Het streekproduct moet met de toevoeging aan het register onder andere beter beschermd worden tegen namaakvarianten. De toevoeging van Limburgse (en Belgische) vlaai aan het Europese register zat al even in de pijplijn. In 2022 dienden Nederland en Vlaanderen gezamenlijk een aanvraag bij de Europese Commissie in om het gebak op de speciale lijst te krijgen. Daarop staan al producten als de Franse Gruyère-kaas (niet te verwarren met de Zwitserse variant) en Ardenner ham. Ook drie Nederlandse kazen prijken op de lijst: Hollandse geitenkaas, Gouda en Edam genoten al een speciale status. De Commissie erkende gebak nog niet eerder.
Europa kent verschillende soorten bescherming van regionale producten. De registratie die nu is toegekend aan de Limburgse lekkernij, wordt gegeven aan producten die worden gemaakt in een bepaald gebied. Voorwaarde is dat een product specifiek bekendstaat vanwege zijn afkomst uit een bepaald gebied. De ingrediënten van de vlaai hoeven in de praktijk dus niet uit Limburg te komen.
De registratie is een stap onder die van producten als feta, gorgonzola en prosciutto di Parma. Daarvoor geldt dat het product van begin tot einde in de streek gemaakt moet worden. Zulke registraties bieden consumenten houvast als ze bijvoorbeeld olijfolie uit de Griekse Kalamata-regio willen kopen, die niet stiekem is aangelengd met een slechtere kwaliteit olie.
De registratie van de vlaai was vooral bedoeld als erkenning van het product, zegt adviseur Robbie Robert van de Nederlandse Brood- en banketbakkers Ondernemersvereniging (NBOV). De branchevereniging leverde bij de Commissie de benodigde documenten aan voor de goedkeuring. ‘Maar de voortrekkers van project zijn bakkers uit het Nederlandse Limburg en de Vlaamse provincie.’
Dat de registratie ook beschermt tegen namaak, is volgens hem minder van belang. Een ambachtelijke vlaai is qua smaak makkelijk te onderscheiden van een ‘namaakvariant’, stelt Robert. Doorslaggevend is het gebruik van goede streekproducten.
De Commissiedocumenten moesten onder meer informatie bevatten over de verschillende soorten Limburgse vlaaien. In de aanvraag wordt bijvoorbeeld de ‘open vlaai’ zonder kruimelkorstje genoemd, maar ook de rastervlaai, waarbij de bovenkant is afgedekt met reepjes deeg.
‘Verder moet je historisch bewijs leveren dat het product van oudsher wordt gemaakt in de streek’, licht Robert toe. Het eerste geschiedkundige verband tussen vlaai en haar oorsprong dateert uit 1878: predikant en leraar Jacobus Craandijk tekende in dat jaar op hoe vlaai op Limburgse hoeven bij feestelijkheden werd gepresenteerd.
Verder historisch bewijs vonden de aanvragers in oude kookboeken en krantenartikelen, vertelt Robert. Een van de boekjes waar de NBOV uit putte was getiteld Bak meer Limburgse vla uit 1951: ‘Zeg vla en ik zie voor mij de vreugden van Limburg!’, luidt de eerste regel. Even verderop: ‘Vla is de uiteindelijke resultante van Limburgse volksaard, van Limburgse tradities en van de voortdurende Limburgse zorg voor het heil van de inwendige mens.’
‘Vandaag maakt de Limburgse vlaai niet enkel deel uit van het culinaire erfgoed van Limburg, maar haar faam reikt tot ver over de grenzen van de regio’, schrijft de Europese Commissie over de goedkeuring. Robbie Robert is blij met de toekenning. ‘Dit bewijst dat je met Limburgse vlaai echt een traditioneel product maakt dat een historisch grondvest heeft.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden