Catalonië roept voor het eerst in de geschiedenis de noodtoestand uit vanwege droogte. Er komt vanaf 1 februari minder water uit de kraan en sportcentra moeten hun watergebruik beperken. Ook elders in Spanje is de nood hoog: moet er deze zomer water worden aangevoerd per schip?
Al drie jaar regent het veel minder dan gemiddeld. Vroeger regende het in Catalonië heel regelmatig, vooral in de herfst. Die neerslag blijft sinds het najaar van 2020 uit. In 110 jaar is het in Barcelona nooit zo droog geweest. De Catalaanse stuwmeren staan op een historisch laag niveau: ze zijn maar voor 17 procent gevuld.
Dit alles is niet los is te zien van klimaatverandering. Door het broeikaseffect en de opwarming van de aarde wordt het in het mediterrane gebied steeds droger. De laatste jaren geven daar een voorproefje van.
Er mag per 1 februari nog maar 200 liter water per inwoner per dag worden gebruikt. Dat wordt bekeken per gemeente: ook de industrie, het bedrijfsleven, hotels en openbare voorzieningen moeten met deze hoeveelheid water worden bediend. Thuis gebruiken de Catalanen gemiddeld 117 liter per inwoner per dag.
Over de auteur
Maartje Bakker is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder werkte ze op de politieke redactie en was ze correspondent in Spanje, Portugal en Marokko.
Als het maximum wordt overschreden, dan grijpt de overheid in: de waterdruk gaat omlaag. Ook kan het water in de avond of nacht worden afgesloten. Dat gebeurt nu al in zeventig plaatsen in de regio rond Barcelona, omdat er gewoon niet genoeg water beschikbaar is. In de Spaanse media vertellen inwoners hoe ze flessen en emmers met water vullen om de nacht te overbruggen. Op de plekken met veel schaarste wordt het water aangevoerd met tankwagens.
In heel Catalonië zijn ook andere maatregelen afgekondigd. Sportcentra en zwembaden moeten het watergebruik terugbrengen. Privézwembaden en sierfonteinen staan droog. Het is verboden om bomen en tuinen te sproeien. En de auto wassen mag alleen in commerciële autowasserettes.
Voorlopig is er in Catalonië een bouwstop voor bedrijven die veel water gebruiken, bijvoorbeeld in het toerisme of de landbouw. Zo lang de noodtoestand geldt, mogen er geen nieuwe woonwijken worden gebouwd.
De zomer is normaal het droogste seizoen, dus dan gaan mogelijk nog strengere maatregelen gelden. In het Catalaanse Noodplan voor Droogte is al voorzien dat de waterconsumptie verder kan worden beperkt tot 180 of 160 liter per inwoner per dag.
Ondertussen probeert het regiobestuur koortsachtig oplossingen te bedenken voor het watertekort. Er wordt gedacht aan extra waterzuiverings- en ontziltingsinstallaties. Ook is geopperd om meer water te onttrekken aan de rivieren Llobregat, Ter en Muga. Dat kan ernstige gevolgen hebben voor de flora en fauna, maar geeft de mens iets meer ruimte.
In veel delen van Spanje is gelukkig wel regen gevallen de afgelopen maanden, en zijn de stuwmeren weer enigszins aangevuld. Maar er is nog één uitzondering: Andalusië, in het zuiden. De stuwmeren zijn er gemiddeld voor maar 20 procent gevuld, sommige zijn zelfs helemaal leeg.
Ook in Andalusië is het watergebruik voor huishoudens aan maxima gebonden. Tegelijkertijd zet het regiobestuur sterk in op het aanboren van nieuwe bronnen. Van alle Andalusische investeringen in de bouw gaat inmiddels 42 procent naar waterinfrastructuur, meldt de onlinekrant El Diario. Zo wordt er flink geïnvesteerd in mobiele waterontziltingsinstallaties, vooral in de kustplaatsen.
Er wordt ook nagedacht over het aanvoeren van water per schip, om in de zomer aan de vraag te voldoen. Een andere optie: gebruikmaken van de ondergrondse waterbronnen die zijn gevonden toen de metro van Málaga werd aangelegd.
Source: Volkskrant