Bij de behandeling van de Spreidingswet in de Eerste Kamer wordt door tegenstanders van de wet weer het non-argument gebruikt dat eerst de instroom van asielzoekers omlaag moet voordat over spreiding gedacht moet worden. Het is als de brandweer die klaar staat om een grote brand te blussen maar niet mag blussen, omdat eerst de verkoop van lucifers en aanstekers aan banden gelegd moet worden.
Marcel Besselink, Uithoorn
Als de verantwoordelijkheid voor de gevolgen van een niet werkend afschrikkings- en bezuinigingsbeleid in de asielopvang wordt ontkend. Als er geen politieke taal meer is voor empathie, saamhorigheid en solidariteit. Als wetten en regels het gebrek aan die menselijke eigenschappen moeten compenseren. Als de vrijheid om alleen maar ‘nee’ tegen te zeggen en niets te doen belangrijker is geworden dan verantwoordelijkheid nemen en in actie komen. Dan is er veel meer ten dode opgeschreven dan de Spreidingswet.
Kees van Pagee, Amersfoort
Beter dan de Hilversumse wethouder Bart Heller het verwoordt kan de Spreidingswet niet worden samengevat: ‘…het gaat om het verdelen van pijn. Daar moeten we toe worden gedwongen’.
Nanette Haze, Nijmegen
De opgenomen taakstellingen in de Spreidingswet roepen her en der verzet op. Zo tekent onder andere Zuid-Holland, bij monde van de PvdA-gedeputeerde en de CDA-Commissaris van de Koning, protest aan tegen de 20 duizend gevraagde opvangplekken. Vooropgesteld: een vertienvoudiging van de opvang is fors. En bij ongewijzigd beleid zal de toestroom van asielaanvragers in de komende jaren toenemen. Maar wij bestrijden de krokodillentranen die in aanloop naar de invoering van de Spreidingswet geplengd worden.
Krokodillentranen, want laten wij de cijfers die gelden voor onze provincie eens onder de loep nemen. Dan blijkt dat er eind 2022, een aantal van 3.871 statushouders werd geplaatst in Zuid-Holland. Meer dan de toenmalige taakstelling van 2.300. Maar dan gaan we eens kijken naar de verdeling over de 52 gemeenten in deze welvarende Randstedelijke provincie. En dan vallen de schellen van de ogen.
Een gemeente als Wassenaar (26.200 inwoners) krijgt het over haar hart om 23 mensen te plaatsen. Lisse (22.800), midden tussen de om arbeiders verlegen bollenvelden, neemt er 20 op. Brielle (17.200) kan er 30 aan. Een gemeente als Rotterdam (664 duizend) kan natuurlijk niet achterblijven: maar liefst 576 plaatsen kreeg deze ‘niet lullen maar poetsen’ stad voor elkaar. En onze eigen stad, Den Haag (576 duizend) spant de kroon met 639 plaatsingen.
Vergeef ons de wat cynische toonzetting van bovenstaande greep uit de statistieken. Maar dit maakt wat ons betreft duidelijk dat er sprake is van een non-probleem. De 52 gemeenten van de provincie Zuid-Holland kunnen met gemak – laten we meteen anticiperen op de nieuwe verwachte (hogere landelijke) instroom – 25 duizend mensen aan. Dat komt inderdaad neer op 480 mensen per gemeente, waarbij er uiteraard een verdeling gemaakt moet worden tussen de grotere en kleinere gemeenten. Rijk (gemeente Wassenaar!) en minder kapitaalkrachtig mag uiteraard ook meewegen. Wij hebben dat op een achternamiddag met een paar kennissen gedaan, en dan zie je hoe simpel het is. En ja, wij realiseren ons dat opvang geld kost.
Wij zouden bereid zijn tot een extra doelbelasting vanuit de gemeente. Ook vinden we dat de meer welvarende wijken van een gemeente het voortouw moeten nemen. In ons geval: denk aan de ‘luxe’ rand van het Zeeheldenkwartier en sla vooral het Benoordenhout niet over. Laat een rijk en welvarend land, met een bijzonder koloniaal verleden, zijn verantwoordelijkheid nemen. Stop het gemier en gezeur: Wir schaffen das!
Margriet Scholtens en Peter Bakens, Den Haag
Heeft er wel iemand bij Derksen, Van der Gijp, Yesilgöz, Van der Plas, Wilders en Omtzigt doorgevraagd tot de vraag waar het uiteindelijk om gaat bij de Spreidingswet: heb je liever dat mensen door de politie buiten de opvang worden gehouden om ’s nachts om te komen in de regen, sneeuw en modder, of dat onze gemeentes ze een plek geven? Ik kan me niet voorstellen dat iemand voor het eerste zou kiezen.
Geer Salet, Macharen
De kans is aanzienlijk dat de Eerste Kamer de Spreidingswet zal afwijzen. Wat zegt dat over de solidariteit in Nederland en de politieke partijen die de wet afwijzen? De redenen die de tegenstanders van de wet aanvoeren zijn grotendeels vals. Immers de Spreidingswet impliceert niets over toekomstige maatregelen om de instroom in te dammen. Moet Groningen een mogelijke afwijzing maar weer braafjes accepteren en blijven dienen als het afvalputje voor asielzoekers van Nederland? En dat na decennia lange gaslevering aan de rest van Nederland met als dank de aardbevingen? Is een mogelijke afwijzing van de Spreidingswet de Nederlandse invulling van de ‘ereschuld aan Groningen’?
Het wordt hoog tijd dat Groningen eens zijn tanden laat zien. Breng de asielzoekers in Ter Apel met bussen naar Den Haag en naar rijke gemeenten met relatief veel kiezers op partijen die tegen de Spreidingswet zijn. En laat ze het daar dan maar oplossen. Stop met braaf maar blijven slikken. Ik vrees dat dit de enige taal is die de rest van Nederland hopelijk wat solidariteit bijbrengt. Kortom, hoog tijd voor burgerlijke ongehoorzaamheid. Ik doneer graag voor de kosten van de bus.
Hans Ormel, Groningen
De Eerste Kamer debatteert over de Spreidingswet als iets dat bestuurders graag, maar veel Nederlanders niet zouden willen. Medeleven, rechtvaardigheid en gelijkheid zijn gelukkig wel waarden die Nederlanders omarmen. Deze waarden zijn ook essentieel als we (volks)gezondheidsproblemen en –verschillen willen voorkomen. Humaan, kleinschalig opvangbeleid hoort daarom niet af te hangen van een landelijke politieke beslissing.
Wekelijks blijkt uit het nieuws dat voor zowel vluchtelingen als personeel in asielzoekerscentra de ondergrens van menswaardige opvang al heel lang is bereikt. De opvangsituatie is niet alleen onmenselijk, maar gaat ook gepaard met risico’s voor de veiligheid en volksgezondheid. Vluchtelingen worden regelmatig overgeplaatst waardoor zij niet tijdig een medische intake of tuberculosescreening en hun kinderen geen of te laat vaccinaties krijgen. Het verblijf op kleine gedeelde kamers (als zij niet op stoelen in de wachtkamer of buiten moeten verblijven), het gebrek aan privacy en de langdurige asielprocedure beschadigen bovendien de mentale gezondheid. Het welzijn en de weerbaarheid van deze kwetsbare groep mensen gaat door discriminatie en stigmatisering verder achteruit.
De door de Tweede Kamer goedgekeurde Spreidingswet beoogt asielzoekersopvang menswaardiger en gezonder te maken. Medewerking van alle gemeenten aan kleinschalige opvang kan namelijk zorgen voor veel hogere sociale acceptatie vanwege lokale, laagdrempelige verbinding door persoonlijk contact en nabijheid. Als vluchtelingen langdurig mogen blijven op dezelfde locatie, kan er wederzijds vertrouwen groeien. Kinderen kunnen dan zelfs onderwijs volgen en vriendjes maken. Vluchtelingen die in de gemeente werken, zijn daarnaast eerder zelfredzaam en economisch zelfstandig, hebben wel eigenwaarde en integreren sneller.
Deze participatie zorgt voor een diverse en inclusievere samenleving. Anderzijds sturen vluchtelingen het verdiende geld deels naar familieleden in het buitenland en deze ‘remittances’ zijn groter dan het Nederlandse budget voor ontwikkelingssamenwerking. GGD’s kunnen tot slot makkelijker hun wettelijke infectiebestrijding- en jeugdgezondheidszorgtaken uitvoeren. Hierdoor verkleinen we volksgezondheidsrisico’s die nu ontstaan door verplaatsing van asielzoekers.
Kleinschalige, stabiele, veilige opvang doet de (positieve) gezondheid van asielzoekers dus toenemen en daarmee ook die van ons.
Inge van Jaarsveld, AIOS (arts in opleiding tot specialist) Maatschappij+Gezondheid, Cuijk
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden