We willen dit jaaroverzicht van de beste en opmerkelijkste magazinecovers van 2023 toch beginnen op 15 januari 2024, de officiële verschijningsdatum van een nieuw nummer van The New Yorker. Tekenaar Barry Blitt tekent Donald Trump in een jas vol met kermismedailles, linkerarm en linkerbeen hooggeheven, in wat onmiskenbaar de nazigroet- en ganzenpas is. Zo marcheert hij het nieuwe jaar in. ‘Back To The Future’ heet de tekening, ouverture van een Amerikaans verkiezingsjaar waar de retoriek van een van de kandidaten zonder enige terughoudendheid ‘fascistisch’ wordt genoemd door een deel van de pers. En toch, zegt art director Jaap Biemans van het Volkskrant Magazine, coverkenner onder zijn instagramnaam Coverjunkie (118 duizend volgers) zal een deel van de mensen het anders zien: ‘Die hebben een associatie met de gewenste ‘sterke man’.’
In 2020, aan de vooravond van de vorige presidentsverkiezingen in de VS, selecteerde Coverjunkie de beste Trumpcovers, met de kanttekening dat die grotendeels in 2017 verschenen, het eerste jaar van zijn presidentschap. Eind 2017, was de conclusie, ‘waren de meeste thema’s en hyperbolen wel zo’n beetje opgebruikt’. En daar zijn we weer, aan het begin van een jaar waarin Donald Trump zonder twijfel aan de Amerikaanse kant het nieuws zal domineren en ondertussen allerlei andere kwesties en crises spelen waarvoor de hyperbool een prima stijlfiguur lijkt.
Over de auteur
Mark Moorman is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over series, films, fotografie en populaire cultuur.
Het afgelopen jaar kende eigenlijk geen dominant thema, of het moet zijn dat er zich elke maand een ander thema lijkt aan te dienen, waardoor, volgens Biemans, ook veel makers van covers het gevoel hebben dat ze ‘in een centrifuge’ zitten. Je kan van alles bedenken natuurlijk, maar hoe lang blijft dat goed als je deadline bijvoorbeeld twee weken voor publicatie ligt? Maar dat maakt deze tijd wel een interessante uitdaging, ook voor art directors.
Dit jaar genoot Biemans van de covers van het Britse satirische tijdschrift Private Eye, die het (voorlopige) vertrek van Boris Johnson uit de politiek illustreerde door de hele cover vol te laten lopen met een typografische lachbui: ha ha ha ha, ijzersterk idee in een strakke uitvoering. Het was ook al het jaar van hun ‘Historic Souvenir Issue’ waarmee de kroning van Charles III werd opgeluisterd met de kop: ‘Man in hat sits on chair’ (Man met hoed zit op stoel). ‘Je moet je voorstellen dat na die kroning alle kranten en tijdschriften er hetzelfde uitzien, met dezelfde foto's van Charles met kroon voorop. En dan staat dit er opeens tussen, in de schappen. Daar word ik heel blij van.’
Eind oktober verscheen een nieuwe typografische cover (met alleen tekst) van Private Eye, ditmaal gewijd aan de oorlog in Gaza. In een disclaimer op de cover waarschuwde het blad voor de inhoud: ‘Waarschuwing! Dit nummer bevat mogelijk kritiek op de Israëlische overheid en suggereert wellicht dat het doden van iedereen in Gaza als wraak voor de gruwelijkheden van Hamas geen goede langetermijnoplossing lijkt voor de problemen in de regio.’ Biemans publiceerde de cover op zijn Coverjunkie-account op Instagram als eerbetoon aan de creativiteit van de makers van het blad. Het leverde hem veel negatieve reacties en zelfs bedreigingen op, om maar te benadrukken dat media, en ook covermakers, meer dan ooit onder de loep liggen.
Hij was onder de indruk van de cover van het Sloveense blad Objektiv, dat in november met een uitroepteken van bloed kwam, dat zogenaamd doorlekte op de achterliggende pagina's, als commentaar op de impact die de oorlog in Gaza overal heeft. En nee, hij neemt niet wekelijks alle bladen van de wereld door, maar hij heeft inmiddels wel een heel netwerk van tipgevers en vormgevers, die graag worden opgemerkt door Coverjunkie.
Biemans krijgt van alle kanten covers opgestuurd die hem anders niet onder ogen waren gekomen. Neem bijvoorbeeld de Britse daklozenkrant Big Issue, die met minimale middelen (gratis stockfotografie) en krachtige typografie het hele jaar door creatieve covers heeft gemaakt. Ook korte vreugdemomenten bij de Spaanse editie van Forbes Magazine, dat in een verhaal over de jeugdjaren van de techmiljardairs fraai werk doet met oude schoolfoto's van Elon Musk en Mark Zuckerberg, portretten waar je net even wat langer naar moet kijken voordat het kwartje valt.
Dat geldt zeker ook voor het septembernummer van de Franse editie van Harper's Bazaar, normaal het podium om een beroemdheid het gezicht van het grote najaarsmodenummer te laten zijn. De Franse actrice Catherine Deneuve werd vlak voor haar tachtigste verjaardag van achteren gefotografeerd, waarbij haar lange blonde haar over de kraag van een klassieke trenchcoat viel. En voordat er iemand van leeftijdsdiscriminatie wordt beschuldigd, er was ook een cover met een tijdloos portret van voren. Tachtig! Ze heeft, vanuit elk perspectief, de herkenbaarheid van een staatshoofd dat al meer dan een halve eeuw op de troon zit.
Andere bladen die dit jaar volgens Coverjunkie goed, of op zijn minst opvallend bezig waren: het Amerikaanse The Atlantic, het hypergestileerde en tweejaarlijkse Engelse Luncheon (‘art, fashion and food’) en het blad Port, dat een radicale stap in de toekomst zette door het vaste logo te laten vallen en in plaats daarvan het aan de beroemdheden op de cover over te laten om het woord ‘port’ te droedelen. Er spreekt een enorm vertrouwen in het eigen merk uit, maar Biemans vindt uiteindelijk het concept avontuurlijker dan het resultaat.
De laatste cover van 2023 van het Volkskrant Magazine was een afbeelding van een punchneedlewerk van Deborah van der Schaaf, waar de woorden ‘de kracht van zacht’ waren te lezen, een cover waar je je tegenaan kon vleien, voor ‘een nummer vol troost, tederheid en warmte’. Die kracht van zacht kunnen ook de covermakers voor 2024 goed gebruiken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden