Het Britse postkantorenschandaal, waarbij meer dan 700 postkantoormanagers ten onrechte zijn veroordeeld wegens fraude of diefstal, werd in 2009 niet onthuld door de gevestigde media, maar door Computer Weekly. Een artikel van Rebecca Thomson in dat vakblad bracht de bal aan het rollen. Eerst heel traag: alleen Private Eye, het even informatieve als satirische tijdschrift, beet zich er aanvankelijk in vast. De afgelopen jaren volgden er honderden stukken in The Times, The Daily Telegraph en The Daily Mail.
Maar al deze persaandacht was niet genoeg om de politiek tot actie te manen. Dat gebeurde pas na de recente ITV-serie Mr. Bates vs the Post Office, het best bekeken docudrama sinds The Pembrokeshire Murders (2021), dat verhaalde over een Welshe seriemoordenaar. Plots zat het Lagerhuis vol met boze Kamerleden. Opeens beloofde de Britse premier Rishi Sunak alle veroordelingen ongedaan te maken. Opeens zag voormalig Post Office-topvrouw Paula Vennells zich gedwongen haar koninklijke onderscheiding terug te geven.
Dit schandaal toont aan hoe alleen televisie tot de verbeelding kan spreken. Eerder gebeurde dat met andere schandalen, zoals bij de strijd om rechtvaardigheid na de voetbalramp van Hillsborough (1989) en de justitiële dwaling bij de veroordeling van zes onschuldigen na IRA-aanslagen op pubs in Birmingham. Al een half jaar na de serie Who bombed Birmingham? (1990) kwam het zestal, dat zestien jaar onschuldig vastzat, vrij. De vraag is nu in het VK: zullen de verantwoordelijken voor het Post Office Scandal ooit in het gevang eindigen?
Intussen staan ze met hun beeltenis in de kranten. Zo werd Angela van den Bogerd, die lang verantwoordelijk was voor het Horizon-systeem dat mysterieuze kastekorten had veroorzaakt, opgespoord in Wales. Zoals dat gaat in de Engelse pers bleef geen detail onbesproken. Mevrouw Van den Bogerd, zo berichtte The Daily Telegraph, ‘woont in een acht ton kostende twee-onder-een-kap met vier slaapkamers. Er deed niemand open bij de woning, waar een Mercedes-Benz met een gepersonaliseerde kentekenplaat op de oprit stond’.
Toeval of niet, de uitzending van de serie viel samen met de verhoren van enkele speurders van de Post Office. Onder hen ook ‘veiligheidsmanager’ Stephen Bradshaw, de fanatiekste vervolger van de postmasters. Politieke waarnemers die normaal gesproken in het Lagerhuis zitten, togen naar het kantoorpand nabij het gerechtshof waar het onderzoek plaatsvindt. ‘Bradshaw is een doorgewinterde bedrijfsman,’ noteerde John Crace in The Guardian, ‘al zijn hele leven bij de Post Office. Gewend precies te doen wat zijn meerderen willen.’
Tegelijkertijd gaat de beerput beetje bij beetje open. The Sunday Telegraph meldde dat toenmalig premier Tony Blair in 1998 onder grote druk van de Japanse regering stond om het boekhoudsysteem, waar twijfels over bestonden, in te voeren. Blair zou te horen hebben gekregen dat stoppen met het systeem van van het Japanse bedrijf Fujitsu ‘diepgaande gevolgen’ zou hebben voor de betrekkingen tussen Groot-Brittannië en Japan. The Daily Mail schreef dat het hoofd Criminaliteit binnen de Post Office, Rob Wilson, al in 2010 wist dat er problemen waren met het systeem, maar dat hij besloot om keihard door te gaan met het vervolgen van onschuldige postmasters. De reden? Het imago van de Post Office moest worden beschermd.
Niet alleen het imago van de Post Office, ooit het bedrijf van die lieve Pieter Post, is kapot. De grootste justitiële dwaling uit de Britse geschiedenis heeft ook geleid tot uitingen van cultuurpessimisme, met name in de conservatieve pers. In The Daily Telegraph zag commentator Allister Heath in het schandaal een gelijkenis met het moderne Groot-Brittannië: ‘Een gebroken samenleving waar de goede mensen maar al te vaak ten prooi vallen aan de slechteriken, geholpen en aangewakkerd door een bureaucratie die moreel failliet is.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden