De film stelt geregeld de vraag wanneer mensen elkaar in de ogen kunnen kijken en wanneer dat ongepast of ongewenst zou zijn. Andersom zijn er ook nogal wat scènes waarin mensen elkaar niet aankijken terwijl het logisch zou zijn dat wel te doen. En als Peter dan tóch kijkt, betekent dat onbeschrijfelijk veel.’
Dinklage: ‘Het leuke vind ik dat hij niet echt in een hokje is te stoppen. Amerikanen en wellicht ook jullie Nederlanders zijn zó bezig met genres. Is het een romkom? Een drama? Ik speelde onlangs in een remake van The Toxic Avenger: een behoorlijk gewelddadige horrorfilm die óók erg grappig is. Ik hou van films die op het kruispunt van verschillende invloeden transformeren tot iets anders, nieuws en eigens. Ik begrijp het succes van geijkte genres en bewezen stijlelementen, maar het is altijd mogelijk om daarbinnen vrijheid te vinden. Die vrijheid wordt nog altijd te weinig gebruikt. Om nog een keer terug te komen op Game of Thrones: dat was een serie in een zeer herkenbare fantasysetting, met draken en ridders en kastelen enzo. Maar dan wel zo uitgevoerd dat er iets ontstond wat niemand ooit eerder had gezien.’
Miller: ‘Als ik aan een romkom denk, dan is dat een type film dat ik absoluut niet wil maken. In mijn film worden romantiek, komedie en drama de hele tijd afgewisseld. Het loopt de hele tijd door elkaar, net als in het echt. Het leven ís toch ook grappig en absurd en verdrietig?’
Dinklage: ‘De personages in romantische komedies waaraan jij denkt zijn vaak voorspelbaar en oninteressant. De schrijvers zetten op de een of andere manier alles op alles om ze aardig, aantrekkelijk en sympathiek te maken. She Came to Me zit vol scènes, zeker in het begin, waarin mijn personage maar wat zit te pruilen op de bank en je vanuit je bioscoopstoel naar het doek zou willen schreeuwen: sta op, dóe iets! Steven is bij momenten zó vervelend. Echt heerlijk.’
Dinklage: ‘Als het lukt met die wrange komedie en drama dan is dat mijn favoriete soort film, maar het is lastig om de ingrediënten goed op elkaar af te stemmen. Regisseur Hal Ashby is wat dat betreft een van mijn helden. Zijn films zijn buitengewoon grappig en tegelijk heel pijnlijk. De dingen die de personages in zijn films meemaken... Hoe Harold in Harold and Maude voortdurend flirt met de dood, poeh. Ik heb thuis een paar oude posters van Ashby’s films, ze werden duidelijk in de markt gezet als komedies, maar het zijn ook diepgravende existentiële drama’s.’
Miller: ‘Hetzelfde geldt voor de theaterstukken en boeken van Anton Tsjechov: óók heel grappig. In al die ongelukkige levens van ongelukkige mensen schuilt een verrukkelijke ironie.’
Dinklage: ‘Goede komedie is eigenlijk altijd gestoeld op drama. Voorbedachte, opgelegde humor maakt me recalcitrant. Een acteur die overduidelijk speelt om mensen aan het lachen te krijgen, of, erger nog, zichzelf zichtbaar grappig vindt, is vaak wat gênant.’
Miller: ‘In deze film lach je hopelijk terwijl je tegelijk sympathie voelt voor de pijn van Peters personage. Voor de manier waarop hij zichzelf heeft vastgedraaid in zijn leven.’
Dinklage: ‘Zo klinkt het bijna als een loeizware film. De scènes waarin Steven van zijn vrouw therapeutisch de hond moet uitlaten, omdat ze gek wordt van zijn zelfmedelijden, vind ik het grappigst. Die bangige voorzichtigheid van Steven omdat hij de wijde wereld in wordt gestuurd op de stoep voor zijn huis, zijn muts diep over de oren, en dan dat kleine gedrongen hondje dat mag kiezen in welke richting ze wandelen: ik heb er veel plezier aan beleefd dat te spelen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden