Vier kippeneieren en zes eendeneieren, gekookt. Zevenhonderd gram rundergehakt gebakken in reuzel. Dat is wat de populaire influencer Bella Ma, alias Steak and Butter Gal, eet op een dag. Aan ontbijt, lunch en avondeten doet ze niet, en haar dieet bestaat alleen uit dierlijke producten. Met haar manier van eten is Ma aanhanger van het carnivorendieet.
De populariteit van het dieet, dat al het plantaardige voedsel uitsluit, werd aangewakkerd door de Canadese psycholoog en anti-wokebetoger Jordan Peterson. In 2018 legde hij in de podcast The Joe Rogan Experience uit hoe het carnivorenbestaan zijn dochter Mikhaila van haar reumaklachten én haar depressie had verlost.
Behalve op gezondheidsclaims beroepen aanhangers van het carnivorendieet zich vaak op onze voorouders. Want oermensen zouden voornamelijk hebben overleefd op vlees, verkregen door de jacht, en daarom is ons huidige verteringsstelsel geprogrammeerd op een dierlijk dieet.
Zit er iets in het carnivorendieet? Vijf vragen – en antwoorden.
Daar kan archeoloog Amanda Henry kort over zijn: ‘Nee.’ Henry is verbonden aan de Universiteit Leiden en doet onderzoek naar het dieet van onze voorouders. ‘Veel van onze voorouders konden wel jagen, maar hoeveel verschilt per groep en leefomgeving.’
Volgens Henry is juist de flexibiliteit van het menselijk dieet uniek. ‘Als je nagaat wat we nodig hebben om te overleven, is het eigenlijk vooral belangrijk dat je genoeg eet, en niet te veel. Als je leven ervan afhangt maakt de precieze verhouding van voedingsstoffen weinig uit.’
Het eerste bewijs van die flexibiliteit zien wetenschappers bij onze voorouder, Homo erectus. Deze mensaap verspreidde zich voor het eerst over de hele wereld, waarbij hij zijn dieet moest aanpassen aan verschillende omgevingen.
Wie het gebit van een oermens onder de microscoop legt, ziet onder meer minuscule plantdeeltjes. Henry analyseert die deeltjes en achterhaalt de herkomst. Ook andere archeologische vondsten, zoals speren en werktuigen, en analyses van de botstructuur van oermensen kunnen samen een beeld geven van wat onze voorouders aten. Dat dieet blijkt sterk te verschillen per menssoort, locatie en tijdsperiode, maar planten waren er altijd deel van.
In principe wel. Maar dat je kilo’s kwijt kunt raken zit ’m niet in de hoeveelheid proteïne of het gebrek aan koolhydraten. Wetenschappelijke studies tonen aan dat in principe élk dieet kan helpen bij het afvallen. Daarbij is het vooral belangrijk dat je minder calorieën binnenkrijgt dan je verbrandt. Het lichaam gaat dan vet verbranden om toch de benodigde energie op te brengen, en zo val je af.
Vooral belangrijk bij een calorie-arm dieet, is dat het vol te houden is. Diëten die te streng, eenzijdig of onpraktisch zijn, raadt het Voedingscentrum daarom af.
Volgens Frank Visseren, epidemioloog en professor in de vasculaire geneeskunde, verhoogt veel vlees eten het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Visseren is mede verantwoordelijk voor de Europese richtlijnen om dat risico te beperken, en het devies daarin luidt: eet zo plantaardig mogelijk.
In rood vlees – ‘vlees van dieren met hoeven’ – en zuivel zitten voornamelijk verzadigde vetten. ‘Dat is vervelend spul’, zegt Visseren, het zorgt voor een verhoogd cholesterolgehalte. Als je dan tóch dierlijke producten wil eten, houd het dan mager: kip, witvis of magere yoghurt bevatten minder verzadigd vet.
Naast een verhoogd cholesterolgehalte kan (te) veel rood vlees eten zorgen dat je te veel ijzer binnenkrijgt. Ook dat kan leiden tot hart- en vaatproblemen, zegt Visseren. Bovendien irriteert het de darmwand. En dat verhoogt weer het risico op darmkanker, aldus Ellen Kampman, voedingswetenschapper aan de Wageningen Universiteit en expert op het gebied van dieet en kanker.
Snelle suikers in snoep en frisdrank zijn inderdaad niet bevorderlijk voor de gezondheid. Maar ook volkorenproducten, volgens het Voedingscentrum een belangrijke bron van vezels, hebben geen plek in het carnivorendieet. Groenten, fruit, peulvruchten en noten, andere vezelrijke voedingsmiddelen, zijn volgens de aanhangers van het vleesdieet eveneens uit den boze.
Terwijl: voor de samenstelling van het microbioom, de binnenkant van de darmen, is een gevarieerd dieet met genoeg vezels cruciaal, zegt Kampman. Dat microbioom is vervolgens weer belangrijk voor de stoelgang, het immuunsysteem, en zelfs de hersenen.
‘Vlees is speciaal,’ zegt Hans Dagevos van de Wageningen Universiteit. Vlees heeft volgens de consumptiesocioloog vaak de connotatie van feest, verbondenheid, luxe, mannelijkheid en stoerheid. Dat het dieet voor sommigen zo aantrekkelijk is, heeft waarschijnlijk met die associaties te maken. Maar, zegt Dagevos: ‘Zo veel vlees eten heeft niet alleen consequenties voor je eigen gezondheid, maar ook voor het milieu en dierenwelzijn. Het is een egocentrische keuze.’
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van o.a. gezondheid, geld en duurzaamheid.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden