Dat de China-sceptische kandidaat voor de derde keer op rij de Taiwanese presidentsverkiezingen won, is hoopgevend. Maar de kwestie-Taiwan moet zo min mogelijk op de spits worden gedreven.
Een van de eerste verkiezingen in het electorale superjaar 2024 is geëindigd in een overwinning van het democratische kamp. In Taiwan werd de China-sceptische kandidaat William Lai gekozen. Het is verheugend dat de bevolking van Taiwan de vrijheid hoger waardeert dan de economische belangen in China.
Lai kreeg overigens maar een beperkt mandaat van de kiezers. Zijn voorganger en partijgenoot Tsai Ing-wen haalde in 2020 een aanzienlijk hogere score. Bovendien verloor Lai’s partij DPP de meerderheid in het parlement, terwijl de pro-Chinese Kuomintang juist won.
Niettemin: het feit dat Taiwan voor de derde keer op rij een China-sceptische president koos, laat zien dat China’s streven naar de incorporatie van het eiland langs electorale weg voorlopig tot mislukken gedoemd is. China heeft Lai in de kaart gespeeld door de brute manier waarop het de democratie en de burgerlijke vrijheden in Hongkong heeft aangepakt. Zijn agressieve en autoritaire optreden sterkten de Taiwanezen in de overtuiging dat zij China op afstand moeten houden. Ongewild heeft China de Taiwanese identiteit versterkt, zoals Rusland dat in Oekraïne deed.
Zo blijft een ongemakkelijke status quo bestaan, waarin Beijing door de internationale gemeenschap wordt erkend als de vertegenwoordiger van China, terwijl Taiwan de facto onafhankelijk is. Het is een situatie die telkens opnieuw tot geopolitieke spanningen leidt, omdat China streeft naar hereniging met Taiwan, terwijl de Verenigde Staten het eiland steunen.
Alle partijen doen er goed aan naar de-escalatie te streven. China moet zich onthouden van intimiderende acties, zoals grootschalige militaire oefeningen rond Taiwan. De leiders van Taiwan moeten ervoor waken China onnodig te provoceren. Hetzelfde geldt voor de Verenigde Staten. Een toch al zo instabiele wereld kan verder oplopende spanningen tussen China en de VS niet gebruiken. De kwestie-Taiwan moet zo min mogelijk op de spits worden gedreven. Gelukkig reageerden alle betrokken partijen terughoudend op de overwinning van Lai.
Tegelijkertijd is het belangrijk dat het Westen zijn grenzen duidelijk aangeeft. China moet beseffen dat een militaire aanval op Taiwan ernstige gevolgen zal hebben. Ook in dat opzicht is de strijd in Oekraïne van cruciaal belang. Europa en vooral de VS moeten zo snel mogelijk een einde maken aan de onzekerheid over militaire steun aan Oekraïne. Als het Westen Oekraïne in de steek laat, kan China dat zien als een aanmoediging voor militaire actie tegen Taiwan.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant