Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Natuurlijk, af en toe komt er eentje tevoorschijn; een nieuwe, jonge ster aan het firmament. Gabriel Attal is er zo een. De Parijzenaar is nog maar 34, maar werd vorige week door de Franse president Emmanuel Macron gebombardeerd tot premier. Een millennial in het centrum van de macht. Als je gaat zoeken, ontdek je dat die verder vrij zeldzaam zijn.
Nu is het de vraag wanneer je iemand als millennial beschouwt. Vaak wordt de definitie gehanteerd dat die tussen 1980 en 2000 is geboren. Maar, zegt Aart Bontekoning, sociaal psycholoog en 'generatie-expert', een échte millennial is geboren na 1985. En daarvan zijn er dus heel weinig op de posities die er echt toe doen.
Nu kun je terecht beweren dat het opdoen van (levens)ervaring niet onbelangrijk is voor je begint aan een zware, verantwoordelijke functie. Maar er is ook iets anders aan de hand, constateren experts: millennials hebben moeite om zich omhoog te werken in de bolwerken die door de generaties voor hen zijn vormgegeven, zoals de politiek. En áls het ze al lukt, is dat vaak omdat ze het gedrag van ouderen kopiëren, en niet omdat ze de verandering van een nieuwe, jonge generatie brengen.
Generatie-expert Bontekoning onderzocht in tientallen organisaties de dynamiek tussen jongeren en hun oudere collega's. En het was juist die laatste constatering die hem opviel: dat millennials met hun open geest en nieuwe ideeën over diversiteit en de balans tussen werk en privé vaak helemaal niet de frisse wind zijn die je verwacht. "Aan de ene kant komt het omdat organisaties zijn vastgeroest", zegt Bontekoning. "Ouderen willen misschien wel anders, maar kunnen het niet. Terwijl zij de millennials wel moeten helpen. Aan de andere kant moet ik constateren: millennials vinden het moeilijk om hun mond open te trekken. Terwijl ook dát nodig is. Maar ze zijn vaak te lief."
Ook Jasper Scholten, auteur van Het millennial mysterie, bespeurt koudwatervrees om de politieke arena in te stappen. Hij wijt dat deels aan 'een collectieve, ongezonde testosteron- en oestrogeenspiegel', zoals hij het uitdrukt. Anders gezegd: "Veel millennials staan te weinig in hun kracht." Ze hebben volgens Scholten ook last van een 'Calimero-gevoel'. "Gedachten als: kan ik het wel? En een soort gelatenheid. Zo van: ik zie zoveel onrecht in de wereld, dat ga ik in mijn eentje toch niet veranderen."
Daarbij, millennials hebben ook de neiging 'egocentrisch' te zijn, zegt Scholten. Een functie aan de top betekent ook commitment tonen, vrijheden opgeven. "Als je echt iets wil, kun je niet meer zomaar even gaan surfen in Costa Rica, gecombineerd met een paar uurtjes werken op je laptop. Millennials willen vaak best een bijdrage leveren aan de maatschappij, maar willen vooral ook zelf een goed leven hebben. Dat wringt."
Scholten en Bontekoning stellen ook vast dat 'de politiek' er bij jongeren niet goed op staat. Scholten: "In Nederland hebben alle affaires van de laatste jaren, en de manier waarop Mark Rutte daar als premier mee omging, het vertrouwen in de politiek geen goed gedaan. Deze generatie vindt authenticiteit heel belangrijk, dat zien ze in de politiek niet terug. Dus gaan ze liever wat anders doen."
Ze zijn er naast de nieuwe Franse premier wel, millennials op politieke topposities. In ons eigen land hebben we Jesse Klaver (1986) en Rob Jetten (1987), die door het vertrek van D66-partijgenoot Sigrid Kaag nu zelfs eventjes vicepremier is. In Oostenrijk werd Sabastian Kurz (1986) al op 31-jarige leeftijd bondskanselier, maar hij sneuvelde vanwege corruptieverdenkingen.
In de Verenigde Staten timmert de linkse politicus Alexandria Ocasio-Cortez (1989), in 2019 verkozen tot het jongste vrouwelijke Congreslid ooit, al een paar jaar stevig aan de weg. Chili heeft met Gabriel Boric een president die in 1986 werd geboren.
En dan zijn er nog een aantal bekende reserve-millennials, geboren tussen 1980 en 1985. Bijvoorbeeld Sanna Marin (1985), die tot vorig jaar premier van Finland was en het nieuws haalde met gedrag dat voor een jonge vrouw vrij normaal is, maar voor een leider van een land wat minder doorsnee. Jacinda Ardern (1980) oogstte wereldwijd lof voor de manier waarop ze als premier van Nieuw-Zeeland omging met de terroristische aanslag in Christchurch, en met de coronapandemie.
Ardern en Marin brachten beiden op hun eigen wijze een frisse wind. Zowel hun nog relatief jonge leeftijd als hun vrouw-zijn viel op. Ze brachten diversiteit in het wereldwijde presidenten- en premiersbestand, waar oude mannen als Biden, Trump, Poetin en Erdogan domineren. Aan die diversiteit levert de jonge Franse premier Attal, jong en openlijk homoseksueel, ook een bijdrage.
Liza Mügge, een in diversiteit gespecialiseerde politicoloog aan de Universiteit van Amsterdam, zegt dat de achtergrond van een politiek leider invloed heeft op de inhoud van zijn of haar beleid. "Geleefde ervaring, zoals we dat noemen, heeft effect op iemands gedrag als politiek leider, blijkt uit onderzoek."
Al die millennals, opgegroeid in een heel andere wereld dan de generaties voor hen, zóúden dus voor een andere politiek kunnen zorgen. Maar makkelijk is dat niet, zegt Mügge. "Vrouwen voegen zich in leidinggevende politieke functies vaak naar de mannelijke norm. En in plaats van dat ze gewaardeerd worden om hun vrouw-zijn, moeten ze zich juist dubbel bewijzen."
Sowieso krijgen jonge vrouwen in openbare functies te maken met toenemende onlinehaat, zegt Mügge. "Vooral vrouwen van kleur. Sylvana Simons was voor velen van hen een groot rolmodel, maar zij hebben ook gezien wat ze allemaal over zich heen kreeg. De laatste jaren zag je dat de politiek diverser werd, maar mijn vermoeden is dat dat over zijn hoogtepunt heen is. De weerstand, onder het mom van anti-woke, is fel, en dat heeft consequenties."
Het is een prognose waar veel millennials niet vrolijk van zullen worden, vermoedt Scholten. "Over het algemeen voelen zij zich veel meer thuis in het midden, ze houden van saamhorigheidsgevoel, gelijkwaardigheid, van samen oplossingen zoeken. Dus die nieuwe generatie kan echt zorgen voor wat meer rust in de maatschappij. Dat kunnen we wel gebruiken."
Source: Nu.nl algemeen