Onder de organisaties die de Europese Unie nu willen bewegen, zijn de Nederlandse organisatie Fossielvrij NL en verschillende Europese organisaties.
Hun kritiek is gericht op het besluit van de Europese Commissie om bepaalde vliegtuigen en schepen aan te duiden als "duurzame investeringen". Het gaat dan bijvoorbeeld om schepen die op vloeibaar gas (lng) kunnen varen in plaats van diesel of stookolie. Ook gaat het om vliegtuigen die kerosine vermengen met andere brandstoffen.
Dat staat ter discussie, omdat schepen die op lng varen methaan kunnen lekken. Van dat krachtige broeikasgas is bekend dat het op termijn een grotere aanjager van klimaatverandering is dan CO2. En het als duurzaam aanmerken van vliegtuigen die brandstoffen met kerosine bijmengen, is volgens de milieuorganisaties misleidend.
"We financieren hiermee onze ondergang", vindt Boris Schellekens van Fossielvrij NL, een van de partijen die juridische stappen tegen de EU nemen. Hij noemt de taxonomie, de lijst van duurzame investeringen, de "gouden standaard". "Dat systeem moet ervoor zorgen dat duurzame activiteiten gefinancierd worden", zegt hij.
"Maar nu kan het ertoe leiden dat er veel meer geld gaat naar fossiel draaiende vliegtuigen en schepen, die 25 tot 50 jaar meegaan." Laat dat geld naar klimaatoplossingen gaan, vindt Schellekens. De Europese Unie wil in 2050 klimaatneutraal zijn.
Accountant Jessica Boekhoudt helpt bedrijven duurzaamheidsstrategieën op te zetten. Volgens Boekhoudt kun je de taxonomie het beste zien als een soort raamwerk dat ervoor zorgt dat bedrijven aan allerlei technische eisen moeten voldoen als zij hun activiteiten als duurzaam willen classificeren.
Die eisen kunnen klimaatgerelateerd zijn, bijvoorbeeld dat bedrijven verplicht zijn hun CO2-uitstoot in kaart te brengen. Maar organisaties moeten ook laten zien dat er in hun hele keten geen mensenrechten worden geschonden.
Het systeem dient daardoor als een soort gids voor beleggers en investeerders. Banken en pensioenfondsen maken op basis van de classificaties keuzes over waarin ze willen investeren. Ook consumenten kunnen die rapportages inzien, bijvoorbeeld in jaarverslagen.
Toch begrijpt Boekhoudt wel waar de kritiek vandaan komt. Dat bepaalde vliegtuigen en schepen als duurzaam geclassificeerd kunnen worden, verklaart zij als een "tussenoplossing" om vergroening in te zetten voor vervuilende sectoren. Aangescherpte criteria zijn volgens haar nodig voor verdere vergroening. Dan kunnen bepaalde aspecten ook weer herzien worden.
"Perfect is het nog niet, maar het geeft meer inzicht dan voorheen. Toen kon iedereen claimen dat ze aan duurzame bedrijfsvoering deden", zegt Boekhoudt.
De taxonomie was in eerste instantie bedoeld om greenwashing (je voordoen als groen terwijl je dat niet bent, red.) tegen te gaan, legt politiek econoom Jens van 't Klooster uit. "Maar toen is het een politiek dossier geworden waar allerlei partijen, landen en lobbyisten zich tegenaan wilden bemoeien."
Logisch, denkt Van 't Klooster, want hier wordt het klimaatbeleid de komende jaren op voortgebouwd. "Als jouw sector niet op die lijst staat, ben je gewoon uitgeschakeld."
Een jaar geleden ontstond er ook discussie over het systeem. Toen bestempelde de EU bepaalde manieren van stroomopwekking en verwarming uit aardgas en kernenergie als duurzaam.
Tegenstanders vonden die energievormen niet rijmen met de klimaatwet die de EU in 2050 klimaatneutraal moet maken. Voorstanders wezen op de relatief lagere uitstoot, vergeleken met bijvoorbeeld kolencentrales (die niet in de lijst zijn opgenomen).
Greenpeace deed in 2023 hetzelfde als de milieuorganisaties nu en diende een formeel verzoek in om het besluit te heroverwegen. Dat gebeurde niet, waarop Greenpeace de Europese Commissie voor het Hof van Justitie van de Europese Unie daagde. Die zaak loopt nog.
Source: Nu.nl economisch