In een debat woensdag maakte een ruime meerderheid van de parlementariërs duidelijk acuut een eind te willen maken aan wat zij de ‘chantagepolitiek’ van de Hongaarse premier Viktor Orbán noemen. Die dreigt met veto’s en het frustreren van de Europese besluitvorming om EU-geld los te weken.
‘Hoelang kunnen we deze chantage nog tolereren?’, hield Malik Azmani (VVD) zijn collega’s voor? Volgens Terry Reintke (Groenen) is Orbán verantwoordelijk voor het beeld van een verdeelde EU. In december vorig jaar blokkeerde de Hongaarse premier nieuwe financiële hulp (50 miljard euro) voor Oekraïne. ‘Poetins beste helper voorkomt dat Kyiv geld krijgt. Een heel slechte grap’, aldus Reintke. Ook de christendemocraten en de sociaaldemocraten namen stelling tegen Orbán.
Commissievoorzitter Ursula von der Leyen verdedigde haar besluit om eind vorig jaar 10,2 miljard euro aan bevroren EU-subsidies voor Boedapest te ontdooien. Volgens de Commissie heeft Hongarije een aantal verbeteringen in de rechterlijke macht doorgevoerd, waarmee er geen wettelijk argument meer was om de miljarden langer vast te houden.
De parlementariërs bestrijden dat, zij menen dat de Commissie een oogje heeft dichtgeknepen in de hoop dat Orbán akkoord zou gaan met financiële steun voor Oekraïne. Donderdag stemt het parlement in met een voorstel om te zien of een rechtszaak bij het Europees Hof mogelijk is om het Commissiebesluit terug te draaien. Het waarschuwt de Commissie voorlopig niet te raken aan de 20 miljard euro EU-geld voor Hongarije die nog bevroren is.
De parlementariërs riepen de leiders op eindelijk door te pakken met de in 2018 gestarte strafprocedure tegen Hongarije wegens schending van de Europese waarden. Boedapest ondermijnt volgens het parlement systematisch de rechtsstaat, de mediavrijheid, de vrijheid van universiteiten en de rechten van vrouwen, migranten en niet-hetero’s. In het uiterste geval kan deze strafprocedure leiden tot het ontnemen van het stemrecht van een lidstaat in de EU.
De EU-landen zijn echter huiverig om deze stap te zetten, tot nog toe is de vereiste meerderheid om dat te doen niet aanwezig. EU-voorzitter België wees erop dat het parlementaire verzoek sowieso qua tijd vrijwel onmogelijk is. Vanwege de Europese verkiezingen in juni zou een akkoord over de straf voor Hongarije vóór maart genomen moeten worden, de kans daarop is zeer klein.
Von der Leyen zei er vertrouwen in te hebben dat op de extra EU-top op 1 februari wel overeenstemming wordt bereikt over nieuwe financiële steun voor Oekraïne. Boedapest toont zich sinds vorige week bereid mee te denken, diplomaten bestempelen dat als een hoopgevende ontwikkeling.
Het steunpakket van 50 miljard euro moet Kyiv helpen de komende vier jaar de salarissen te betalen en de publieke diensten overeind te houden. Het pakket maakt deel uit van een tussentijdse herziening van het EU-budget waarmee alle leiders moeten instemmen.
In de nieuwe begroting is 1,5 miljard euro voorzien voor extra defensie-uitgaven. Volgens Manfred Weber, de leider van de Europese christendemocraten, moet Europa fors investeren in zijn defensie-industrie. Hij pleitte woensdag voor de ontwikkeling van een Europees raketschild, een EU-cyberbrigade en nucleaire afweer. Eerder deze week maakte ook de Belgische liberaal Guy Verhofstadt zich hard voor meer defensie.
Onlangs zei Europees Commissaris Thierry Breton (Interne Markt) dat Europa de komende vijf jaar honderd miljard euro moet investeren in de ontwikkeling en productie van wapens om zich te verdedigen nu Rusland steeds agressiever optreedt en steun van de Amerikanen niet vanzelfsprekend is als Donald Trump de Amerikaanse verkiezingen dit najaar wint. Breton komt volgende maand met een eerste voorstel.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent voor de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden